Kỳ 2: Những ký ức không quên

Tiếp nối nghĩa tình tri ân

Người từng trải qua giai đoạn “gian lao mà anh dũng” trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, sẽ đọng mãi những ký ức hào hùng. Mỗi khi nhìn lại, chúng ta thêm trân trọng và biết ơn những hy sinh to lớn của các thế hệ đi trước cho nền hòa bình, độc lập.

Bà Nguyễn Thị Kiều Oanh- Chủ nhiệm CLB Nữ hưu trí Bến Tre tặng quà tri ân cho hội viên là mẹ, vợ, con liệt sĩ, mẹ Việt Nam anh hùng.

Nhắc nhớ về ký ức

Có những câu chuyện chỉ cần nhắc lại cũng đủ khiến người kể nghẹn lời. Không phải vì thời gian chưa kịp xóa nhòa, mà bởi những mất mát của chiến tranh đã trở thành một phần ký ức không thể tách rời trong cuộc đời họ.

Trong buổi sinh hoạt 6 tháng đầu năm 2026 của CLB Nữ hưu trí Bến Tre, những ký ức ấy lại được nhắc nhớ. Ở tuổi gần 80, cô Huỳnh Kim Quyên, ngụ Khu phố 2, phường Phú Tân vẫn nhớ như in từng biến cố của gia đình. Gia đình có 10 anh, chị, em thì có đến 7 người tham gia kháng chiến. Cha, mẹ và nhiều người thân lần lượt hy sinh. Những đứa em mới 7, 9, 11 tuổi phải tự cưu mang nhau để sống qua những năm tháng khốc liệt.

Nhắc lại quãng đời ấy, điều khiến cô Kim Quyên day dứt là mất cha, mất mẹ, mất anh em, cùng với hình ảnh những đứa trẻ còn quá nhỏ phải tự lớn lên giữa chiến tranh. Đến tận bây giờ, mỗi khi xem những thước phim về thiên tai hay những đứa trẻ mất người thân, ký ức năm xưa lại ùa về. Với cô, chiến tranh để lại những khoảng trống như thế, là sự mất mát kéo dài suốt cả tuổi thơ.

Năm 17 tuổi, Kim Quyên thoát ly tham gia lực lượng thanh niên xung phong ở chiến trường miền Đông. Giữa bom đạn, cô làm công tác y tế, trực tiếp chăm sóc thương binh. Trong vô vàn kỷ niệm, có 2 chuyện khiến cô không bao giờ quên.

Lần thứ nhất, khi chăm sóc một chiến sĩ bị thương rất nặng. Chỉ kịp biết cả hai cùng quê Bến Tre thì người lính ấy không còn cơ hội để cô hỏi tên. Hơn nửa thế kỷ trôi qua, cô vẫn day dứt vì chưa một lần biết người đồng hương ấy là ai.

Lần thứ hai, khi nhận tin cha, mẹ hy sinh. Trên đường xin về chịu tang, giữa cánh đồng nước mênh mông, cô bất ngờ gặp người em trai lâu năm thất lạc. Hai chị em nhận ra nhau giữa đoàn người, ôm nhau khóc nghẹn. Mỗi lần kể lại, nước mắt cô vẫn rưng rưng như mới hôm qua.

Với những người từng đi qua chiến tranh, ký ức không chỉ là những trận đánh hay chiến công, mà còn là những cuộc chia ly không hẹn ngày gặp lại. Cô Huỳnh Kim Quyên, SN 1948, là con liệt sĩ, con mẹ Việt Nam anh hùng, bản thân là thương binh.

Xứng đáng với niềm tin

Đối với ông Võ Ái Dân- nguyên Vụ trưởng Vụ Công tác phía Nam (Văn phòng Quốc hội), câu chuyện của ông mang theo ký ức của những năm tháng lao tù. Ông bị bắt khi còn rất trẻ, trải qua gần 14 năm bị giam cầm; trong đó, có nhiều năm ở Côn Đảo. Trong phòng biệt giam lạnh lẽo, giữa xiềng xích và đòn tra tấn, điều giúp ông vượt qua chính là niềm tin đất nước sẽ giành độc lập.

