Từ một lần tình cờ phát hiện tổ ong dú trong thân cây mục, anh Sơn Cao Thái (27 tuổi, ấp Sóc Tre, xã Tiểu Cần) đã cưa cả khúc cây đem về nhà rồi “bén duyên” với nghề nuôi ong dú. Từ làm thử, anh dần tích lũy kinh nghiệm, mở rộng quy mô và xây dựng được mô hình mang lại hiệu quả kinh tế cao.
 |
| Anh Sơn Cao Thái và các hộp gỗ nuôi ong dú bố trí gọn gàng trên kệ. |
Ong dú là loài ong không ngòi đốt, tính hiền, an toàn với người nuôi. Ong dú khác với ong mật, không cần chăm sóc nhiều. Tổ của chúng không lớn mà được cấu tạo từ nhiều khoang nhỏ, thích hợp nuôi trong hộp gỗ nhỏ, xếp gọn gàng trên kệ. Diện tích nuôi không cần lớn, để quanh nhà hay trong vườn.
Ban đầu, anh Thái chủ yếu khai thác ong dú từ tự nhiên. Những khúc gỗ có tổ ong được người dân tìm thấy sẽ được anh thu mua với giá từ 500 ngàn đồng đến 1 triệu đồng. Sau đó, anh tách đàn, đưa ong từ khúc gỗ sang hộp nuôi. Công đoạn này đòi hỏi sự tỉ mỉ, nhất là việc xác định và giữ được ong chúa, yếu tố quyết định sự sống còn của cả đàn. “Quan trọng nhất là nắm được kỹ thuật chuyển tổ, từ khúc gỗ sang hộp nuôi. Nếu làm không đúng, ong sẽ bỏ đi hoặc không phát triển được”- anh Thái chia sẻ.
Không có sẵn kinh nghiệm, anh Thái tự học qua sách báo, mạng internet và hội nhóm nuôi ong trên mạng xã hội. Qua nhiều lần thử nghiệm, anh dần nắm bắt được quy luật sinh trưởng, sinh sản của ong dú để nhân đàn.
Một tổ ong dú thường có một ong chúa và nhiều trứng chúa. Tận dụng đặc điểm này, anh tách trứng chúa để ấp, tạo thành những đàn ong mới trong các hộp gỗ nhỏ. Đây là phương pháp nhân giống tự nhiên, giúp mở rộng quy mô đàn ong mà không cần đầu tư quá lớn. Mỗi hộp nuôi ong dú chỉ cần đầu tư khoảng 150 ngàn đồng, chủ yếu là chi phí làm hộp gỗ từ cây sẵn có như gáo, tràm bông vàng. Khi đàn ong phát triển ổn định, mỗi hộp ong dú có thể bán ra với giá từ 800 ngàn đồng đến 2 triệu đồng, tùy theo kích thước và chất lượng đàn. Mô hình mang lại hàng trăm triệu đồng mỗi năm.
Cùng với bán con giống, anh Thái còn khai thác mật ong dú. Do sản lượng mật ít, mỗi lít mật ong dú được bán với giá khoảng 1 triệu đồng và chủ yếu cung cấp cho mối sỉ. “Hiện tôi không bán mật lẻ vì sản lượng không nhiều, dành cho khách hàng đặt số lượng lớn”- anh Thái cho biết.
Theo anh Thái, ưu điểm của mô hình nuôi ong dú là không cần chăm sóc nhiều, không tốn thức ăn bổ sung, ong tự kiếm nguồn hoa trong tự nhiên. Người nuôi chủ yếu tập trung vào khâu kỹ thuật tách đàn và bảo vệ ong chúa.
Sau giai đoạn khởi đầu với quy mô nhỏ lẻ vào năm 2023, đến năm 2024, anh Thái vay 100 triệu đồng từ Ngân hàng Chính sách xã hội để mở rộng sản xuất. Từ đây, mô hình nuôi ong dú bắt đầu phát triển theo hướng liên kết.
Anh kết nối với hộ nuôi ong ở ngoài tỉnh để tạo nguồn cung ổn định, đáp ứng đơn hàng lớn. Đồng thời, anh cũng xây dựng mạng lưới tiêu thụ, chia sẻ khách hàng và hỗ trợ kỹ thuật cho thành viên. Nhờ đó, đầu ra sản phẩm được bảo đảm.
Trung bình từ 1-2 tháng, anh xuất khoảng 200 thùng ong theo đơn đặt hàng từ TP Hồ Chí Minh, Tây Ninh, Bình Thuận, Sóc Trăng… Thậm chí, nhiều khu du lịch, farm nghỉ dưỡng cũng tìm đến đặt hàng để vừa nuôi ong, vừa làm cảnh và hỗ trợ thụ phấn cho cây.
Theo anh Thái, việc liên kết là yếu tố quan trọng giúp nghề nuôi ong dú phát triển bền vững. Nếu sản xuất riêng lẻ sẽ khó bảo đảm sản lượng và mất nhiều thời gian tìm đầu ra, trong khi giá thành cao sẽ khó tiếp cận với khách hàng mới.
Nhận thấy hiệu quả cao từ mô hình nuôi ong dú, hiện nay, anh Thái đang tiếp tục mở rộng đàn ong, phát triển theo hướng cung cấp con giống và khai thác mật. Khi giao sản phẩm, anh trực tiếp đến tận nơi để hướng dẫn khách hàng cách chăm sóc, nhân đàn và bố trí vị trí nuôi phù hợp. Điều này giúp khách hàng yên tâm và góp phần tạo thêm nhiều thành viên nuôi ong dú, nâng cao giá trị sản xuất.
Anh Thạch Hoàng Nam- Chủ tịch Hội Nông dân xã Tiểu Cần, cho biết: Mô hình nuôi ong dú của anh Sơn Cao Thái mang lại hiệu quả kinh tế cao, đầu ra ổn định. Đây là một trong những hướng chuyển đổi sản xuất có triển vọng tại địa phương. Hội sẽ vận động, hỗ trợ nhân rộng mô hình để nhiều hội viên cùng tham gia.
Từ một mô hình nhỏ lẻ, nghề nuôi ong dú của anh Sơn Cao Thái tận dụng lợi thế tự nhiên, kết hợp với liên kết sản xuất đã và đang từng bước khẳng định hiệu quả, góp phần đa dạng hóa sinh kế nông thôn.
Bài, ảnh: SƠN TUYỀN
