Tập trung đầu tư phát triển cụm công nghiệp

Với định hướng phát triển 44 cụm công nghiệp (CCN), tổng diện tích hơn 2.327ha, tỉnh đang tập trung huy động nguồn lực đầu tư hạ tầng, đẩy mạnh thu hút doanh nghiệp (DN) và khai thác hiệu quả tiềm năng công nghiệp.

Việc phát triển CCN theo hướng chuyên môn hóa, xanh và bền vững còn được kỳ vọng thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế, giải quyết việc làm, nâng cao giá trị sản phẩm và tạo thêm động lực tăng trưởng công nghiệp của tỉnh trong giai đoạn mới.

Tỉnh định hướng phát triển các cụm công nghiệp, góp phần tăng trưởng công nghiệp, thương mại và dịch vụ, chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Ảnh: KHÁNH DUY

Hình thành mạng lưới sản xuất công nghiệp tập trung

Sau hợp nhất, không gian phát triển công nghiệp của tỉnh được mở rộng, tạo điều kiện phát huy lợi thế về nguồn nguyên liệu nông sản, thủy sản, năng lượng, nguồn lao động và khả năng kết nối thị trường. Trong đó, phát triển hệ thống CCN được xác định là một trong những giải pháp quan trọng nhằm thu hút đầu tư, tổ chức lại sản xuất theo hướng tập trung, nâng cao hiệu quả sử dụng đất và tạo điều kiện để DN mở rộng hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Theo Sở Công Thương, thực hiện Quy hoạch tỉnh được điều chỉnh tại Nghị quyết 280/NQ-HĐND và Quyết định 368/QĐ-UBND, toàn tỉnh định hướng phát triển 44 CCN với tổng diện tích hơn 2.327ha. Đến nay, tỉnh đã thành lập 11 CCN, tổng diện tích hơn 460ha, chiếm 25% số CCN theo quy hoạch. Trong đó, 7 CCN đã đi vào hoạt động với diện tích hơn 289ha; 1 CCN đang đầu tư xây dựng hạ tầng; 2 CCN đang lựa chọn, thu hút chủ đầu tư hạ tầng và 1 CCN mới thành lập, đang triển khai thủ tục quy hoạch chi tiết. Còn lại 33 CCN chưa thành lập.

Các CCN đang hoạt động đã thu hút 32 dự án đầu tư, tổng vốn đăng ký trên 3.453 tỷ đồng, tỷ lệ lấp đầy bình quân đạt 71,48%, giải quyết việc làm cho khoảng 7.703 lao động. Thực tế tại các CCN cho thấy, hoạt động sản xuất đang từng bước hình thành những nhóm ngành có lợi thế cạnh tranh, nổi bật là chế biến sản phẩm từ dừa, may mặc xuất khẩu, sản xuất năng lượng và một số lĩnh vực công nghiệp khác.

Trong đó, ngành chế biến dừa đang phát huy khá tốt lợi thế về vùng nguyên liệu và năng lực đầu tư công nghệ. Tại CCN - tiểu thủ công nghiệp Phong Nẫm, Nhà máy Sản xuất nước dừa và sữa dừa của Công ty CP Xuất nhập khẩu Bến Tre có tổng vốn đăng ký 2.219 tỷ đồng. Nhà máy được đầu tư dây chuyền chế biến nhiều sản phẩm từ dừa, với công suất nước dừa 65 triệu lít/năm, sữa dừa 40 triệu lít/năm, cùng các sản phẩm tinh dầu dừa, cơm dừa sấy khô và nước cốt dừa. Dự kiến sản lượng sản xuất năm 2026 khoảng 152,28 triệu lít, giải quyết việc làm cho gần 1.000 lao động.

Tại CCN Long Phước, Nhà máy Chế biến dừa Á Châu II có tổng vốn đầu tư khoảng 630 tỷ đồng, diện tích gần 60.000m², được đầu tư dây chuyền chế biến hiện đại. Dự án dự kiến đi vào hoạt động từ quý I/2027, hướng đến chế biến sâu, nâng cao giá trị gia tăng và mở rộng thị trường xuất khẩu.

Ở lĩnh vực may mặc, Nhà máy Sản xuất túi xách và may mặc JSB International Vina tại CCN Thị trấn - An Đức có tổng vốn đăng ký đầu tư khoảng 6 triệu USD, dự kiến sản xuất khoảng 3 triệu sản phẩm trong năm 2026, giải quyết việc làm cho khoảng 1.131 lao động. Trong khi đó, Nhà máy May mặc xuất khẩu Việt Vương Bến Tre tại CCN Tân Thành Bình có tổng vốn đăng ký đầu tư khoảng 245 tỷ đồng, giải quyết việc làm cho khoảng 1.680 lao động.

