Khát vọng tuổi trẻ từ trái cam quê nhà

Dự án “ORANGE UP- Nâng tầm giá trị quả cam” của nhóm học sinh lớp 11 chuyên Sinh học và tiếng Anh, Trường THPT Chuyên Nguyễn Thiện Thành đoạt giải Nhì tại vòng chung kết Ngày hội Khởi nghiệp quốc gia của học sinh, sinh viên lần thứ VIII năm 2026 (SV-STARTUP).

Kết quả này minh chứng cho sự nỗ lực của các em trong học tập, nghiên cứu, hướng đến gia tăng giá trị nông sản địa phương.

Nhóm được trao giải Nhì tại vòng chung kết Ngày hội Khởi nghiệp quốc gia của học sinh, sinh viên lần thứ VIII năm 2026.

Từ thực tế cam “được mùa mất giá”

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh, toàn tỉnh hiện có khoảng 24,79 ngàn hecta trồng cam, sản lượng đạt gần 1,2 triệu tấn/năm. Việc phát triển nhanh diện tích, trong khi thị trường tiêu thụ nội địa là chủ yếu, khiến cung vượt cầu, giá cam ở mức thấp nhiều năm liền, ảnh hưởng nghiêm trọng đến hiệu quả sản xuất và đời sống người trồng cam.

Chứng kiến thực tiễn tại địa phương, có những vụ cam rất được mùa, nhưng niềm vui không trọn vẹn khi gặp phải nghịch cảnh “được mùa, mất giá”, có thời điểm chỉ còn 1-2 ngàn đồng/kg nhưng vẫn không có thương lái thu mua, cam chín, rụng gây lãng phí, tốn công sức, mất thu nhập.

Được sự hướng dẫn của giáo viên môn Sinh học, nhất là cô Nguyễn Thị Hồng Loan, nhóm học sinh gồm: Bùi Như Quỳnh, Nguyễn Thị Lan Anh, Võ Đoàn Tuyết Minh, Nguyễn Hoàng Anh Thư và Lâm Gia Hân đã thực hiện ý tưởng “ORANGE UP- Nâng tầm giá trị quả cam”.

Em Nguyễn Thị Lan Anh chia sẻ: Từ ý tưởng đó, nhóm mong muốn hướng đến khai thác trọn vẹn giá trị trái cam với 6 sản phẩm: phần tinh dầu thì chế tạo chai lăn chống say xe, xịt phòng; phần vỏ thì chế tạo sản phẩm túi thơm, nước lau sàn, đất sét; phần thịt thì làm mứt.

Em Bùi Như Quỳnh- nhóm trưởng cho biết: Ý tưởng được hình thành, nhóm bắt đầu nghiên cứu, khai thác giá trị từ trái cam. Nhóm đã tiến hành tìm hiểu, nghiên cứu sản phẩm có thể làm từ trái cam, sau khi thống nhất, nhóm bắt tay vào tìm hiểu quy trình và bắt đầu chế tạo thử nghiệm sản phẩm.

Nỗ lực triển khai ý tưởng

Em Bùi Như Quỳnh bày tỏ: Chúng em rất may mắn khi luôn nhận được sự hỗ trợ, đồng hành và những giải đáp thắc mắc từ giáo viên hướng dẫn trong quá trình nghiên cứu, thực hiện dự án. Đặc biệt, được ban giám hiệu trường cho phép sử dụng phòng thực hành thí nghiệm, thiết bị và dụng cụ để thuận lợi cho việc chế tạo sản phẩm. Đồng thời, những ý kiến đóng góp tận tình của thầy cô, bạn bè và phụ huynh về sản phẩm đã tạo động lực để nhóm khắc phục khó khăn, nỗ lực nghiên cứu tìm cách để cải tiến sản phẩm.

Nhóm học sinh cùng sản phẩm từ trái cam.

Trải qua nhiều khó khăn với sự kiên trì, nhóm đã tạo ra những sản phẩm tương đối hoàn chỉnh và tổ chức cho người dùng trải nghiệm sản phẩm (tại gian hàng khởi nghiệp của Trường THPT Chuyên Nguyễn Thiện Thành và Trung tâm Giáo dục Trí Tâm- xã Tiểu Cần). Qua đó, nhóm nhận được nhiều ý kiến phản hồi của khách hàng. Dựa trên những đóng góp đó nhóm tiếp tục cải tiến sản phẩm để hoàn thiện và nâng cao chất lượng hơn.

Em Nguyễn Hoàng Anh Thư chia sẻ thêm: Vừa sắp xếp thời gian để cân bằng giữa việc học và tiến hành dự án, nhóm vừa tập trung nghiên cứu tạo ra sản phẩm tốt nhất để chinh phục ban giám khảo. Nhóm đã sắp xếp, phân chia công việc theo thế mạnh của từng thành viên để tối ưu được lượng công việc, thời gian và kết quả đem lại cũng tốt hơn.

Khi đạt giải Nhì vòng thi cấp tỉnh, nhóm rất phấn khởi, đặc biệt, khi nhận được thông báo của Bộ GD-ĐT, chọn dự án của nhóm tham dự vòng chung kết cuộc thi khởi nghiệp cấp quốc gia, nhóm càng có động lực, khẩn trương nghiên cứu tiếp tục cải tiến sản phẩm.

Tiếp tục hoàn thiện quy trình

Tham gia cuộc thi, từ vòng thi cấp tỉnh đến cấp quốc gia, nhóm càng hiểu rõ khởi nghiệp không dừng lại ở một ý tưởng, mà cần tập trung đào sâu nhu cầu của khách hàng, hoàn thiện sản phẩm, xác định rõ phân khúc khách hàng mục tiêu. Đồng thời, phải gắn với thực tiễn địa phương, gắn với đời sống thực tế của người dân.

Em Võ Đoàn Tuyết Minh cho biết: Tham gia vòng thi cấp quốc gia, chúng em được tiếp xúc với nhiều dự án khác nhau, hiểu hơn về khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, giúp nhóm trưởng thành hơn trong tư duy và kiên định hơn với con đường khởi nghiệp mà mình đang theo đuổi.

Ngoài ra, sự kiên trì, đoàn kết của nhóm và giáo viên hướng dẫn đã để lại những trải nghiệm đáng nhớ về những ngày tập luyện thuyết trình, tác phong, lời chào mời khách tham quan gian hàng, cách tư vấn giới thiệu sản phẩm…

Em Lâm Gia Hân chia sẻ: Nhóm nỗ lực nhiều hơn trong học tập và em hiểu rằng khởi nghiệp và sáng tạo được hình thành từ quá trình trải nghiệm và cùng nhau trưởng thành, vừa hoàn thiện ý tưởng, nâng chất lượng sản phẩm, mẫu mã bao bì đưa đến khách hàng.

Cô Nguyễn Thị Hồng Loan- giáo viên hướng dẫn nhóm thực hiện dự án cho biết: Chúng tôi mong muốn phát huy hiệu quả của dự án, tuy nhiên, hiện các em đang học lớp 11, nên cần tập trung vào việc học để hoàn thành chương trình THPT và con đường ĐH phía trước. Bên cạnh, duy trì đội nhóm và sẽ tiếp tục hoàn thiện lại quy trình chế tạo, tiếp tục làm sản phẩm vào ngày hội STEM, hội trại, buổi sinh hoạt CLB khởi nghiệp… Đồng thời, xúc tiến đăng ký bảo hộ nhãn hiệu dự án này.

Bài, ảnh: NGỌC XOÀN