Sau hợp nhất, không gian phát triển rộng mở cùng nguồn tài nguyên thiên nhiên, văn hóa đa dạng tạo cơ hội để du lịch tỉnh phát triển. Tuy nhiên, để khai thác hiệu quả tiềm năng, địa phương cần đổi mới tư duy, nâng chất lượng sản phẩm, tăng cường liên kết và tạo dựng những giá trị khác biệt, từng bước định vị thương hiệu du lịch trong không gian phát triển mới.
 |
| Tỉnh sở hữu nhiều tiềm năng phát triển tuyến du lịch sông nước miệt vườn - văn hóa - biển. |
Bối cảnh mới đặt ra những yêu cầu mới
Ông Dương Hoàng Sum - Tỉnh ủy viên, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch cho biết, tỉnh là vùng đất cộng cư, có sự giao thoa văn hóa của 3 dân tộc Kinh - Khmer - Hoa với hệ thống 19 di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, 1 di sản văn hóa phi vật thể đại diện nhân loại (Đờn ca tài tử), 215 di tích được xếp hạng di tích lịch sử - văn hóa.
Dải đất hạ nguồn lưu vực sông Mekong với hệ sinh thái “sông - đồng - biển” đa dạng với 3 cụm cù lao sinh thái lớn, hơn 70 cồn tự nhiên, 130km bờ biển cùng 6/9 cửa sông và rừng ngập mặn đặc trưng, có thể phát triển tuyến du lịch “hành trình từ sông ra biển” với các sản phẩm sông nước miệt vườn - văn hóa - biển. Tất cả những yếu tố đó hòa quyện, tạo nên nguồn lực quan trọng để định vị thương hiệu du lịch tỉnh trên bản đồ du lịch Việt Nam nói chung và khu vực ĐBSCL nói riêng.
Tuy nhiên, ông Dương Hoàng Sum cho rằng, du lịch tỉnh phát triển vẫn chưa tương xứng với tiềm năng và thế mạnh vốn có. Sự phát triển trong thời gian qua nhìn chung vẫn còn nằm ở chiều rộng, chưa đi vào chiều sâu. Các sản phẩm du lịch sinh thái sông nước miệt vườn, du lịch cộng đồng… mặc dù là thế mạnh nhưng lại đang đối mặt với nguy cơ trùng lặp, đơn điệu và dễ bị bão hòa.
Lượng khách đến với tỉnh tuy đông nhưng tỷ lệ khách lưu trú dài ngày còn thấp, mức chi tiêu của du khách còn hạn chế. Doanh thu du lịch chưa tạo ra bước đột phá mạnh mẽ để đóng góp sâu sắc vào tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) của tỉnh. Bên cạnh đó, hệ thống hạ tầng du lịch, nhất là hạ tầng giao thông kết nối liên vùng, bến tàu du lịch đạt chuẩn, các khu vui chơi giải trí cao cấp, các trung tâm mua sắm và dịch vụ về đêm vẫn còn thiếu và yếu. Công tác thu hút các nhà đầu tư chiến lược, các tập đoàn du lịch lớn có năng lực vào các dự án trọng điểm của tỉnh vẫn còn gặp nhiều nút thắt về cơ chế, chính sách đất đai…
TS Phan Thị Ngàn - Trưởng Khoa Du lịch, Trường ĐH Nguyễn Tất Thành chia sẻ, trong định hướng phát triển mới, du lịch cần được đặt trong mối quan hệ với kinh tế biển, nông nghiệp sinh thái, năng lượng tái tạo, logistics, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và hệ thống hạ tầng liên vùng. Theo đó, du lịch biển phải gắn với kinh tế biển và bảo tồn hệ sinh thái ven biển; du lịch nông nghiệp phải đồng hành với nông nghiệp sinh thái, hữu cơ và tuần hoàn; du lịch văn hóa phải góp phần bảo tồn giá trị văn hóa và tạo sinh kế; du lịch cộng đồng phải bảo đảm người dân thực sự tham gia và hưởng lợi.
Ngoài ra, nhu cầu của khách du lịch đang thay đổi nhanh chóng. Lợi thế cạnh tranh của điểm đến vì thế không còn phụ thuộc chủ yếu vào số lượng tài nguyên, mà ngày càng được quyết định bởi chất lượng trải nghiệm, tính khác biệt của sản phẩm và chiều sâu của câu chuyện điểm đến. Cùng với đó là yêu cầu về tăng trưởng xanh và thích ứng với biến đổi khí hậu.
