Bảo đảm mức sinh thay thế đến năm 2030

Thực hiện Nghị quyết Đảng bộ tỉnh nhiệm kỳ 2025-2030; trong đó, xác định mục tiêu dân số (DS) toàn tỉnh trên 3,38 triệu người, với tốc độ tăng DS 0,54%, công tác DS đang đứng trước yêu cầu mới. Trong bối cảnh mức sinh giảm và già hóa DS diễn ra nhanh, việc bảo đảm chỉ tiêu này đòi hỏi những giải pháp đồng bộ, căn cơ và lâu dài.

Chăm sóc trẻ sơ sinh góp phần nâng cao chất lượng dân số tại Bệnh viện Nguyễn Đình Chiểu.

Trong 3 tháng đầu năm 2026, công tác DS tại tỉnh đã đạt được những kết quả khả quan, với sự nỗ lực tham mưu và phối hợp liên ngành chặt chẽ. Chi cục DS tỉnh đã triển khai hiệu quả chương trình mục tiêu. Nổi bật, hoạt động kế hoạch hóa gia đình, với 111,287 ngàn người mới sử dụng biện pháp tránh thai hiện đại, đạt 63,6% kế hoạch năm. Công tác nâng cao chất lượng DS cũng được chú trọng thông qua việc duy trì tỷ lệ tầm soát trước sinh đạt 54,5% và tầm soát sơ sinh đạt 42,6%.

Đặc biệt, hoạt động chăm sóc sức khỏe người cao tuổi và tư vấn tiền hôn nhân tiếp tục được mở rộng, thu hút đông đảo người dân tham gia thông qua hàng ngàn cuộc truyền thông trực tiếp tại cơ sở và trên nền tảng mạng xã hội.

Tuy nhiên, ngành DS tỉnh vẫn đang đối mặt với không ít thách thức. Điển hình, tỷ số giới tính khi sinh hiện ở mức 112,8 bé trai/100 bé gái, chưa đạt chỉ tiêu đề ra. Tình trạng thiếu hụt nhân lực chuyên trách tại tuyến xã và việc chưa có văn bản hướng dẫn giai đoạn 2026-2030 từ Trung ương cũng gây khó khăn cho công tác quản lý.

Thực tế cho thấy, mức sinh của tỉnh hiện ở dưới mức sinh thay thế, khoảng 1,6 con/phụ nữ. Ở nhiều địa bàn, xu hướng sinh ít con tiếp tục gia tăng, đặc biệt trong nhóm dân cư trẻ.

Chất lượng dịch vụ hỗ trợ sinh sản, chăm sóc trẻ em ở một số nơi chưa đồng đều; chính sách hỗ trợ sinh con chưa đủ mạnh để tạo động lực. Chị Lê Thị Thùy Trang, ấp Phú Lợi Hạ, xã An Định chia sẻ: “Hai vợ chồng tôi đều đi làm, chi phí sinh hoạt, học hành cho con khá cao nên cũng cân nhắc rất nhiều khi nghĩ đến việc sinh thêm”.

Cán bộ dân số truyền thông về khám sức khỏe tiền hôn nhân.

Ông Phạm Thanh Bút- Phó Chủ tịch UBND xã An Định cho biết: “Địa phương xác định công tác DS là nhiệm vụ quan trọng nên thường xuyên lồng ghép tuyên truyền trong cuộc họp dân, sinh hoạt đoàn thể. Tuy nhiên, để người dân thay đổi nhận thức về sinh đủ 2 con thì cần thêm chính sách hỗ trợ thiết thực, nhất là về kinh tế và chăm sóc trẻ”.

Ông Phạm Văn Tú- cán bộ DS xã An Định chia sẻ: “Khi tiếp cận từng hộ gia đình, chúng tôi nhận thấy đa số người trẻ đều lo lắng về chi phí nuôi con. Công tác tuyên truyền vẫn cần kiên trì, nhưng nếu có thêm chính sách hỗ trợ cụ thể thì hiệu quả vận động sẽ cao hơn”.

Để đạt mục tiêu DS theo nghị quyết, ngành DS tỉnh đang triển khai nhiều giải pháp đồng bộ; trong đó, trọng tâm là tham mưu hoàn thiện chính sách và tổ chức thực hiện hiệu quả. Bà Lê Thị Thủy- Chi cục trưởng Chi cục DS tỉnh, cho biết: “Ngành sẽ tham mưu Sở Y tế trình UBND tỉnh ban hành kế hoạch thực hiện Chương trình bảo đảm mức sinh thay thế đến năm 2030”.

Theo bà Thủy, một trong những giải pháp then chốt là đổi mới công tác truyền thông. “Chúng tôi tập trung đổi mới nội dung, hình thức truyền thông theo hướng hiện đại, đa dạng, phù hợp từng nhóm đối tượng, nhất là giới trẻ, nhằm tạo chuyển biến rõ nét về nhận thức và hành vi trong việc sinh đủ 2 con”, bà Thủy nhấn mạnh.

Chính sách khuyến khích sinh con cũng được chú trọng. Ngành DS tham mưu ban hành cơ chế khen thưởng, hỗ trợ phù hợp; trong đó, tập trung khuyến khích phụ nữ sinh đủ 2 con trước 35 tuổi.

Cùng với đó, công tác xã hội hóa được tăng cường, huy động nguồn lực từ tổ chức, cá nhân tham gia cung cấp dịch vụ, giúp người dân tiếp cận dịch vụ chất lượng tốt hơn.

Thực tiễn cho thấy, công tác DS không chỉ là nhiệm vụ của ngành y tế mà cần sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị và sự hưởng ứng của người dân. Bà Lê Thị Thủy khẳng định: “Khi có sự đồng hành của các cấp, các ngành và người dân, cùng với chính sách phù hợp, mục tiêu duy trì mức sinh thay thế và nâng cao chất lượng DS hoàn toàn có thể đạt được”.

Với những giải pháp đồng bộ, sát thực tiễn, việc thực hiện chỉ tiêu DS theo Nghị quyết Đảng bộ tỉnh nhiệm kỳ 2025-2030 được kỳ vọng sẽ đạt kết quả tích cực, góp phần phát triển kinh tế- xã hội bền vững.

Bài, ảnh: PHAN HÂN