Có những chuyến đi để khám phá điều mới lạ. Nhưng cũng có những hành trình khiến người ta lặng đi vì bắt gặp chính tuổi thơ mình trong đó. Nhiều người về những làng quê bình dị để nghe tiếng gió qua hàng dừa, ngửi mùi khói bếp chiều hay nhìn ánh đèn leo lét trong đêm, những ký ức tưởng như đã ngủ quên bỗng được đánh thức. Và tất cả những thứ ấy, hoàn toàn có thể được tìm thấy ở Làng Văn hóa- Du lịch Khmer và Du lịch cộng đồng Cồn Chim.
 |
| Không gian trải nghiệm làm cốm dẹp truyền thống của đồng bào Khmer tại nhà ông Thạch Sang. Ảnh: KHÁNH DUY |
Hành trình đi tìm miền ký ức
Ngay từ những bước chân đầu tiên trên con đường dẫn vào Làng Văn hóa- Du lịch Khmer, du khách đã cảm nhận được sự yên bình hiếm thấy. Dưới những mái nhà lá đơn sơ, người phụ nữ Khmer vẫn cần mẫn quy trình làm cốm dẹp, những nghệ nhân già cặm cụi làm mão, làm mặt nạ phục vụ nghệ thuật truyền thống, hay những nhà còn giữ nghề đan tre truyền thống…
Ở đây, văn hóa hiện hữu trong từng nếp sống. Tiếp xúc với người dân nơi đây, du khách được nghe kể chuyện về những lễ hội truyền thống, về những mùa Ok Om Bok rộn ràng, về tiếng trống ngũ âm vang vọng khắp phum sóc. Những câu chuyện ấy giúp du khách hiểu hơn về văn hóa Khmer làm nhiều người nhớ lại hình ảnh làng quê của chính mình ngày trước.
Ông Thạch Sang- một người Khmer có kinh nghiệm làm cốm dẹp nhiều năm, cho hay, nếp là nguyên liệu chính để làm cốm dẹp. Cốm mới quết rất giòn và dẻo, ăn ngay cũng đã cảm nhận được hương vị đặc trưng, khoái nhất là mùi cám vẫn còn vương lại nơi đầu mũi. “Hiện nay, làng này chỉ còn vợ chồng tôi giữ nghề và biểu diễn cho du khách xem, thưởng thức. Chúng tôi muốn gìn giữ và phát huy những giá trị truyền thống tốt đẹp của chính dân tộc mình”- ông Sang chia sẻ.
Hành trình tìm thấy ký ức xưa còn là chuyến hành trình đưa chúng tôi đến Cồn Chim- ngôi làng nhỏ nằm giữa dòng Cổ Chiên hiền hòa. Điều đầu tiên khiến nhiều người ngạc nhiên là sự yên tĩnh: không tiếng còi xe, không dòng người vội vã, không nhà cao tầng… Con đường nhỏ quanh cồn uốn lượn theo từng khoảnh đất, từng ngôi nhà. Hai bên đường là những hàng dừa, những ao tôm, cua và những ngôi nhà bình dị. Người dân nơi đây vẫn giữ nếp sống thuận theo tự nhiên. Buổi sáng ra ao, xuống đầm, làm bánh, chăm vườn… Chiều đến quây quần bên bữa cơm gia đình. Tối xuống lại nghe đờn ca tài tử giữa không gian tĩnh mịch.
Du khách đến Cồn Chim được sống như người dân trên cồn. Họ cùng làm bánh lá, cùng đổ bánh xèo, cùng đặt lọp bắt cá, cùng câu tôm trong tiếng cười rả rít… Có những người lần đầu tiên trong đời được nhóm bếp củi. Có người lần đầu được đi chân trần trên đất. Và cũng có người bất giác rơi nước mắt khi nhìn thấy những con đom đóm lập lòe trong đêm…
Du khách được trở về
Điều đặc biệt ở Cồn Chim là họ không cố tạo ra những sản phẩm hào nhoáng. Người dân vẫn sống cuộc sống thường ngày và đón khách như những người thân đến nhà chơi. Chính sự chân thật ấy lại tạo nên sức hấp dẫn. Trong xu hướng du lịch hiện nay, nhiều du khách tìm kiếm một bữa cơm quê với cá kho, rau vườn và canh chua.
Theo bà Nguyễn Thị Bích Vân- Homestay Cô Vân- Bếp xưa Nam Bộ (Du lịch cộng đồng Cồn Chim), trước đây gia đình sống bằng nghề nông, nhưng từ khi tham gia làm du lịch cộng đồng đã giúp phát triển kinh tế gia đình hơn trước. “Làm du lịch cộng đồng ở đây, chúng tôi cố gắng giữ lấy nếp quê, những giá trị truyền thống của người dân Tây Nam Bộ, là chân chất, là tấm lòng thân thiện, là những trải nghiệm đời thường cuộc sống thôn quê… Qua đó giúp du khách tiềm lại những ký ức xưa, những kỷ niệm mà giờ chỉ còn là niềm thương nhớ”- cô Vân chia sẻ.
Nhiều chuyên gia du lịch cho rằng tài nguyên lớn nhất của du lịch cộng đồng không phải là cơ sở vật chất mà chính là con người và văn hóa bản địa. Làng văn hóa Khmer lưu giữ những giá trị văn hóa hàng trăm năm của đồng bào Khmer Nam Bộ, Cồn Chim lưu giữ nếp sống thuận thiên của cư dân vùng sông nước. Những giá trị ấy được hình thành qua nhiều thế hệ.
Điều mà những ngôi làng ấy mang lại là sự bình yên, là ký ức, là cảm giác được trở về. Người lớn tìm lại tuổi thơ. Người trẻ hiểu hơn về nguồn cội.
KHÁNH DUY
