Tỉnh sở hữu một không gian du lịch đa dạng, nơi hội tụ những giá trị đặc sắc của 3 vùng đất Vĩnh Long, Trà Vinh và Bến Tre. Việc kết nối tài nguyên văn hóa, sinh thái, làng nghề và cộng đồng đang mở ra những tuyến du lịch cộng đồng và trải nghiệm độc đáo mang bản sắc riêng giữa ĐBSCL.
 |
| Làng gạch gốm Mang Thít là điểm đến hấp dẫn để du khách trải nghiệm làng nghề trăm năm. Ảnh: KHÁNH DUY |
Xây dựng thương hiệu du lịch Vĩnh Long mới
Từ làng gạch gốm Mang Thít- “Vương quốc đỏ”, xuôi theo dòng kênh Thầy Cai, cả không gian như phủ một gam màu đỏ nâu đặc trưng của đất sét, của gạch, của gốm đỏ và những lò gạch cổ kính. Hàng ngàn lò nung san sát, tạo nên khung cảnh vừa bình dị vừa hùng vĩ.
Đề án Di sản đương đại Mang Thít được UBND tỉnh phê duyệt nhằm bảo tồn và phát triển “Vương quốc đỏ” Mang Thít trở thành một vùng di sản đương đại có giá trị mang tầm cỡ quốc tế, một điểm đến trên bản đồ du lịch khu vực, phù hợp với chiến lược phát triển bền vững về kinh tế- xã hội địa phương và của quốc gia.
Theo PGS.TS Nguyễn Thị Thu Phương- Viện trưởng Viện Văn hóa, Nghệ thuật, Thể thao và Du lịch Việt Nam, nghề gốm Mang Thít có lịch sử lâu đời với hơn 1,5 ngàn lò gạch gốm đỏ từng hoạt động và tạo nên danh xưng “vương quốc đỏ” như một dấu ấn đặc trưng ven sông Cổ Chiên.
Đây vừa là nơi tạo không gian văn hóa đặc thù, có thể sáng tạo các sản phẩm thủ công độc đáo, vừa có tiềm năng trở thành điểm nhấn du lịch văn hóa- sáng tạo. Trong bối cảnh nhiều địa phương tìm kiếm sản phẩm khác biệt để thu hút du khách, việc bảo tồn hệ thống lò gạch hơn 100 năm và kể câu chuyện về một vùng đất từng vang danh khắp Nam Bộ chính là lợi thế mà không phải nơi nào cũng có.
Trong khi đó, không gian mở của Làng văn hóa du lịch Khmer, Ao Bà Om vẫn giữ nguyên vẻ tĩnh lặng dưới những hàng cây cổ thụ. Chùa Âng, chùa Lò Gạch… với kiến trúc Khmer đặc sắc hiện lên uy nghi giữa không gian thanh bình. Đây là “mảnh ghép” quan trọng làm nên sự đa dạng của sản phẩm du lịch.
Nếu như trước đây nhiều “tour” chỉ dừng ở việc “đến xem”, thì nay, tại đây, du khách được trải nghiệm giã cốm dẹp, xem nghệ nhân làm mặt nạ truyền thống, đan tre, tạo hình sản phẩm thủ công và tìm hiểu đời sống sinh hoạt của đồng bào Khmer.
Ông Thạch Sang- chủ lò cốm dẹp Thạch Sang cho biết, làm cốm dẹp là nghề truyền thống trăm năm qua của đồng bào Khmer. Dù thời gian có qua đi, ít người còn giữ nghề nhưng gia đình vẫn gìn giữ, trình diễn mỗi khi có du khách đến thăm.
Nếu Mang Thít gây ấn tượng bởi màu đỏ của đất, không gian văn hóa Khmer hấp dẫn bởi chiều sâu văn hóa thì Du lịch cộng đồng Cồn Chim giữ chân du khách bằng chính những điều bình dị nhất. Buổi sáng, khách đạp xe quanh cồn, ngắm những con đường nhỏ rợp bóng cây. Ghé nhà cô Ba Sửa học gói bánh lá. Sang nhà Sáu Giàu thưởng thức bánh xèo nóng hổi… Rồi chiều xuống ra đồng đặt lọp, câu tôm. Đêm đến, tiếng đờn ca tài tử ngân lên bên bữa cơm quê, xa xa đom đóm lập lòe giữa vườn cây. Không gian ấy mới chính là điều mà nhiều du khách đang tìm kiếm.
Bà Nguyễn Thị Bích Vân- Giám đốc HTX Du lịch cộng đồng Cồn Chim cho biết, đến nay có 25 hộ tham gia, cho thu nhập tăng thêm từ 30-40 triệu đồng/tháng/hộ. Trong khuôn khổ Diễn đàn Du lịch ASEAN (ATF) 2025 tại Malaysia mới đây, Việt Nam có 17 đơn vị được trao Giải thưởng Du lịch ASEAN 2025 ở 4 hạng mục. Trong đó, điểm Du lịch cộng đồng Cồn Chim được nhận giải thưởng ở hạng mục Du lịch cộng đồng ASEAN-CBT ASEAN.
