Có những sự tri ân không dừng lại ở nén hương tưởng nhớ hay những ngày kỷ niệm, mà được tiếp nối bằng những việc làm thiết thực. Trên quê hương Vĩnh Long hôm nay, nhiều gia đình cách mạng đã chọn cách gìn giữ ký ức rất riêng: dành chính nguồn thu nhập của con cháu để lập quỹ học bổng, nâng bước học sinh nghèo hiếu học.
Từ di nguyện của những người đi trước đến sự chung tay của các thế hệ kế tiếp, những suất học bổng đã trở thành “nhịp cầu” nối quá khứ với tương lai, để truyền thống “Đền ơn đáp nghĩa” tiếp tục lan tỏa bằng hành động thiết thực.
 |
| Gia đình gồm con, cháu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Tạ Thị Kiều chụp ảnh lưu niệm tại tượng của bà trong khuôn viên Trường THCS Tạ Thị Kiều. |
Chăm lo thế hệ trẻ
Tri ân những người đã hy sinh, cống hiến vì độc lập dân tộc là gìn giữ ký ức và tiếp nối những giá trị họ để lại. Điều đó được thể hiện qua những gia đình cách mạng nhiều năm liền âm thầm dành chính nguồn thu nhập của con cháu để chăm lo cho thế hệ trẻ.
Một trong những câu chuyện tiêu biểu là quỹ học bổng mang tên Cố Bí thư Tỉnh ủy- Võ Văn Khánh. Hơn một thập niên qua, quỹ đã trở thành điểm tựa cho hàng ngàn học sinh, sinh viên (HS, SV) nghèo vượt khó, góp phần thực hiện tâm nguyện “trồng người” mà ông hằng đau đáu lúc sinh thời.
Sinh năm 1915, đồng chí Võ Văn Khánh là chiến sĩ cộng sản kiên trung, sớm tham gia cách mạng, nhiều lần bị địch bắt giam, lưu đày nhưng vẫn một lòng theo Đảng.
Trải qua nhiều cương vị công tác từ thời kháng chiến đến sau ngày đất nước thống nhất, ông để lại dấu ấn sâu đậm bởi những đóng góp cho sự nghiệp giải phóng dân tộc và luôn coi trọng việc bồi dưỡng thế hệ trẻ.
Sau khi ông qua đời, thực hiện di nguyện của chồng, năm 2012, cụ bà Lê Thị Trừ phối hợp với lãnh đạo tỉnh thành lập Quỹ Học bổng Võ Văn Khánh.
Điều đặc biệt, nguồn kinh phí của quỹ không đến từ ngân sách mà được trích từ thu nhập của gia đình và giao cho Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh quản lý để hỗ trợ HS, SV hoàn cảnh khó khăn nhưng giàu ý chí vươn lên.
Sau 13 năm hoạt động, quỹ đã trao 1,522 ngàn lượt HS, SV, với tổng kinh phí hơn 5,1 tỷ đồng. Riêng năm học 2025-2026, gia đình tiếp tục tài trợ 436 triệu đồng để trao 119 suất học bổng cho HS, SV khó khăn.
Với HS, SV, đó là nguồn động viên để tiếp tục nuôi dưỡng ước mơ. Em Nguyễn Nhựt Nam, cựu HS Trường THPT Chuyên Bến Tre, người đã 5 lần nhận học bổng Võ Văn Khánh cho biết, nguồn hỗ trợ ấy đã đồng hành từ khi ôn thi ĐH đến suốt 4 năm ĐH, giúp em yên tâm học tập, trở thành kỹ sư thiết kế vi mạch như hôm nay.
Đằng sau những con số ấy là sự tiếp nối của một truyền thống đẹp. Con gái Cố Bí thư Tỉnh ủy- Võ Văn Khánh, bà Võ Thị Nghĩa cho biết: “Gia đình luôn tin rằng đầu tư cho giáo dục chính là đầu tư cho tương lai đất nước. Vì vậy, các thế hệ con cháu tiếp tục gìn giữ tâm nguyện của cha mình bằng cách đồng hành với HS nghèo. Mong các em trở thành những công dân có ích cho xã hội”.
Từ tình yêu quê hương đến những mùa học bổng
Nếu học bổng Võ Văn Khánh được khởi nguồn từ di nguyện của một nhà lãnh đạo cách mạng, thì học bổng mang tên Đại tá Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Tạ Thị Kiều lại là sự tiếp nối của tình yêu quê hương trong chính gia đình người nữ anh hùng.
 |
| Học bổng Võ Văn Khánh đã tiếp sức cho học sinh hiếu học trong suốt 13 năm qua. |
Sinh năm 1938, tại xã An Thạnh, huyện Mỏ Cày (nay là xã Mỏ Cày), bà Tạ Thị Kiều là nữ anh hùng tiêu biểu của phong trào Đồng khởi. Bà từng được chọn ra miền Bắc gặp Bác Hồ năm 1965.
Sau khi bà qua đời năm 2012, các con và cháu đã thống nhất duy trì chương trình học bổng mang tên Tạ Thị Kiều để tiếp tục sẻ chia với HS nghèo trên chính mảnh đất bà từng gắn bó. Đến nay, chương trình đã bước sang năm thứ 11.
Mỗi năm, gia đình đều trở về quê trao học bổng cho HS hoàn cảnh khó khăn. Năm học 2025-2026, có 42 suất học bổng và quà đã được trao cho HS các trường trên địa bàn xã Mỏ Cày.
Điều đáng quý là toàn bộ kinh phí đều do các con, cháu trong gia đình đóng góp. Chị Nguyễn Minh Huệ, con gái Đại tá Tạ Thị Kiều cho biết: “Gia đình mong muốn đồng hành cùng chính quyền và nhà trường để tạo điều kiện cho HS nghèo tiếp tục đến trường. Bởi, đó cũng là cách thiết thực nhất để tiếp nối tình yêu quê hương mà mẹ đã dành trọn cuộc đời vun đắp”.
Em Huỳnh Thị Mỹ Tiên, học sinh Trường THCS Tạ Thị Kiều xúc động cho biết, sẽ cố gắng học tập thật tốt để không phụ lòng những người đã quan tâm, giúp đỡ mình.
Thông tin từ Ban Giám hiệu Trường THCS Tạ Thị Kiều, điều đáng trân trọng là gia đình Đại tá Tạ Thị Kiều luôn chủ động liên hệ để tiếp tục tài trợ học bổng, thậm chí tăng thêm số suất qua từng năm, với mong muốn không để HS nào phải bỏ học vì hoàn cảnh khó khăn.
Mỗi suất học bổng được trao đi đều mang theo một câu chuyện, một ký ức và một lời nhắn gửi từ thế hệ đi trước.
Điểm gặp nhau giữa học bổng Võ Văn Khánh và học bổng Tạ Thị Kiều không chỉ nằm ở việc đều được hình thành từ những gia đình có truyền thống cách mạng, mà còn ở cách các thế hệ con cháu lựa chọn gìn giữ di sản của cha ông.
Họ lưu giữ tên tuổi của người thân qua những con đường, ngôi trường hay tượng đài và bằng những hành động thiết thực, giúp các HS, SV có thêm cơ hội học tập, trưởng thành và cống hiến.
Đó cũng là một hình thức tri ân mang ý nghĩa lâu bền. Bởi, khi một HS được tiếp sức đến trường, tương lai được rộng mở, những giá trị tốt đẹp của truyền thống cách mạng cũng được truyền tiếp sang thế hệ mới.
Bài, ảnh: THẠCH THẢO
