Sử dụng mạng xã hội bằng trách nhiệm và sự tử tế

Chỉ với một chiếc điện thoại thông minh, người trẻ hôm nay có thể học tập, kinh doanh, kết nối cộng đồng và thể hiện quan điểm cá nhân trên mạng xã hội (MXH). Tuy nhiên, cùng với sự tiện lợi ấy là không ít rủi ro từ tin giả, nội dung độc hại và những hành vi thiếu chuẩn mực trên không gian mạng.

Thanh niên chung tay lan tỏa nội dung tích cực trên không gian mạng.

Một số vấn đề cần lưu ý

Sự phát triển mạnh mẽ của MXH mở ra nhiều cơ hội để thanh niên khởi nghiệp, sáng tạo nội dung, quảng bá sản phẩm địa phương và chia sẻ những câu chuyện truyền cảm hứng. Chỉ với một chiếc điện thoại thông minh, nhiều bạn trẻ có thể bán hàng online, livestream giới thiệu đặc sản quê hương, chia sẻ kỹ năng học tập, kinh nghiệm sống… qua đó tạo thêm thu nhập và khẳng định bản thân.

Bên cạnh những mặt tích cực, MXH cũng bộc lộ “mặt trái” với nhiều hệ lụy. Không ít nội dung lệch chuẩn đạo đức, thông tin sai sự thật, các trào lưu phản cảm xuất hiện dày đặc, tác động tiêu cực đến nhận thức và lối sống của giới trẻ. Đáng nói, nhiều bạn trẻ tiếp cận thông tin theo cảm tính, thiếu kỹ năng kiểm chứng nên dễ bị dẫn dắt, vô tình chia sẻ hoặc tiếp tay lan truyền tin giả.

Bạn Nguyễn Huỳnh Xuân Yến (phường Tân Ngãi) bày tỏ: Nhiều bạn trẻ hiện nay gần như tiếp nhận thông tin mỗi ngày qua TikTok, Facebook nhưng lại ít kiểm chứng nguồn tin. Có những nội dung cắt ghép, giật tít gây hiểu lầm nhưng vẫn được chia sẻ. Nếu thiếu kiến thức và kỹ năng phân biệt đúng, sai thì rất dễ bị tác động tiêu cực.

Cùng chung nỗi băn khoăn, bạn Nguyễn Lê Minh- Trường CĐ Vĩnh Long cho rằng, nhiều bạn trẻ hiện dành quá nhiều thời gian cho MXH nhưng thiếu kỹ năng sử dụng an toàn. “Không ít trường hợp bị lôi kéo bởi các nội dung độc hại, thông tin xuyên tạc hoặc vô tình phát ngôn thiếu chuẩn mực trên MXH. Điều này ảnh hưởng đến cá nhân, làm xấu đi môi trường mạng”- Lê Minh nói.

Tại hội nghị đối thoại với thanh niên năm 2026 mới đây, bạn Nguyễn Kiến Quốc (phường Phước Hậu) đề xuất tỉnh tiếp tục triển khai các chương trình truyền thông số lành mạnh; tổ chức tập huấn kỹ năng sử dụng MXH an toàn; kết nối những bạn trẻ làm nội dung sáng tạo, văn minh; tăng cường kiểm soát, xử lý kịp thời hành vi vi phạm trên không gian mạng.

Kiến Quốc cũng mong muốn tỉnh có thêm những định hướng, giải pháp cụ thể nhằm hỗ trợ thanh niên phát huy vai trò tiên phong trên nền tảng số, góp phần xây dựng môi trường mạng an toàn, lành mạnh cho cộng đồng.

Sử dụng mạng xã hội có trách nhiệm

Theo bạn Lương Thị Kiều Linh- Trường ĐH Cửu Long, để sử dụng MXH an toàn, mỗi người trẻ cần chủ động chọn lọc thông tin và có trách nhiệm với những gì mình đăng tải, chia sẻ. “Em thường theo dõi các trang thông tin chính thống, hạn chế tiếp cận nội dung giật gân, tiêu cực; đồng thời, chỉ chia sẻ khi biết rõ nguồn tin và thấy nội dung đó tích cực, hữu ích”- Kiều Linh cho biết.

Trong bối cảnh MXH ngày càng tác động mạnh đến suy nghĩ, lối sống của thanh niên, thì việc định hướng tư tưởng, nâng cao nhận thức và phát huy vai trò xung kích của tuổi trẻ trên nền tảng số là nhiệm vụ cần thiết.

Chia sẻ về vấn đề này, anh Phan Thanh Trẻ- Phó Bí thư Tỉnh Đoàn cho rằng, hiện nay hệ thống pháp luật đã có nhiều quy định liên quan đến bảo đảm an toàn trên không gian mạng, đấu tranh với thông tin sai sự thật, nội dung xấu, độc; đồng thời đặt ra yêu cầu việc sử dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo (AI) phải bảo đảm trách nhiệm, đạo đức và hướng đến lợi ích cộng đồng. Các quy định của Đảng cũng nhấn mạnh trách nhiệm của cán bộ, đảng viên, nhất là đảng viên trẻ trong xây dựng chuẩn mực ứng xử trên MXH; xem không gian mạng là mặt trận quan trọng của công tác chính trị tư tưởng.

Trên cơ sở đó, Tỉnh Đoàn xác định 3 nhóm giải pháp trọng tâm trong thời gian tới gồm: nâng cao năng lực số cho thanh niên; xây dựng hệ sinh thái nội dung lành mạnh do người trẻ làm chủ; tăng cường giám sát, bảo vệ không gian mạng và đồng hành cùng thanh niên.

Trong đó, Tỉnh Đoàn sẽ phối hợp tổ chức các lớp tập huấn kỹ năng số, kỹ năng nhận diện tin giả, thông tin xấu độc; hướng dẫn kỹ năng xây dựng nội dung và truyền thông số phục vụ học tập, khởi nghiệp và cuộc sống. Đồng thời, tiếp tục thực hiện hiệu quả cuộc vận động “Mỗi ngày một tin tốt, mỗi tuần một câu chuyện đẹp”, từng bước lan tỏa nhiều giá trị tốt đẹp trên không gian số.

Bài, ảnh: CẨM HUỆ