Nghị quyết 57-NQ/TW tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội tỉnh

Bộ Khoa học và Công nghệ (KH-CN) và UBND tỉnh vừa ký kết Chương trình phối hợp về phát triển KH-CN, đổi mới sáng tạo (ĐMST) và chuyển đổi số (CĐS) phục vụ phát triển kinh tế - xã hội tỉnh giai đoạn 2026-2030. Việc ký kết phối hợp mở ra cơ hội để tỉnh phát huy tiềm năng, lợi thế, tạo động lực tăng trưởng mới, phục vụ phát triển nhanh và bền vững trong giai đoạn tới.

Kỳ 1: Tăng cường phối hợp giải quyết các bài toán thực tiễn

Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân và Chủ tịch UBND tỉnh Trần Trí Quang ký kết Chương trình phối hợp giữa Bộ Khoa học và Công nghệ và UBND tỉnh về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phục vụ cho phát triển kinh tế - xã hội tỉnh giai đoạn 2026-2030.

Theo Chương trình ký kết, Bộ KH-CN và UBND tỉnh tập trung phối hợp 5 nhóm nội dung chính: Nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ phục vụ sản phẩm chủ lực, lợi thế của tỉnh; Phát triển hệ sinh thái ĐMST; Phát triển hạ tầng KH-CN và ĐMST của tỉnh; Phát triển hạ tầng số, hỗ trợ thúc đẩy CĐS; Phát triển nguồn nhân lực.

Qua đó, phát huy lợi thế kinh tế biển, nuôi trồng và chế biến thủy sản; ưu tiên ứng dụng công nghệ số, công nghệ xanh, công nghệ sinh học và giải pháp thích ứng với biến đổi khí hậu vào các chuỗi giá trị và lĩnh vực trọng điểm.

Tỉnh đạt nhiều kết quả nổi bật

Thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về “đột phá phát triển KH-CN, ĐMST và CĐS quốc gia”, tỉnh xác định KH-CN, ĐMST và CĐS là động lực đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng cao năng suất, chất lượng và năng lực cạnh tranh.

Tỉnh ưu tiên nông nghiệp công nghệ cao, chọn tạo giống, chế biến sâu, kinh tế tuần hoàn, thích ứng biến đổi khí hậu, đồng thời ứng dụng AI, dữ liệu lớn trong quản trị và sản xuất. Trong 9 tháng năm 2026, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 11,35%; thu ngân sách nhà nước ước đạt 19.073 tỷ đồng, tăng 13,91% so với cùng kỳ.

Tỉnh đã hoàn thành 165/165 nhiệm vụ theo thông báo kết luận của Trung ương; từ 1/7/2025 ban hành 246 văn bản về KH-CN, ĐMST và CĐS, trong đó 21 văn bản quy phạm pháp luật. Kế hoạch 100 ngày xử lý 66 nhiệm vụ thuộc 10 nhóm điểm nghẽn đã hoàn thành 34 nhiệm vụ; đang điều chỉnh, tập trung 14 điểm nghẽn trọng tâm và theo dõi qua IOC.

Sau hợp nhất, tỉnh kế thừa 160 nhiệm vụ KH-CN; 96 nhiệm vụ đã nghiệm thu, 48 đang triển khai. Kết quả nghiên cứu tạo ra 15 giống mới, 274 mô hình, 425 quy trình/giải pháp công nghệ; 13 giải pháp, sáng chế được công nhận và 36 sản phẩm thương mại hóa.

Có 12 doanh nghiệp (DN) chủ trì nhiệm vụ và hơn 30 DN, hợp tác xã tham gia nghiên cứu, ứng dụng. Tỉnh có lợi thế vùng nguyên liệu dừa khoảng 122.870ha, đứng đầu cả nước; 832 mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói phục vụ xuất khẩu. Mô hình tiêu biểu gồm chế biến nước dừa của Lương Quới xuất khẩu hơn 65 quốc gia, ứng dụng truy xuất vùng trồng của Chánh Thu, nuôi tôm càng xanh toàn đực, canh tác bằng UAV và nuôi tôm công nghệ cao.