Bên cạnh các ngành công nghiệp chế biến, chế tạo, lĩnh vực năng lượng cũng từng bước khẳng định vai trò trong phát triển CCN. Điển hình, CCN Trung Nghĩa đạt tỷ lệ lấp đầy 100%, với dự án điện mặt trời của Công ty CP BCG Vĩnh Long có tổng mức đầu tư khoảng 1.108 tỷ đồng, doanh thu hàng năm khoảng 110 tỷ đồng.

Đẩy mạnh thu hút đầu tư, hướng đến công nghiệp xanh

Việc phát triển các CCN không đơn thuần là hình thành những khu vực tập trung nhà máy, cơ sở sản xuất mà còn tạo điều kiện tổ chức lại hoạt động công nghiệp, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu lao động từ nông nghiệp sang công nghiệp, dịch vụ. Đồng thời, từng bước hình thành mạng lưới DN sản xuất gắn với vùng nguyên liệu, thị trường tiêu thụ và hệ thống logistics.

Dây chuyền sản xuất nước dừa đóng hộp tại Betrimex, CCN Phong Nẫm, xã Lương Hòa, tỉnh Vĩnh Long. Ảnh: CẨM TRÚC

Bên cạnh những kết quả đạt được, việc phát triển CCN vẫn còn một số khó khăn. Kết cấu hạ tầng giao thông, nhất là các tuyến QL53, 54, 57 và hạ tầng logistics chưa đồng bộ, ảnh hưởng đến khả năng kết nối, vận chuyển hàng hóa và sức hấp dẫn đối với nhà đầu tư. Bên cạnh, công tác giải phóng mặt bằng tại một số dự án còn chậm, kéo theo tiến độ đầu tư hạ tầng kỹ thuật, đặc biệt là hạ tầng bảo vệ môi trường. Trong khi suất đầu tư hạ tầng CCN khá cao, thời gian thu hồi vốn dài, khiến việc thu hút DN đầu tư kinh doanh hạ tầng gặp nhiều thách thức.

Theo Sở Công Thương, mục tiêu chung của tỉnh là phát triển các CCN nhằm bảo đảm thực hiện mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh đến năm 2030, định hướng đến năm 2045 góp phần tăng trưởng công nghiệp, thương mại và dịch vụ, chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Theo kế hoạch, giai đoạn 2025-2030, tỉnh triển khai thực hiện 25 CCN với tổng diện tích hơn 1.359ha, gồm 9 CCN đang triển khai và 16 CCN phát triển mới. Đến năm 2045, tiếp tục thu hút đầu tư, triển khai thêm 19 CCN với tổng
diện tích 967,58ha.

Ông Trần Nhựt Thanh - Phó Giám đốc Sở Công Thương cho biết, ngành công thương đang tập trung rà soát, đôn đốc tiến độ từng dự án, phối hợp với sở, ngành và địa phương tháo gỡ khó khăn liên quan đến đất đai, quy hoạch, xây dựng, môi trường, phòng cháy, chữa cháy và thủ tục đầu tư. Quan điểm của ngành là xác định rõ từng việc, từng cơ quan và thời hạn xử lý, hạn chế tình trạng dự án kéo dài do vướng mắc thủ tục. Tăng cường hỗ trợ nhà đầu tư trong quá trình chuẩn bị và triển khai dự án, nhất là vấn đề liên quan đến mặt bằng, điện, nước, giao thông kết nối và hạ tầng
môi trường.

“Tăng cường hỗ trợ nhà đầu tư trong quá trình chuẩn bị và triển khai dự án, thực hiện tốt chính sách hỗ trợ đầu tư hạ tầng CCN, đẩy mạnh xúc tiến, mời gọi đầu tư có trọng tâm, trọng điểm… Đồng thời gắn phát triển hạ tầng CCN với định hướng thu hút ngành, lĩnh vực phù hợp lợi thế của tỉnh”- ông Thanh cho biết.

Ông Trần Nhựt Thanh nhấn mạnh: “Hiệu quả phát triển CCN không chỉ được đánh giá qua diện tích hạ tầng đã đầu tư mà quan trọng hơn là khả năng lấp đầy, giá trị sản xuất công nghiệp, việc làm và sự hình thành các chuỗi liên kết sản xuất. Mục tiêu của tỉnh không chỉ thu hút được DN vào CCN, mà còn từng bước hình thành các CCN có ngành nghề chuyên môn hóa, có DN dẫn dắt và có chuỗi liên kết sản xuất tương đối hoàn chỉnh, qua đó phát huy tốt lợi thế về chế biến nông - thủy sản, công nghiệp hỗ trợ và các ngành công nghiệp thế mạnh của tỉnh”.

KHÁNH DUY