Trong khi đó, trên dòng sông Thom chảy qua vùng đất Thành Thới, tàu chầm chậm sẽ đưa du khách tìm hiểu câu chuyện sống động về chợ dừa gắn với đời sống ven sông.
Du khách ngắm nhìn và trải nghiệm ở những cơ sở chế biến dừa, nơi từng sợi chỉ xơ, từng trái dừa khô được bàn tay người dân tạo tác thành sản phẩm mang đậm dấu ấn bản địa. Chợ dừa sông Thom được xem là một nét đẹp văn hóa đặc trưng ở vùng sông nước miền Tây.
Bức tranh du lịch đa sắc màu
Theo Sở Văn hóa-TT-DL, là vùng đất “địa linh- nhân kiệt”, tỉnh là nơi cộng cư, gắn bó lâu đời của 3 dân tộc chính Kinh, Khmer, Hoa đã hội tụ và tạo nên nét văn hóa riêng với nhiều lễ hội truyền thống, văn hóa nghệ thuật đặc sắc, di tích lịch sử, văn hóa, kiến trúc nghệ thuật độc đáo.
Ngoài ra, tỉnh hiện có hơn 70 làng nghề truyền thống. Một số làng nghề nổi bật thu hút du khách đến tham quan, trải nghiệm văn hóa bản địa như: bánh tét Trà Cuôn; chiếu Cà Hom; khai thác, sơ chế, chế biến thủy hải sản TT Mỹ Long; gạch gốm Mang Thít; làng mai vàng Phước Định; bánh tráng cù lao Mây; tàu hủ ky Bình Minh; nghề truyền thống bánh phồng Sơn Đốc…
 |
| Chợ dừa sông Thom. Ảnh: PHƯƠNG THÚY |
PGS.TS Nguyễn Thị Thu Phương cho rằng, tỉnh cần định vị lợi thế cho thấy khai thác, phát huy nguồn lực từ các làng nghề thủ công và hệ thống lễ hội dân gian phong phú là trục ưu tiên cốt lõi để định hình các sản phẩm du lịch và sản phẩm công nghiệp văn hóa.
Hệ di sản trình diễn, đặc biệt đờn ca tài tử và các thực hành dân gian Khmer- Hoa- Việt, là “phần hồn” để phát triển sản phẩm biểu diễn, du lịch trải nghiệm và nội dung sáng tạo. Khai thác những trụ cột này sẽ giúp tỉnh sở hữu câu chuyện phát triển rõ ràng: từ “vương quốc đỏ” Mang Thít và không gian miệt vườn- sông nước,… hình thành hệ sản phẩm công nghiệp văn hóa mang dấu ấn Nam Bộ.
Theo ông Dương Hoàng Sum- Giám đốc Sở Văn hóa-TT-DL, ngành tập trung xây dựng du lịch tỉnh với phương châm “một cung đường 3 điểm đến”. Trong đó mỗi địa phương trong tỉnh phải xây dựng hình thành điểm đến tiêu biểu, dựa trên tiềm năng và lợi thế đặc trưng của từng khu vực.
Cụ thể, khu vực Trà Vinh (cũ) tập trung xây dựng trở thành đô thị du lịch xanh Trà Vinh; phát triển du lịch văn hóa, làng nghề trên cơ sở khai thác giá trị truyền thống của đồng bào Khmer; phát triển du lịch biển gắn với công trình điện gió, thu hút đầu tư phát triển du lịch sinh thái rừng ngập mặn ven biển Duyên Hải.
Khu vực Vĩnh Long thu hút hoàn thiện dự án đầu tư như: khu lò gạch, gốm Mang Thít; khu du lịch sinh thái, nghĩ dưỡng Cồn Giông; Bảo tàng Nông nghiệp vùng ĐBSCL kết hợp du lịch giải trí thực nghiệm nông nghiệp; khu du lịch sinh thái cù lao Dài...
Khu vực Bến Tre tập trung phát triển du lịch gắn với “Văn hóa dừa”, tiếp tục hoàn thiện giao thông, bến cảng. Tập trung khai thác và phát triển loại hình sản phẩm du lịch đường sông, tuyến kết nối liên tỉnh và quốc tế. Mời gọi đầu tư và hình thành khu, điểm du lịch trọng điểm để phát triển sản phẩm đặc thù như du lịch sinh thái sông nước, du lịch cộng đồng, du lịch văn hóa- lịch sử, nghỉ dưỡng ven biển...
KHÁNH DUY