Đến tháng 9/2026 có 35 tổ chức, 15 DN KH-CN; 3 DN trích lập quỹ với tổng tích lũy trên 40 tỷ đồng. Toàn tỉnh có 11 chỉ dẫn địa lý, 30 nhãn hiệu chứng nhận, 107 nhãn hiệu tập thể; năm 2026 hỗ trợ 64 hồ sơ tài sản trí tuệ. Cấp xã đã triển khai 175 mô hình tại 34 địa phương, kinh phí gần 11,924 tỷ đồng.

Về hạ tầng số và CĐS, mạng truyền số liệu chuyên dùng kết nối 100% cơ quan nhà nước từ tỉnh đến xã; trung tâm tích hợp dữ liệu hợp nhất 3 trung tâm, vận hành hơn 200 hệ thống. Tỉnh hợp nhất 12 nền tảng dùng chung; 100% cơ quan sử dụng hệ thống quản lý văn bản, 100% hồ sơ công việc xử lý và ký số (trừ văn bản mật). Tỷ lệ hài lòng đạt 99,2%; số hóa hồ sơ, cấp kết quả điện tử và tái sử dụng dữ liệu đạt trên 99,96%; nền tảng tích hợp kết nối 24 hệ thống, dịch vụ và cơ sở dữ liệu quốc gia.

Hạ tầng viễn thông có 4.940 trạm BTS, trong đó 2.018 trạm 5G; 3G/4G phủ 100% xã, phường, 5G đạt khoảng 80%, kết nối internet đạt 93,59%. 11.406 tên miền “.vn”, xếp thứ 10 toàn quốc. Tỉnh duy trì giám sát an toàn thông tin 24/7; 162/238 hệ thống đã được phê duyệt cấp độ.

Kinh tế số được thúc đẩy, hơn 1.300 DN, hợp tác xã được hỗ trợ trên sàn thương mại điện tử; 100% sản phẩm OCOP lên sàn số. Bình dân học vụ số thu hút hơn 110.000 lượt học viên; 124/124 xã, phường có 345 tổ công nghệ số cộng đồng với 3.348 thành viên. Có 148 mô hình, sáng kiến cải cách hành chính tại 87 cơ quan, đơn vị,
địa phương.

Hỗ trợ tỉnh phát triển 9 chuỗi giá trị ngành hàng chủ lực

Theo ông Nguyễn Quỳnh Thiện - Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch UBND tỉnh, công tác chỉ đạo ngày càng thống nhất; hạ tầng, nền tảng số và dịch vụ công có chuyển biến; DN tham gia nghiên cứu, ứng dụng rõ hơn; các nhiệm vụ từng bước gắn với chuỗi giá trị và lợi thế địa phương. Tuy nhiên, tỉnh còn gặp một số khó khăn do chưa có DN KH-CN quy mô lớn dẫn dắt; phần lớn DN, hợp tác xã hạn chế về vốn và nhân lực.

Hoạt động nghiên cứu, tiếp nhận, thương mại hóa công nghệ chưa lan tỏa; hạ tầng nghiên cứu, kiểm nghiệm, dữ liệu và AI chưa đáp ứng yêu cầu. Kiến trúc tổng thể, dữ liệu chủ, kết nối và khai thác dữ liệu còn chưa hoàn thiện; thiếu nhân lực chuyên sâu và phương pháp đo lường thống nhất.

