Anh hùng La Văn Cầu: Trái tim còn đập, còn chiến đấu

Đó là câu nói nổi tiếng của Anh hùng LLVT nhân dân La Văn Cầu trong tình huống bị thương nặng sau khi đánh bộc phá tiêu diệt lô cốt của địch mở đường cho đồng đội xung phong trong trận Đông Khê năm 1950.

Vết thương chảy máu nhiều, cánh tay lủng lẳng sắp đứt lìa mà bản thân không thể tự xử lý được, ông đã đề nghị Tiểu đội trưởng Nông Văn Pheo chặt giúp để tiếp tục hoàn thành nhiệm vụ.

Thế nhưng, trái tim người anh hùng ấy đã ngừng đập ngày 24/6/2026 do tuổi cao, bệnh trọng. Dẫu biết đó là quy luật tạo hóa của đời người, nhưng sự ra đi của Anh hùng LLVT nhân dân La Văn Cầu vẫn để lại khoảng trống không thể lấp đầy trong trái tim đồng bào cả nước. Trong đó có chúng tôi, những người từng nhiều lần may mắn được gặp và trò chuyện cùng ông lúc sinh thời.

Đại tá, Anh hùng LLVT La Văn Cầu kể chuyện truyền thống với chiến sĩ trẻ Trung đoàn 174 (Sư đoàn 316, Quân khu 2).

Ông sinh năm 1932, là con một trong gia đình người dân tộc Tày, quê tại xã Phong Nặm, huyện Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng (nay là xã Đình Phong, tỉnh Cao Bằng). Năm 1948, mặc dù chưa đủ tuổi nhập ngũ nhưng ông vẫn tình nguyện lên đường. “Hồi ấy, các chú tuyển quân bảo tôi, em còn nhỏ, chưa đi được đâu về đi. Thế nhưng chí của tôi đã quyết, lòng tôi không thay đổi, tôi báo cáo với đồng chí tuyển quân rằng tôi nhỏ tuổi thật nhưng tuổi nhỏ thì làm việc nhỏ. Tổ chức có thể phân công cho tôi làm liên lạc cho đơn vị. Lớn lên tôi cầm súng chắc chắn thì các đồng chí cho tôi trực tiếp chiến đấu. Trái tim tôi mách bảo, cái gì làm lợi cho cộng đồng tôi sẽ làm, cái gì không lợi cho cộng đồng, thì dù chỉ là một sợi tóc tôi cũng không cầm”, Đại tá, Anh hùng LLVT nhân dân La Văn Cầu kể.

Những lời tâm huyết ấy của cậu thiếu niên La Văn Cầu đã thuyết phục được tổ chức. Sau đó, trong đội hình của Đại đội 671, Trung đoàn 174, Đại đoàn 316 (nay là Sư đoàn 316, Quân khu 2) ông đã chứng minh ý chí ấy của mình qua 29 trận đánh lớn nhỏ trong kháng chiến chống thực dân Pháp. Từ trận phục kích Bông Lau - Lũng Phầy (trên đường số 4), tiêu diệt nhiều sinh lực địch, góp phần tạo thế cho chiến trường đến trận mở màn giải phóng Đông Khê trong Chiến dịch Biên Giới (Thu Đông 1950), là cuộc tổng phản công đầu tiên của ta nhằm “mở toang cánh cửa biên giới”, tạo bước ngoặt lịch sử quan trọng của cách mạng nước ta. Ngay sau khi kết thúc chiến dịch, ông đã được tặng thưởng Huân chương Kháng chiến hạng Nhất.

Sau này, mỗi khi nhớ lại lần bị thương của mình, Anh hùng La Văn Cầu vẫn không khỏi ngậm ngùi tiếc nuối. Mặc dù nhiệm vụ đánh bộc phá mở đường của tổ đã thành công nhưng tổn thất cũng nặng nề, 4 người còn sống đều bị thương, còn lại hy sinh cả. “Trong tình thế hiểm nghèo, chúng tôi không nghĩ gì khác cho bản thân mà chỉ nung nấu ý chí quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ, kết thúc trận đánh theo kế hoạch. Chỉ có như thế, đất nước mới sớm ngày giải phóng. Tôi nhớ mãi khi nài nỉ Tiểu đội trưởng Nông Văn Pheo giúp mình chặt cánh tay cho khỏi vướng víu. Do biết tôi là con một lại bị thương nặng anh nhất định từ chối và bảo: “Không được đâu Cầu ơi. Cầu trở về đi để anh em khác làm” nhưng tôi vẫn hạ quyết tâm. Khi cánh tay không còn vướng víu nữa, tôi tiếp tục ôm khối bộc phá bằng tay còn lại lao lên phá hủy lô cốt, mở đường cho đơn vị xung phong giành thắng lợi”, ông kể.

Sau Chiến dịch Biên giới 1950, đồng chí La Văn Cầu vinh dự là đại biểu ưu tú được lựa chọn tham dự Đại hội chiến sĩ thi đua toàn quân khai mạc ngày 12/4/1952. Trong phát biểu của Đại tướng Võ Nguyên Giáp, Tổng tư lệnh Quân đội nhân dân tại phiên ngày bế mạc đại hội 18/4/1952 đã nhắc tới đồng chí ông với niềm tự hào sâu sắc: Có những đồng chí như La Văn Cầu là một tấm gương sáng vì căm thù giặc, tình thương bạn, tinh thần chấp hành mệnh lệnh, đã quên mình cho nhân dân, có những cử chỉ cảm động như chặt tay của mình để làm tròn nhiệm vụ.

Sau đó, đồng chí La Văn Cầu lại vinh dự là 1 trong 50 đại biểu Quân đội dự Đại hội Chiến sĩ thi đua và Cán bộ gương mẫu toàn quốc lần thứ nhất. Đặc biệt sau đó, ông là 1 trong 7 chiến sĩ đầu tiên trên cả nước được Chủ tịch Hồ Chí Minh phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân.  

Sau chiến tranh, dù mang thương tật nặng, ông tiếp tục công tác trong Quân đội, đảm nhiệm nhiều vị trí trong lĩnh vực tuyên huấn, công tác thanh niên và công tác cán bộ; được phong quân hàm đại tá, nghỉ hưu năm 1996. Sau khi nghỉ hưu, ông tiếp tục tham gia công tác xã hội, là nguyên Ủy viên Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam. “Tôi cũng như các bạn của tôi, tuổi tác ngày một lớn, khi thời tiết thay đổi vết thương có nhức nhối nhưng chúng tôi không bao giờ kêu ca, phàn nàn. Chúng tôi tự hào đã góp một phần máu xương cho Tổ quốc, cho nhân dân”, ông chia sẻ.

Trong mỗi lần trò chuyện với chúng tôi, Anh hùng La Văn Cầu luôn giữ thái độ lạc quan, chân thành và sự khiêm nhường rất đáng nể trọng. Ông thường khoe, tay trái còn lại có khác gì tay phải đâu. “Các cháu thấy đấy, có ai trong Quân đội ta được làm trái điều lệnh cả đời đâu. Chào tay trái vẫn oách lắm!”, ông cười nói.

Theo vov.vn