Tổ Phụ nữ Nhân ái, phường An Hội đã may tặng chiếc mền bản đồ Việt Nam cho CLB Nữ hưu trí Bến Tre.

Ngay trong nhà lao, ông đã sáng tác một bài hát để tự động viên mình và đồng đội, gửi gắm niềm tin vào ngày thống nhất. Với ông, ký ức đau thương ấy không phải để nuôi dưỡng hận thù, mà để thế hệ hôm nay hiểu rằng hòa bình được đánh đổi bằng máu xương. Điều ông mong mỏi nhất là lớp trẻ tiếp tục làm tốt hơn thế hệ đi trước trong công cuộc xây dựng đất nước.

Những câu chuyện khác nhau, nhưng đều gặp nhau ở một điểm chung: chiến tranh đã lấy đi tuổi trẻ, gia đình, hạnh phúc của biết bao người.

Điều đáng quý là sau chiến tranh, những con người từng chịu nhiều mất mát ấy tiếp tục cống hiến, vươn lên. Tại CLB Nữ hưu trí Bến Tre, ký ức được gìn giữ bằng những việc làm đầy nghĩa tình. Phần lớn, hội viên đều là mẹ, vợ, con liệt sĩ hoặc có người thân tham gia kháng chiến. Họ tiếp tục chăm lo cho nhau bằng những chuyến thăm hỏi hội viên, những quỹ tương trợ, học bổng cho học sinh nghèo, những chuyến về nguồn, thăm chiến sĩ nơi biên giới, hải đảo.

Đặc biệt, suốt hơn 10 năm qua, hội viên của Tổ Phụ nữ Nhân ái vẫn kiên trì may hàng ngàn chiếc mền, tranh bản đồ Việt Nam từ những mảnh vải vụn để trao tặng gia đình chính sách, học sinh, chiến sĩ và nhiều đơn vị trong cả nước.

Những mảnh vải nhỏ được ghép lại thành hình dáng Tổ quốc gửi gắm thông điệp về lòng yêu nước, về khát vọng giữ gìn độc lập, tự do và nhắc nhở các thế hệ sau không quên những hy sinh của cha ông. Có lẽ đó cũng là cách những người từng đi qua chiến tranh kể lại lịch sử bằng ngôn ngữ của lòng nhân ái.

Chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ, nhưng ký ức của những người trong cuộc vẫn còn nguyên vẹn. Có người bỗng giật mình trong giấc ngủ bởi vọng âm vang tiếng bom năm cũ. Có người không cầm được nước mắt khi nhắc đến cha, mẹ, anh, em đã hy sinh. Có người nhớ tên một chiến trường, một căn phòng biệt giam hay một người đồng đội chưa kịp biết tên.

Những ký ức ấy không nhằm gợi lại nỗi đau, mà để nhắc mỗi người hôm nay biết trân trọng giá trị của hòa bình, của cuộc sống yên bình đang có.

Phát biểu tại buổi họp mặt tri ân những người mẹ, vợ, con liệt sĩ, nữ thương binh, con mẹ Việt Nam anh hùng do Ban Chủ nhiệm CLB Nữ hưu trí Bến Tre tổ chức mới đây, bà Nguyễn Thị Hồng Hoa- Phó Chủ tịch Hội LHPN tỉnh bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đối với những người mẹ, người vợ, con liệt sĩ, nữ thương binh, con mẹ Việt Nam anh hùng và các cựu tù chính trị.

Phó Chủ tịch Hội LHPN tỉnh nhấn mạnh: “Các cô, các chị là những nhân chứng sống của một thời kỳ lịch sử hào hùng, tiếp tục phát huy truyền thống cách mạng, lan tỏa tinh thần tương thân, tương ái, tích cực tham gia hoạt động an sinh xã hội, đền ơn đáp nghĩa. Thế hệ phụ nữ hôm nay sẽ luôn trân trọng, học tập tấm gương kiên cường, bất khuất của những người đi trước để tiếp tục xây dựng phong trào phụ nữ và quê hương ngày càng phát triển, xứng đáng với niềm tin mà các thế hệ cha anh đã gửi gắm”.

(Còn tiếp)

Bài, ảnh: THẠCH THẢO