Nhằm nâng cao năng lực đáp ứng tình huống y tế khẩn cấp ngay từ cộng đồng, tỉnh đang tập trung nguồn lực triển khai Đề án Phát triển hệ thống cấp cứu ngoại viện (CCNV) giai đoạn 2026-2030, hướng tới một mạng lưới đồng bộ, chuyên nghiệp và liên thông toàn diện.
 |
| Thực hành trực tiếp trên mô hình giúp nhân viên y tế củng cố kỹ năng phản ứng nhanh và phối hợp cấp cứu ngoại viện an toàn, hiệu quả. |
Nâng cao năng lực cấp cứu từ cộng đồng
Trong cấp cứu y tế, thời gian có ý nghĩa quyết định đối với khả năng sống còn và phục hồi của người bệnh. Đối với trường hợp đột quỵ, nhồi máu cơ tim, ngừng tim hay đa chấn thương, việc được tiếp cận và xử trí kịp thời trong “thời gian vàng” có thể giúp hạn chế tổn thương, giảm nguy cơ tử vong và di chứng nặng nề.
Không chỉ đưa người bệnh đến cơ sở y tế, CCNV còn thực hiện biện pháp can thiệp ban đầu ngay tại hiện trường như hồi sinh tim phổi, hỗ trợ hô hấp, sử dụng thuốc và duy trì chức năng sống trước khi chuyển đến bệnh viện. Vì vậy, chất lượng hoạt động của hệ thống này có ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả điều trị và năng lực đáp ứng của ngành y tế trước tình huống khẩn cấp.
Vận hành từ ngày 21/1/2025, Trung tâm Cấp cứu 115 đã khẳng định vai trò cốt lõi trong hệ thống y tế công lập địa phương. 6 tháng đầu năm 2026, tổng đài điều phối xe và nhân lực tiếp cận hiện trường thành công cho 100% trường hợp với 712 cuộc gọi hợp lệ, thời gian phản hồi trung bình dưới 5 phút. Trong mô hình bệnh tật ngoài viện, tai nạn giao thông cao nhất với 194 ca, kế tiếp là tim mạch, hô hấp (161 ca) và đột quỵ (50 ca).
BS.CK2 Lê Thanh Đức - Phó Giám đốc BVĐK Vĩnh Long, phụ trách điều hành Trung tâm Cấp cứu 115 nhấn mạnh, đối với bệnh nhân đột quỵ hay nhồi máu cơ tim, từng phút đều quyết định sự sống còn. CCNV giúp can thiệp sớm như hồi sinh tim phổi, thở oxy, dùng thuốc để bảo vệ các cơ quan quan trọng trước khi người bệnh đến viện chuyên sâu. Tuy nhiên, hoạt động CCNV hiện vẫn đối mặt với không ít khó khăn. Áp lực lớn nhất đến từ 912 cuộc gọi quấy phá (cao hơn cuộc gọi thật), gây lãng phí nguồn lực. Nhân lực đơn vị rất mỏng khi lồng ghép vào Khoa Cấp cứu, chỉ có 3 tài xế trực 24/24 giờ với 4 xe cứu thương. Xe thiếu thiết bị hồi sức hiện đại như máy thở mini, máy sốc điện và chưa có máy siêu âm xách tay. Sự phối hợp từ một số bệnh viện đa khoa khu vực chưa nhịp nhàng, tình trạng không bắt máy vẫn diễn ra gây gánh nặng chi phí cho những chuyến xe chạy không.
Để khắc phục, trung tâm chủ động liên hệ trực tiếp với lãnh đạo các bệnh viện để điều phối xe kịp thời. Về lâu dài, đơn vị kiến nghị bắt buộc đặt điện thoại 115 tại phòng cấp cứu các bệnh viện, lập tổ cấp cứu xã, đầu tư tổng đài thông minh định vị cuộc gọi và liên kết chuyên môn với Trung tâm Cấp cứu 115 TP Hồ Chí Minh.
Ngành y tế thường xuyên tổ chức tập huấn cho nhân viên tuyến cơ sở. Đơn cử, BVĐK Vĩnh Long vừa khởi động Chương trình đào tạo nâng cao chất lượng chuyên môn CCNV năm 2026. Khóa học tập trung củng cố kỹ năng hồi sinh tim phổi, xử trí chấn thương và phản ứng nhanh trên mô hình mô phỏng, tạo bước chuẩn bị nhân lực nòng cốt vững chắc cho toàn tỉnh.
Chương trình đào tạo là một trong những bước chuẩn bị quan trọng về nguồn nhân lực để triển khai và từng bước hoàn thiện mạng lưới CCNV tỉnh giai đoạn 2026-2030, góp phần rút ngắn thời gian tiếp cận cấp cứu, nâng cao khả năng xử trí ban đầu và tăng cơ hội sống cho người bệnh trong tình huống khẩn cấp.
Hướng đến hệ thống cấp cứu liên thông vào năm 2030
Để từng bước nâng cao chất lượng CCNV, UBND tỉnh vừa ban hành Kế hoạch 395/KH-UBND triển khai thực hiện Đề án “Phát triển hệ thống CCNV giai đoạn 2026-2030”. Kế hoạch hướng đến xây dựng hệ thống CCNV đồng bộ, hiện đại từ tuyến tỉnh đến cơ sở; nâng cao năng lực tiếp nhận, điều phối và xử lý kịp thời tình huống khẩn cấp, tai nạn thương tích, thiên tai, thảm họa. Qua đó, góp phần giảm tối đa tỷ lệ tử vong và tàn tật, bảo vệ sức khỏe người dân.
Đến năm 2030, tỉnh phấn đấu có tối thiểu 75% nhân viên y tế tại trạm y tế xã, phường được đào tạo, tập huấn chuyên môn về CCNV. Đồng thời, phổ cập kiến thức sơ cứu ban đầu cho ít nhất 3% dân số, trong đó 1% được thực hành kỹ năng sơ cứu. Về phương tiện, bảo đảm tối thiểu 1 xe cứu thương đạt chuẩn/100.000 dân. Đặc biệt, thời gian xuất xe cứu thương không quá 5 phút kể từ khi có quyết định điều xe đối với trường hợp nguy kịch.
Giải pháp trọng tâm của tỉnh là tổ chức điều phối thống nhất, tập trung một đầu mối tại Trung tâm Thông tin chỉ huy Công an tỉnh. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, liên thông dữ liệu giữa dịch vụ khẩn cấp 113, 114 và 115 nhằm rút ngắn thời gian tiếp cận và huy động lực lượng. Hạ tầng và phương tiện chuyên dụng sẽ được đầu tư phù hợp địa hình sông nước, kênh rạch. UBND tỉnh giao Sở Y tế chủ trì, phối hợp với Công an tỉnh, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh cùng sở, ban, ngành liên quan tổ chức triển khai thực hiện. Quá trình thực hiện phải bảo đảm nguyên tắc “6 rõ”: rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ thời gian, rõ kết quả; định kỳ báo cáo kết quả hàng năm để theo dõi, đánh giá và bảo đảm tiến độ đề ra.
Giám đốc Sở Y tế Hồ Thị Thu Hằng khẳng định, cùng với việc đầu tư thêm phương tiện, trang thiết bị, phát triển hệ thống CCNV đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ giữa các lực lượng, ngành chức năng và sự tham gia của cộng đồng. Khi các “mắt xích” được kết nối thông suốt, người bệnh sẽ có thêm cơ hội được cứu sống, giảm thiểu di chứng và tiếp cận dịch vụ y tế kịp thời ngay từ những phút đầu tiên.
Bài, ảnh: SÔNG TRĂNG
