Giữa nhịp sống hiện đại và cơn lốc “triệu view” của nhạc trẻ, vẫn có những sinh viên tìm đến câu vọng cổ bằng sự yêu thích tự nguyện. Với họ, bộ môn vọng cổ - cải lương truyền thống không chỉ là một di sản cần được gìn giữ, mà còn là những thanh âm đang tiếp tục “sống” trong đời sống hôm nay.
 |
| Mai Dương Minh Anh say sưa theo từng câu vọng cổ trong một lần biểu diễn tại Bến Ninh Kiều. |
Hơn 18 giờ, ánh đèn bắt đầu soi xuống dòng sông Hậu. Ở một góc nhỏ của phố đi bộ Bến Ninh Kiều, TP Cần Thơ, tiếng người, tiếng nhạc hòa vào nhau. Dòng người vẫn thong thả dạo bước, hàng quán lên đèn. Giữa không gian rộn ràng ấy, bất chợt một câu vọng cổ ngân lên, ngọt ngào và sâu lắng như níu bước người qua.
Có những cô chú đã gắn bó với đờn ca tài tử từ nhiều năm, ngồi bên nhau người ôm đàn, người cất tiếng ca, từng nhịp đờn, câu vọng cổ nối nhau. Điều đáng quý là giữa những người đã có nhiều năm gắn bó với loại hình nghệ thuật này, vẫn có những câu hò - xự - xang - xê - cống sống hàng thế kỷ ấy đang được nâng niu qua tiếng đờn, giọng ca của những bạn trẻ tuổi đôi mươi.
Họ đến đây sau những giờ học, mang theo cây đờn và tình yêu dành cho những giai điệu tưởng như đã quen thuộc từ bao đời. Không ai bắt buộc, họ tìm đến bởi yêu thích, rồi gắn bó với bộ môn nghệ thuật này lúc nào không hay!
Mai Dương Minh Anh, sinh viên ngành Văn học, Trường Đại học Cần Thơ là một trong những người trẻ như thế. Tình yêu với ca cổ đến với Minh Anh từ rất sớm, không qua một sân khấu lớn hay lớp học bài bản, mà bắt đầu từ chính trong gia đình của mình. “Từ nhỏ, em được bác Tư và ba chỉ đờn, chỉ ca nên thấm vào máu khi nào không hay biết”, Minh Anh chia sẻ.
 |
| Nguyễn Hữu Thoại tham gia chương trình giao lưu văn nghệ tại trường. |
Bài học đầu tiên của cô gái trẻ khá giản dị, nghe rồi tập theo, tập từng câu ca, từng nhịp đờn. Những âm thanh ấy cứ thế len vào tuổi thơ, ở lại trong ký ức rồi lớn dần theo năm tháng. 16 năm trôi qua, ca cổ với Minh Anh không còn là một sở thích nhất thời mà thành một phần đời sống tinh thần. Khi bước vào giảng đường đại học, niềm yêu thích ấy không mất đi mà có thêm không gian để lớn lên. Minh Anh tìm đến những người cùng sở thích, cùng tập luyện để có thêm cơ hội hiểu hơn về những giá trị văn hóa đã được trao truyền qua nhiều thế hệ người dân Nam Bộ.
Nếu Minh Anh đến với đờn ca tài tử từ truyền thống thì Nguyễn Hữu Thoại, sinh viên chuyên ngành Kinh tế nông nghiệp, Trường Đại học Cần Thơ lại bắt đầu từ những hoạt động văn nghệ trong nhà trường. Thoại tham gia câu lạc bộ, các chương trình biểu diễn và những lần ca hát phục vụ du khách tại Chợ nổi Cái Răng. Ban đầu chỉ là sự tò mò, rồi dần chuyển thành yêu thích. Thoại bắt đầu học đờn, tập ca vọng cổ và tìm hiểu thêm về những nhạc cụ truyền thống.
Sau những giờ học, khi nhiều bạn trẻ tìm đến những không gian giải trí hiện đại, Thoại lại dành thời gian cho tập luyện nhạc cụ. “18 tuổi, mình bắt đầu học đờn tranh, sau đó học đờn kìm và guitar. Càng học mình càng yêu thích vì mỗi loại nhạc cụ có một âm sắc, một cách thể hiện riêng, càng cảm nhận rõ vẻ đẹp của những nhạc cụ truyền thống”, Hữu Thoại chia sẻ.
Chính những trải nghiệm như thế đã khiến đờn ca tài tử không còn là một khái niệm xa xôi đối với người trẻ.
Đêm dần xuống trên Bến Ninh Kiều, dòng người vẫn qua lại, ánh đèn trên phố soi xuống mặt nước xanh trong. Những người trẻ như Minh Anh, Hữu Thoại vẫn say sưa theo tiếng đờn, câu ca. Có thể hôm nay còn đôi chỗ chưa tròn, luyến láy còn vụng về, nhưng trong ánh mắt và sự say mê ấy đã có một điều đáng quý: sự tiếp nối, gìn giữ đờn ca tài tử cho thế hệ mai sau.
Năm 2013, đờn ca tài tử Nam Bộ được UNESCO ghi danh vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Đó là sự ghi nhận đối với một loại hình nghệ thuật đã ăn sâu vào đời sống văn hóa người dân Nam Bộ. Nhưng để một di sản tiếp tục sống, có lẽ điều quan trọng hơn cả là vẫn có những người yêu và tìm đến.
Bài, ảnh: KHÁNH HUY
