Xây dựng “lá chắn toàn diện” bảo vệ trẻ em trong kỷ nguyên số

Trong Tháng hành động Vì trẻ em năm 2026 (diễn ra từ ngày 1-30/6), tỉnh sẽ mở đợt hoạt động cao điểm với chủ đề “Trẻ em hạnh phúc, an toàn, vững bước trong kỷ nguyên số”.

Phóng viên Báo và phát thanh, truyền hình Vĩnh Long đã có cuộc trao đổi với ThS Lâm Như Quỳnh- Phó Giám đốc Sở Y tế tỉnh về giải pháp xây dựng “lá chắn toàn diện” bảo vệ trẻ em từ đời sống thực tế đến không gian mạng.

ThS Lâm Như Quỳnh- Phó Giám đốc Sở Y tế.

* Thưa bà, sau khi hợp nhất địa giới hành chính, quy mô dân số và số lượng trẻ em trên địa bàn tỉnh gia tăng đáng kể. Ngành y tế địa phương đã có những bước chuẩn bị chiến lược gì để bảo đảm công tác chăm sóc sức khỏe trẻ em không bị gián đoạn?

- Trước sự kiện hợp nhất địa giới hành chính, dẫn đến tăng quy mô dân số và số lượng trẻ em, ngành y tế đã chủ động triển khai các giải pháp chiến lược nhằm bảo đảm công tác bảo vệ, chăm sóc sức khỏe trẻ em diễn ra thông suốt. Ngành y tế tập trung tăng cường năng lực hệ thống y tế cơ sở, nâng cấp cơ sở vật chất, trang thiết bị và bổ sung nhân lực chuyên môn tại trạm y tế xã, phường. Sở y tế triển khai chương trình chăm sóc toàn diện: tiêm chủng mở rộng, dinh dưỡng hợp lý, theo dõi phát triển thể chất và tinh thần cho trẻ.

Đặc biệt, trước xu hướng chuyển đổi số và môi trường mạng ngày càng phổ biến, ngành y tế phối hợp với ngành giáo dục, gia đình và cộng đồng tổ chức hoạt động tuyên truyền, hướng dẫn trẻ em kỹ năng bảo vệ bản thân trên không gian số, đồng thời kết hợp chăm sóc sức khỏe thể chất, tinh thần trong đời sống thực tế. Thông qua việc đào tạo liên tục cho đội ngũ y, bác sĩ, cán bộ y tế, cán bộ phụ trách công tác bảo vệ trẻ em và nâng cao nhận thức cộng đồng, ngành y tế đang từng bước xây dựng “lá chắn toàn diện”, bảo đảm trẻ em được phát triển an toàn, khỏe mạnh, hạnh phúc trong thế giới thực lẫn môi trường số.

* Tháng hành động năm 2026 đặt ra yêu cầu rất cao về việc bảo vệ trẻ em trước xu hướng bạo lực mạng và xâm hại trực tuyến. Dưới góc độ chuyên môn, ngành y tế có giải pháp can thiệp cụ thể nào?

- Trẻ em ngày càng tiếp cận môi trường số sớm hơn, ngành y tế xác định bạo lực mạng và xâm hại trực tuyến là vấn đề xã hội có tác động trực tiếp đến sức khỏe tinh thần, tâm lý và sự phát triển toàn diện của trẻ. Dưới góc độ chuyên môn, ngành y tế tập trung đẩy mạnh công tác sàng lọc, tư vấn tâm lý học đường, hỗ trợ can thiệp sớm đối với trẻ có dấu hiệu bị tổn thương tinh thần do áp lực, bắt nạt hoặc xâm hại trên không gian mạng.

Học sinh vẽ tranh với mơ ước của trẻ em về môi trường sống an toàn.

Tăng cường phối hợp với ngành giáo dục, gia đình và các tổ chức liên quan để trang bị kỹ năng nhận diện nguy cơ, kỹ năng tự bảo vệ và sử dụng internet an toàn cho trẻ em. Đồng thời, đội ngũ y tế cơ sở được tập huấn về chăm sóc sức khỏe tâm thần trẻ em, kịp thời phát hiện, hỗ trợ và kết nối điều trị khi cần thiết. Ngành y tế hướng đến xây dựng một “lá chắn toàn diện”, bảo vệ sức khỏe thể chất và tinh thần, giúp trẻ em tự tin, an toàn và phát triển lành mạnh trong kỷ nguyên số.

* Bên cạnh giải pháp từ cơ quan quản lý, bà có khuyến nghị gì gửi đến phụ huynh trong việc phối hợp kiểm soát, bảo vệ con em mình trước cạm bẫy trực tuyến? Việc làm bạn cùng con sẽ hiệu quả ra sao, thưa bà?

- Bên cạnh nỗ lực từ cơ quan quản lý về bảo vệ, chăm sóc trẻ em, thì vai trò của phụ huynh là vô cùng quan trọng trong việc bảo vệ trẻ trước cạm bẫy trực tuyến. Ngành y tế khuyến nghị phụ huynh chủ động tìm hiểu môi trường số mà con em tiếp cận, thiết lập quy tắc sử dụng internet hợp lý và thường xuyên trò chuyện, hướng dẫn con nhận diện rủi ro, tránh hành vi nguy hại.

Việc làm bạn cùng con, đồng hành, lắng nghe và tham gia vào hoạt động trực tuyến cùng trẻ, giúp xây dựng niềm tin, tạo kênh giao tiếp mở, từ đó trẻ dễ chia sẻ khi gặp nguy cơ. Đồng hành với con giúp kiểm soát rủi ro, thúc đẩy trẻ phát triển kỹ năng số an toàn, tự tin, và hình thành ý thức bảo vệ bản thân. Đây chính là một phần quan trọng trong “lá chắn toàn diện” mà ngành y tế hướng tới, giúp trẻ em vừa hạnh phúc vừa an toàn trong kỷ nguyên số.

* Trước thềm tháng hành động đầy ý nghĩa này, bà muốn gửi gắm thông điệp gì để công tác bảo vệ, chăm sóc trẻ em của tỉnh được thực hiện tốt hơn trong thời gian tới?

- Trẻ em là tương lai của quê hương, đất nước; vì vậy, bảo vệ và chăm sóc trẻ em không riêng là trách nhiệm của ngành y tế mà cần sự chung tay của cả gia đình, nhà trường và toàn xã hội. Nhân Tháng hành động Vì trẻ em năm 2026, tôi mong mỗi người lớn sẽ dành nhiều thời gian hơn để lắng nghe, đồng hành và tạo môi trường sống an toàn, lành mạnh cho trẻ em cả trong đời sống thực tế lẫn trên không gian mạng.

Tôi cũng kỳ vọng các cấp, các ngành, cá nhân, doanh nghiệp trong và ngoài nước tiếp tục quan tâm đầu tư cho công tác chăm sóc sức khỏe, giáo dục kỹ năng sống, bảo vệ sức khỏe tinh thần và bảo đảm quyền trẻ em được phát triển toàn diện. Mỗi hành động yêu thương, mỗi sự quan tâm đúng lúc sẽ góp phần tạo nên một “lá chắn toàn diện”, giúp trẻ em lớn lên khỏe mạnh, hạnh phúc, tự tin và vững bước trong kỷ nguyên số.

* Xin cảm ơn bà!

THÚY QUYÊN (Thực hiện)