Có những tin tức chỉ xuất hiện trong một ngày rồi nhanh chóng nhường chỗ cho những sự kiện mới. Nhưng cũng có những câu chuyện còn ở lại rất lâu trong ký ức người đọc, người xem bởi đằng sau đó là những số phận, những mái ấm và những tình cảm gia đình bình dị.
Qua thực tiễn công tác trong lĩnh vực văn hóa và gia đình, chúng tôi nhận thấy phía sau sự trưởng thành của mỗi con người thường là dấu ấn của một gia đình. Ngược lại, phía sau nhiều vấn đề xã hội cũng thấp thoáng những rạn nứt bắt đầu từ chính gia đình. Bởi vậy, khi nói về phát triển con người hay xây dựng đời sống văn hóa, gia đình luôn là điểm khởi đầu không thể bỏ qua.
Gia đình là nơi mỗi người trở về sau một ngày lao động, học tập, là môi trường đầu tiên hình thành nhân cách, nuôi dưỡng giá trị đạo đức và văn hóa. Những lời dạy của cha mẹ, cách ứng xử giữa các thành viên hay sự gắn kết giữa các thế hệ chính là nền tảng quan trọng để xây dựng một xã hội nhân văn và bền vững.
25 năm qua, kể từ khi Ngày Gia đình Việt Nam được tổ chức trên phạm vi cả nước, nhận thức của xã hội về vai trò của gia đình ngày càng được nâng lên. Tuy nhiên, cùng với sự phát triển kinh tế- xã hội, gia đình hiện đại cũng đang đối mặt với nhiều áp lực mới. Nhịp sống vội vã hơn, thời gian dành cho nhau ít hơn, khoảng cách thế hệ lớn hơn và sự tác động mạnh mẽ của công nghệ số khiến việc giữ gìn sự gắn kết trong gia đình không phải lúc nào cũng dễ dàng.
Trong bối cảnh đó, báo chí đã trở thành một kênh quan trọng góp phần bồi đắp những giá trị nhân văn trong đời sống gia đình.
Với người dân Vĩnh Long và nhiều tỉnh, thành khu vực ĐBSCL, Báo và phát thanh, truyền hình Vĩnh Long từ lâu là nơi cung cấp thông tin, là một phần quen thuộc trong đời sống tinh thần của nhiều gia đình. Nhiều chương trình được xây dựng từ những câu chuyện đời thường nhưng đã để lại dấu ấn sâu đậm về tình thân, lòng hiếu thảo, nghị lực vượt khó và tinh thần sẻ chia.
Không ít khán giả vẫn còn nhớ những chuyến xe nghĩa tình của chương trình “Chuyến xe nhân ái”, những hoàn cảnh khó khăn được tiếp thêm động lực từ “Vượt lên chính mình”, những số phận được nâng đỡ bởi “Thắp sáng niềm tin” hay những ước mơ của trẻ em nghèo được chắp cánh qua “Nhịp cầu mơ ước”. Bên cạnh đó, các chương trình như “Vợ tôi là số 1”, “Mẹ tuyệt vời nhất” đã lựa chọn cách tiếp cận gần gũi để tôn vinh vai trò của các thành viên trong gia đình, nhắc nhở về sự thấu hiểu, sẻ chia và trách nhiệm trong cuộc sống hàng ngày.
Điều đáng quý là những chương trình ấy không “lên lớp” người xem bằng những bài học giáo điều. Giá trị được truyền tải thông qua những con người thật, những câu chuyện thật và những cảm xúc tự nhiên. Có những người mẹ lặng lẽ hy sinh vì con cái. Có những người cha vượt qua bệnh tật, nghèo khó để giữ gìn mái ấm. Có những gia đình gặp biến cố nhưng vẫn không từ bỏ niềm tin vào cuộc sống. Chính những câu chuyện bình dị ấy đã chạm đến trái tim công chúng và để lại những suy ngẫm tích cực về tình thân, trách nhiệm và cách ứng xử trong gia đình.
Cùng với chương trình truyền hình, những bài viết, phóng sự, chuyên trang, chuyên mục trên báo in, báo điện tử và phát thanh đã góp phần đưa chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về gia đình đến với người dân; tuyên truyền về bình đẳng giới, phòng, chống bạo lực gia đình, chăm sóc trẻ em, phát huy vai trò người cao tuổi và xây dựng gia đình văn hóa.
Từ góc độ quản lý nhà nước, chúng tôi nhận thấy nhiều mô hình gia đình tiêu biểu, nhiều gương người tốt, việc tốt sau khi được báo chí phản ánh đã tạo hiệu ứng tích cực trong cộng đồng. Ngược lại, những vấn đề còn tồn tại như bạo lực gia đình, xâm hại trẻ em hay những biểu hiện lệch chuẩn trong ứng xử được báo chí phản ánh kịp thời, góp phần nâng cao nhận thức xã hội và thúc đẩy trách nhiệm của cơ quan, tổ chức liên quan.
Làm công tác gia đình, chúng tôi hiểu rằng không phải mọi chuyển biến đều thể hiện qua những con số. Nhiều thay đổi bắt đầu từ nhận thức, từ cách ứng xử trong mỗi gia đình. Báo chí không thay đổi cuộc sống bằng những điều lớn lao, nhưng có thể góp phần để những điều tử tế được nhìn thấy, được chia sẻ và được tiếp nối. Trong hành trình đó, những người làm báo đã âm thầm góp phần bằng chính những câu chuyện chân thực được ghi lại từ cuộc sống.
Nhân kỷ niệm 101 năm Ngày Báo chí cách mạng Việt Nam và 25 năm Ngày Gia đình Việt Nam, nhìn lại chặng đường đã qua càng thấy rõ những đóng góp bền bỉ của các thế hệ người làm báo đối với sự phát triển văn hóa, con người và gia đình Việt Nam.
Báo chí không thể giữ gìn hạnh phúc thay cho mỗi gia đình. Nhưng bằng những trang viết trung thực, những khuôn hình giàu cảm xúc và sự hiện diện bền bỉ trong đời sống xã hội, báo chí đã góp phần lưu giữ những điều tốt đẹp của gia đình Việt Nam qua nhiều thế hệ.
Trong nhịp sống hôm nay, đó vẫn là đóng góp đáng trân trọng đối với sự phát triển bền vững của văn hóa, con người và gia đình Việt Nam.
TRẦN THANH THẢO
