Công nghệ thông tin, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo (AI) đã và đang được ứng dụng tương đối rộng rãi trong chuỗi giá trị sản xuất ngành hàng nông nghiệp (NN) ở Việt Nam. Từ khâu chuẩn bị (khuyến nông), đến phát triển các giống cây trồng mới, áp dụng máy bay AUV trong chăm sóc, quản lý sâu bệnh, tối ưu hóa thời gian bảo quản, thúc đẩy mạng lưới vận chuyển và xúc tiến thương mại, tiêu thụ sản phẩm...
Công nghệ thông tin, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo (AI) đã và đang được ứng dụng tương đối rộng rãi trong chuỗi giá trị sản xuất ngành hàng nông nghiệp (NN) ở Việt Nam. Từ khâu chuẩn bị (khuyến nông), đến phát triển các giống cây trồng mới, áp dụng máy bay AUV trong chăm sóc, quản lý sâu bệnh, tối ưu hóa thời gian bảo quản, thúc đẩy mạng lưới vận chuyển và xúc tiến thương mại, tiêu thụ sản phẩm...
Ông Đặng Duy Hiển- Phó Giám đốc Trung tâm Chuyển đổi số và Thống kê NN (Bộ NN-PTNT) đã nhận định như vậy tại Tọa đàm “Trí tuệ nhân tạo có trách nhiệm trong lĩnh vực NN”. Qua đó, ông Hiển cũng phân tích những khó khăn, thách thức của việc đưa AI tham gia hỗ trợ sản xuất NN, nhất là sản xuất nhỏ lẻ, manh mún; dữ liệu không đủ và kém chính xác; tâm lý e ngại sử dụng AI của bà con nông dân…
Nhấn mạnh vai trò ngày càng quan trọng của AI trong lĩnh vực NN, đặc biệt với việc tạo dựng nền NN chính xác; hỗ trợ quản lý hiệu quả lĩnh vực NN, thúc đẩy NN phát triển bền vững và bảo đảm an ninh lương thực…
PGS.TS Nguyễn Thị Quế Anh- Hiệu trưởng Trường ĐH Luật (ĐH Quốc gia Hà Nội), cho rằng ứng dụng AI sẽ giúp tối ưu hóa việc sử dụng tài nguyên, xác định chính xác tỷ lệ phân bón và nước cần thiết cho từng loại cây trồng. Việc sử dụng AI trong sản xuất NN chỉ có thể đạt được hiệu quả và bền vững thông qua nỗ lực chung hướng tới nghiên cứu, ứng dụng AI có trách nhiệm.
Vậy nên, các nhà nghiên cứu phải phát triển các công cụ AI thân thiện với người dùng và tiết kiệm chi phí để nông dân có thể tiếp cận ở bất kỳ quy mô sản xuất nào. Các bên liên quan phải xây dựng chính sách bảo đảm an ninh dữ liệu và bảo vệ nông dân khi ứng dụng công nghệ này.
Nhiều chuyên gia có chung nhận định, để NN phát triển bền vững, là trụ cột của nền kinh tế, phải dựa trên KH-CN, trong đó chuyển đổi số, ứng dụng AI là giải pháp không thể thay thế. Hơn nữa, cần đặc biệt quan tâm cách tiếp cận về an toàn dữ liệu, an toàn lao động, bảo đảm minh bạch về dữ liệu và quyền riêng tư, bảo đảm sự tham gia của nông dân trong quá trình phát triển của AI… Qua đó, xây dựng mối quan hệ tin cậy giữa nông dân sản xuất nhỏ với sử dụng các công nghệ dựa trên AI.
Điều quan trọng là cần ứng dụng công nghệ thông tin, AI một cách minh bạch, công bằng; mở ra cơ hội tối ưu hóa cho ngành NN, hướng đến nền NN bền vững và bảo đảm rằng tất cả nông dân đều có thể được hưởng lợi từ công nghệ.
YÊN HƯƠNG
