Liên kết chuỗi giá trị- nâng tầm nông sản xuất khẩu

Những năm gần đây, HTX, doanh nghiệp (DN), nông dân trong tỉnh không ngừng đổi mới phương thức hoạt động, chủ động tìm kiếm đối tác, mở rộng liên kết sản xuất gắn với tiêu thụ nông sản. Với sự hỗ trợ từ ngành chức năng, khu vực kinh tế tập thể đang từng bước khẳng định vai trò quan trọng trong chuỗi giá trị nông nghiệp hiện đại, bền vững.

HTX Sản xuất dịch vụ nông nghiệp Tấn Đạt quan tâm xây dựng thương hiệu và phát triển hệ thống phân phối.

Tăng sức cạnh tranh

Với không gian phát triển rộng lớn hơn, tạo điều kiện để HTX, DN tiếp cận đa dạng nguồn lực, mở rộng quy mô sản xuất và thị trường tiêu thụ sản phẩm. Nhu cầu liên kết, hợp tác trong tổ chức sản xuất, cung ứng đầu vào, sơ chế, chế biến và tiêu thụ nông sản ngày càng gia tăng, trở thành nền tảng quan trọng thúc đẩy phát triển mô hình HTX kiểu mới gắn với chuỗi giá trị, truy xuất nguồn gốc và tiêu chuẩn chất lượng.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, thời gian qua, chuỗi liên kết giữa nông dân, HTX và DN tiếp tục được củng cố và mở rộng. Tính đến cuối năm 2025, tỷ lệ giá trị sản phẩm nông, thủy sản được sản xuất dưới hình thức hợp tác và liên kết đạt khoảng 35% (tăng 5% so với năm 2020) tối ưu hóa hiệu quả sản xuất, nâng cao giá trị gia tăng cho sản phẩm, cải thiện thu nhập cho nông dân, DN và các bên liên quan, hướng đến sự phát triển bền vững của ngành nông nghiệp.

Một số đơn vị, HTX bước đầu triển khai hệ thống truy xuất nguồn gốc, sàn thương mại điện tử, giúp nâng cao giá trị và tính minh bạch của sản phẩm nông nghiệp, sức cạnh tranh của sản phẩm nông sản của tỉnh từng bước được nâng cao. Nhờ đó, mà giá trị sản xuất trên một đơn vị diện tích tiếp tục tăng góp phần nâng cao năng suất lao động, thu nhập và đời sống của người dân khu vực nông thôn.

Ông Đoàn Văn Tài- Chủ tịch HĐQT HTX Sản xuất dịch vụ nông nghiệp Tấn Đạt (xã Trung Ngãi) cho biết: “Chúng tôi xác định chuyển đổi không chỉ dừng lại ở sản xuất mà phải chủ động cả đầu ra. HTX đã đầu tư dây chuyền xay xát, đóng gói, xây dựng thương hiệu và phát triển hệ thống phân phối đa kênh, nhất là trên sàn thương mại điện tử. Nhờ đó, giá trị sản phẩm được nâng lên, giảm phụ thuộc vào khâu trung gian. HTX chuyển từ tư duy “bán cái mình có” sang “sản xuất theo nhu cầu thị trường”. Giai đoạn 2021-2025, doanh thu, lợi nhuận tăng trưởng qua từng năm; số thành viên tăng từ 15 lên 85 người, thu nhập ổn định hơn. Chúng tôi tập trung cơ giới hóa, canh tác sinh học, số hóa quy trình và lấy thị trường làm định hướng. Đây là mô hình có thể nhân rộng, góp phần thúc đẩy HTX cùng phát triển bền vững thông qua liên kết, hợp tác và chia sẻ kinh nghiệm”.

Ông Huỳnh Đăng Khoa- Chủ tịch HĐQT HTX Nông nghiệp Rạch Lọp (xã Tiểu Cần) cũng chia sẻ: HTX được thành lập năm 2016, hoạt động đa lĩnh vực, trọng tâm là cung ứng vật tư nông nghiệp và dịch vụ phục vụ sản xuất, đời sống. Sau gần 10 năm hoạt động, HTX có 519 thành viên, liên kết sản xuất hơn 350ha lúa chất lượng cao và 119ha dừa. Vốn điều lệ của HTX đã tăng gấp 4 lần so với thời điểm thành lập. Hàng năm, HTX xây dựng kế hoạch sản xuất, kinh doanh cụ thể, giúp thành viên canh tác đồng bộ về giống, quy trình kỹ thuật, tạo ra sản phẩm đồng nhất, đủ sản lượng đáp ứng yêu cầu xuất khẩu.

Hiện HTX liên kết với 6 DN cung ứng vật tư và 3 DN thu mua, tiêu thụ sản phẩm. Mỗi năm, HTX cung ứng ra thị trường từ 1,5-1,8 ngàn tấn lúa. Nhờ liên kết tiêu thụ trực tiếp với DN chế biến, giá bán luôn cao hơn thị trường từ 20-50 đồng/kg, góp phần ổn định đầu ra và giúp thành viên yên tâm sản xuất.

Ưu tiên phát triển mô hình sản xuất gắn với chuỗi giá trị

Theo Liên minh HTX tỉnh, trong những năm qua, hoạt động của HTX có bước tiến bộ hơn, HTX ngày càng chủ động tìm kiếm đối tác để liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị gắn với tiêu thụ sản phẩm cho thành viên. Tuy nhiên, trong quá trình tham gia chuỗi liên kết sản xuất và tiêu thụ nông sản, nhiều đơn vị vẫn còn đối mặt với không ít khó khăn.

Cụ thể, quy mô sản xuất còn nhỏ lẻ, manh mún, sản lượng thiếu ổn định nên chưa đáp ứng tốt yêu cầu của DN và thị trường. Bên cạnh, một số HTX còn sản xuất mang tính tự phát, chưa chú trọng xây dựng thương hiệu, nâng cao chất lượng sản phẩm và đáp ứng tiêu chuẩn xuất khẩu...

Trước yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường, việc chuyển đổi từ sản xuất nhỏ lẻ sang mô hình sản xuất gắn với chuỗi giá trị là hướng đi tất yếu.

Ông Nguyễn Quốc Phong- Phó Chủ tịch Liên minh HTX cho biết: Giai đoạn 2026-2030, Liên minh HTX tiếp tục tập trung nâng cao năng lực tổ chức và hiệu quả hoạt động của HTX, liên hiệp HTX thông qua việc củng cố năng lực quản trị, điều hành, tổ chức sản xuất, kinh doanh theo hướng chuyên nghiệp, hiệu quả và bền vững. Ưu tiên phát triển mô hình HTX sản xuất gắn với chuỗi giá trị, nhất là đối với sản phẩm chủ lực của địa phương.

Đồng thời, khuyến khích HTX đầu tư nâng chất lượng khâu bảo quản, sơ chế, chế biến nông sản nhằm gia tăng giá trị sản phẩm; hướng dẫn HTX thực hiện đóng gói, xây dựng bao bì, gắn tem nhãn, truy xuất nguồn gốc, đáp ứng yêu cầu của thị trường trong và ngoài tỉnh.

Đẩy mạnh liên kết giữa HTX với DN theo chuỗi giá trị; tăng cường phối hợp với sở, ngành trong công tác xúc tiến thương mại, kết nối cung- cầu; lựa chọn, giới thiệu DN uy tín, có tiềm lực để tham gia liên kết sản xuất, tiêu thụ sản phẩm với HTX.

Bài, ảnh: NGUYÊN KHANG