Kế thừa những giá trị được bồi đắp qua nhiều thế hệ, âm nhạc tỉnh đang đứng trước một không gian sáng tạo rộng mở trong kỷ nguyên số. Giữa dòng chảy hội nhập và sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ, những người làm âm nhạc hôm nay vừa tìm cách đổi mới tư duy, tiếp cận công chúng trẻ, vừa gìn giữ bản sắc văn hóa, để những giai điệu quê hương tiếp tục ngân vang trong đời sống đương đại.
 |
| Những văn nghệ sĩ vừa đổi mới tư duy, tiếp cận công chúng trẻ, vừa gìn giữ bản sắc văn hóa. |
Giai điệu nối dài qua năm tháng
Trên mỗi chặng đường của quê hương, âm nhạc luôn hiện diện như một dòng chảy bền bỉ, lưu giữ ký ức, khơi dậy niềm tự hào và tiếp thêm sức mạnh tinh thần. Từ những giai điệu hào hùng trong năm tháng đấu tranh giành độc lập đến những ca khúc mang hơi thở của cuộc sống hôm nay, các thế hệ nhạc sĩ tỉnh đã góp phần tạo nên một diện mạo âm nhạc giàu bản sắc, gắn bó sâu sắc với đất và người phương Nam.
Nhạc sĩ Hoàng Lộc- Chi hội trưởng Chi hội Nhạc sĩ Việt Nam tỉnh cho biết, âm nhạc cách mạng luôn sát cánh, đồng hành cùng dân tộc qua 2 cuộc kháng chiến vĩ đại và công cuộc đổi mới, xây dựng đất nước. Những giai điệu hào hùng đã trở thành khúc quân hành thúc giục triệu người đứng lên bảo vệ Tổ quốc. Tỉnh rất tự hào có nhạc sĩ Tạ Thanh Sơn với “Nam Bộ kháng chiến”, nhạc sĩ Nguyễn Minh Triết với “Kỵ binh Việt Nam”, nhạc sĩ Kiên Tâm với “Về Vĩnh Long”, và Xuân Điền với “Tiếng bom Lưu Văn Liệt”…
Mỗi thời kỳ đều có những tác phẩm để đời, những tên tuổi sống mãi cùng công chúng, minh chứng rằng âm nhạc chân chính luôn vượt lên trên giới hạn của thời gian. Và phải nhắc tới những cái tên như: Quốc Khanh, Vũ Loan, Trần Đương, Việt Trung, Việt Chánh, Huỳnh Thanh Hải, Trang Thiếu Hùng, Lan Phong, Quốc Nam, Huy An, Vũ Thành, Thành Công…
Theo ông Lê Đức Vĩnh Tuyên- Giám đốc Trung tâm Văn hóa tỉnh, tỉnh đang bước vào giai đoạn phát triển mới, Đảng bộ tỉnh luôn xác định phát triển văn hóa- xã hội hài hòa với phát triển kinh tế. Âm nhạc không đơn thuần là nghệ thuật giải trí, mà là “sức mạnh mềm”, là công cụ tuyên truyền tư tưởng có khả năng chạm đến cảm xúc và niềm tin của quần chúng.
Đứng trước không gian phát triển mới, Giám đốc Trung tâm Văn hóa tỉnh cho biết, âm nhạc tỉnh đặt ra bài toán cấp thiết: Làm sao để tác phẩm âm nhạc vừa giữ vững định hướng chính trị, vừa thoát khỏi sự khô cứng, thực sự hòa nhịp cùng hơi thở đổi mới của quê hương và thu hút được thế hệ trẻ.
Giữ chất riêng trong không gian sáng tạo mới
Trong kỷ nguyên số, AI và hội nhập quốc tế mở ra những cánh cửa chưa từng có, nhưng cũng đòi hỏi bản lĩnh chưa từng có. Theo nhạc sĩ Hoàng Lộc, phải làm chủ công nghệ bằng trí tuệ, đạo đức và bản sắc văn hóa Việt Nam. Khi người nghệ sĩ vẫn giữ được trái tim rung cảm trước cuộc sống, khi các tổ chức nghề nghiệp kịp thời thích ứng với thời đại, khi công chúng vẫn dành chỗ đứng xứng đáng cho những giá trị chân- thiện- mỹ, thì âm nhạc Việt Nam sẽ bước qua thử thách và có thể cất lên những giai điệu mới, mạnh mẽ, tự tin và đầy hy vọng.