Ứng dụng khoa học, công nghệ góp phần nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm. Trong ảnh: Sản xuất hàng xuất khẩu ở Công ty Cổ phần Tập đoàn Xuất - Nhập khẩu Trái cây Chánh Thu. Ảnh: CẨM TRÚC

Trên cơ sở những kết quả, khó khăn và nhiệm vụ trọng tâm, tỉnh kiến nghị Bộ KH-CN quan tâm hỗ trợ kết nối, thu hút tập đoàn công nghệ khảo sát, đầu tư trung tâm dữ liệu lớn, trung tâm nghiên cứu - phát triển và dự án công nghệ quy mô. Hỗ trợ phát triển hạ tầng KH-CN và ĐMST; hướng dẫn xây dựng Trung tâm ĐMST và CĐS tỉnh, phát triển hệ sinh thái lấy DN làm trung tâm; kết nối viện, trường, phòng thí nghiệm và chuyên gia.

Hỗ trợ nâng cao năng lực phòng thí nghiệm, hướng tới đạt chuẩn ISO/IEC 17025:2017, đáp ứng yêu cầu kiểm nghiệm nông sản xuất khẩu, nhất là sầu riêng; nghiên cứu, chuyển giao công nghệ về giống, bảo quản, chế biến sâu và tận dụng phụ phẩm; hỗ trợ phát triển thương hiệu “Chợ Lách - Thủ phủ cây giống, hoa kiểng”.

Phối hợp với tỉnh xác định, triển khai nhiệm vụ KH-CN giải quyết bài toán lớn và phát triển chuỗi giá trị sản phẩm chủ lực: dừa, hoa kiểng, lúa gạo, tôm càng xanh, sầu riêng, nghêu, sò huyết, cá tra, cua biển. Hỗ trợ nghiên cứu, ứng dụng công nghệ UAV, thu hồi và lưu trữ carbon, kinh tế biển, năng lượng tái tạo, thích ứng biến đổi khí hậu; thí điểm hỗ trợ DN, hợp tác xã ĐMST và làm chủ công nghệ.

Theo Chương trình phối hợp giữa Bộ KH-CN và UBND tỉnh, trong 5 nhóm nội dung chính, có nhóm nội dung về nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ phục vụ sản phẩm chủ lực, lợi thế của tỉnh. Theo đó, phối hợp xác định, triển khai các nhiệm vụ KH-CN và ĐMST nhằm giải quyết những bài toán lớn, cấp thiết của tỉnh; hỗ trợ phát triển 9 chuỗi giá trị ngành hàng chủ lực gồm: dừa, hoa kiểng, lúa gạo, tôm càng xanh, sầu riêng, nghêu, sò huyết, cá tra và cua biển; ưu tiên triển khai chuỗi giá trị hoa kiểng để xây dựng Chợ Lách thành trung tâm giống và hoa kiểng quốc gia. Tập trung nghiên cứu, ứng dụng, chuyển giao công nghệ trong chọn tạo giống, nuôi trồng, bảo quản, chế biến sâu, tận dụng phụ phẩm, truy xuất nguồn gốc, nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị sản phẩm.

Đồng thời, lựa chọn từ 12-15 DN, hợp tác xã nòng cốt tham gia nghiên cứu, ứng dụng và tiếp nhận công nghệ; phấn đấu mỗi chuỗi giá trị chủ lực có ít nhất 1 mô hình ứng dụng hiệu quả, có khả năng thương mại hóa và nhân rộng. Hỗ trợ kết nối chuyên gia, viện nghiên cứu, trường ĐH, DN công nghệ; hướng dẫn đề xuất, triển khai các nhiệm vụ KH-CN và ĐMST phù hợp với chương trình, cơ chế hỗ trợ hiện hành…

Theo đó, tỉnh phối hợp với Bộ KH-CN cụ thể hóa các nội dung phối hợp thành nhiệm vụ có mục tiêu, sản phẩm, cơ quan đầu mối, lộ trình và phương án huy động nguồn lực; tạo cơ sở đánh giá kết quả định kỳ, lựa chọn mô hình có hiệu quả để nhân rộng.

(Còn tiếp)

Bài, ảnh: TUYẾT HIỀN