Trong điều kiện ĐBSCL chịu tác động ngày càng rõ của xâm nhập mặn, sạt lở và biến động hệ sinh thái sông - biển, phát triển bền vững không thể chỉ là thông điệp quảng bá. Các tiêu chí về năng lượng, nước, chất thải, nhựa dùng một lần, bảo tồn cảnh quan, sức chứa điểm đến, sử dụng sản phẩm địa phương và chia sẻ lợi ích với cộng đồng cần trở thành những tiêu chuẩn thực chất trong quản lý và kinh doanh du lịch.
Tạo khác biệt để định vị thương hiệu điểm đến
Định hướng phát triển du lịch tỉnh giai đoạn 2026-2030 đặt mục tiêu đến năm 2030, tỉnh đón khoảng 10 triệu lượt khách, tổng thu khoảng 12.000 tỷ đồng, đóng góp trực tiếp khoảng 6-8% GRDP và từng bước định vị thương hiệu “Vĩnh Long - an toàn, thân thiện và chất lượng”.
Đến năm 2045, du lịch được định hướng trở thành ngành kinh tế mũi nhọn. Để đạt được mục tiêu đó, theo TS Phan Thị Ngàn, phải chuyển từ quản lý tài nguyên sang quản trị điểm đến. Cần đánh giá lại toàn bộ nguồn lực trong một hệ thống thống nhất, xác định tài nguyên cốt lõi, cực tăng trưởng, trung tâm đón khách, hành lang liên kết và các khu vực ưu tiên bảo tồn. Trên cơ sở đó, xây dựng bản đồ không gian du lịch của tỉnh mới với sự phân vùng sản phẩm tương đối rõ, hạn chế đầu tư trùng lặp và cạnh tranh nội bộ.
 |
| Du lịch hút khách khi biến cảnh quan thành cảm xúc, biến sản vật thành trải nghiệm. Trong ảnh: Du lịch Somofarm Vĩnh Long. |
TS Võ Thị Vân Na - Khoa Kinh tế, Trường ĐH Xây dựng Miền Tây cho biết, tỉnh cần định vị thương hiệu điểm đến thông qua các giá trị độc bản. Tích hợp sức mạnh của công nghệ số và công nghiệp giải trí, tỉnh cần đẩy mạnh ứng dụng thực tế ảo (VR/AR) trong việc giới thiệu không gian làng nghề truyền thống.
Việc quảng bá cần được triển khai sâu rộng qua các nền tảng video ngắn (TikTok, YouTube Shorts, Reels) kết hợp cùng mạng lưới KOLs/KOCs du lịch để tạo độ phủ thông tin. Song song đó, áp dụng chiến lược “quyền lực mềm”, cần khuyến khích và tạo điều kiện bối cảnh cho các dự án điện ảnh, MV âm nhạc nhằm khai thác và lan tỏa vẻ đẹp cảnh quan, văn hóa tỉnh một cách tự nhiên và giàu cảm xúc.
ThS Tạ Xuân Hoài - Trường ĐH Nguyễn Tất Thành, nhấn mạnh: Với lợi thế đặc thù về hệ thống Sông Tiền, Sông Hậu và các cửa sông, Vĩnh Long có tiềm năng trở thành “thủ phủ du lịch đường sông” của vùng ĐBSCL, nhưng tiềm năng này chỉ có thể được hiện thực hóa nếu hạ tầng bến tàu, trụ neo cho tàu quốc tế và các điểm dừng chân ven sông được đầu tư đồng bộ.
Bên cạnh hạ tầng bến bãi, tỉnh cần ưu tiên đầu tư nâng cấp điểm dừng chân ven sông gắn với làng nghề, di tích và vườn cây ăn trái. Đây là những điểm kết nối quan trọng trong hành trình du lịch đường sông, giúp du khách có thể trải nghiệm giá trị văn hóa, lịch sử và sinh thái của địa phương.
Để định vị thương hiệu du lịch trong không gian phát triển mới, tỉnh cần có chiến lược phát triển đồng bộ, khai thác hiệu quả lợi thế tài nguyên gắn với nâng chất lượng sản phẩm, hoàn thiện hạ tầng. Mỗi sản phẩm du lịch phải tạo được dấu ấn riêng từ bản sắc văn hóa, cảnh quan thiên nhiên và trải nghiệm của du khách, qua đó nâng cao sức cạnh tranh, hướng đến phát triển du lịch bền vững.
Bài, ảnh: PHƯƠNG THƯ