Nhạc sĩ Minh Viễn- nguyên Phó Giám đốc Trung tâm Văn hóa điện ảnh Bến Tre, Phó chủ nhiệm CLB Sáng tác âm nhạc Vĩnh Long, cho rằng: “Trong âm nhạc, những người trẻ, nhạc sĩ mọi lứa tuổi đã và đang hào hứng tiếp cận AI, ứng dụng công cụ này để hỗ trợ sáng tác, góp phần tạo nên những tác phẩm hay, mới lạ, hợp với xu thế thời đại”.
AI đã được sử dụng trong nhiều khía cạnh khác nhau của việc sáng tạo âm nhạc, từ tạo giai điệu và hòa âm đến viết lời và thậm chí sản xuất toàn bộ bản nhạc. Các thuật toán AI có thể phân tích lượng lớn dữ liệu âm nhạc để xác định các mẫu và xu hướng, cho phép tạo ra tác phẩm mới gây được tiếng vang với khán giả. Ví dụ như AI có thể hỗ trợ nhà soạn nhạc bằng cách đề xuất tiến trình hợp âm hoặc tạo ra âm thanh độc đáo, mang đến những khả năng sáng tạo mới...
Tuy nhiên, nhạc sĩ Minh Viễn nhấn mạnh, việc sử dụng AI có trách nhiệm là điều cần thiết để duy trì tính toàn vẹn, độc đáo và đa dạng của âm nhạc. Bằng cách tuân thủ nguyên tắc đạo đức và thực tiễn tốt nhất, ngành công nghiệp âm nhạc có thể bảo đảm rằng AI được sử dụng để làm phong phú thêm loại hình nghệ thuật, cung cấp cho nghệ sĩ những con đường mới để thể hiện đồng thời tôn trọng truyền thống và giá trị làm cho âm nhạc trở nên nhân văn sâu sắc.
Nhạc sĩ Bảo Sơn trăn trở: “Làm thế nào để giữ được âm nhạc dân gian?” và “Làm thế nào để âm nhạc dân gian tiếp tục sống trong tâm hồn con người hôm nay?”. Theo ông, ngày nay, một người trẻ có thể nghe vọng cổ vào buổi sáng, nghe K-pop vào buổi chiều, nghe jazz vào buổi tối và mở một bản EDM trước khi đi ngủ. Chúng ta không thể bắt người trẻ quay lưng với thế giới. Điều chúng ta cần làm là giúp họ nhận ra rằng: Trong thế giới âm nhạc rộng lớn ấy, Việt Nam cũng có một tiếng nói rất riêng. Một tiếng đàn bầu, một câu vọng cổ, một điệu lý, một câu hò, một cách luyến láy rất Việt Nam… Những thứ ấy hoàn toàn có thể bước vào âm nhạc mới. Nét riêng nằm trong cách chúng ta xử lý giai điệu, trong cách nhấn chữ, trong hơi thở, trong nhịp điệu, trong sự ngẫu hứng, và sâu hơn nữa... trong cách chúng ta cảm nhận.
Nhạc sĩ Bảo Sơn chia sẻ: “Việc quan trọng là làm cho người trẻ yêu di sản. Bởi vì nếu một ngày nào đó chúng ta phải nói: Đây là một di sản quý giá, các em phải giữ gìn. Nhưng các em không còn muốn nghe... thì việc bảo tồn sẽ trở nên vô cùng khó khăn. Khi một người trẻ nghe một câu vọng cổ và thấy mình trong đó; nghe tiếng đờn kìm và thấy quê hương; nghe một điệu lý và thấy ký ức của ông bà... thì lúc ấy, không cần ai bắt buộc, họ sẽ tự nguyện giữ gìn”.
Bài, ảnh: PHƯƠNG THƯ
