Giữa nhịp sống hiện đại, nhiều bạn trẻ năng động, tự tin. Tuy nhiên, chỉ một lời nói thiếu tinh tế hay cách ứng xử chưa phù hợp cũng làm “mất điểm”. Từ những điều rất nhỏ như: nói lời xin lỗi, cảm ơn hay học cách lắng nghe... hành trình trưởng thành của bạn trẻ bắt đầu.
 |
| Hành trình trưởng thành của bạn trẻ bắt đầu từ những điều giản dị trong cuộc sống như việc biết điều chỉnh lời nói, hành vi và cảm xúc. |
Khi giao tiếp trở thành... “rào cản”
Môi trường học tập và làm việc ngày càng đề cao kỹ năng mềm, giao tiếp là phương tiện kết nối, phản ánh rõ nét thái độ sống và mức độ trưởng thành của mỗi người. Thế nhưng, không ít bạn trẻ vẫn loay hoay với những điều rất cơ bản, thậm chí vô tình “mất điểm” chỉ vì cách nói chuyện thiếu tinh tế, chưa biết đặt mình vào vị trí của người khác. Câu chuyện diễn ra trong các mối quan hệ xã hội, hay bắt đầu từ chính gia đình- nơi gần gũi và thân thuộc nhất.
Bạn Nguyễn Minh Tâm- sinh viên năm hai, kể lại bằng giọng chùng xuống: “Có lần em nóng giận, lỡ lời với mẹ. Biết mình sai, nhưng em lại không đủ can đảm nói xin lỗi. Em nghĩ rồi mọi chuyện sẽ qua, nhưng càng im lặng thì khoảng cách giữa hai mẹ con càng xa”. Sự im lặng ấy không hiếm gặp. Nhiều bạn trẻ ngại đối diện với sai lầm, sợ mất thể diện hoặc không quen bày tỏ cảm xúc, để rồi những hiểu lầm nhỏ tích tụ, dần trở thành khoảng cách khó lấp đầy.
Tương tự, bạn Trần Minh Khôi- học sinh lớp 12, đã từng trả lời qua loa, tỏ thái độ với cha, nhưng có lần thấy cha buồn, em mới nhận ra mình đã sai.
Thực tế cho thấy, không ít bạn trẻ chịu ảnh hưởng từ môi trường xung quanh, xem nhẹ những chuẩn mực giao tiếp cơ bản mà chưa ý thức hết tác động của lời nói, thái độ đến người thân. Không chỉ trong gia đình, những biểu hiện như nói chuyện cộc lốc, thiếu lắng nghe, phản ứng vội vàng, dễ cáu gắt… cũng khiến người trẻ khó tạo thiện cảm với thầy cô, bạn bè, thậm chí là nhà tuyển dụng.
Đáng chú ý, nhiều bạn có thể bộc lộ cảm xúc rất rõ ràng trên mạng xã hội, nhưng lại lúng túng, ngại ngần khi giao tiếp trực tiếp. Sự lệch pha này phần nào cho thấy kỹ năng giao tiếp thực tế vẫn chưa được chú trọng đúng mức.
Rõ ràng, giao tiếp tốt không chỉ là “nói cho hay” mà còn là cách thể hiện sự tôn trọng, chân thành và khả năng thấu cảm. Khi thiếu đi những yếu tố đó, người trẻ khó xây dựng mối quan hệ bền vững, vô tình thu hẹp cơ hội phát triển của chính mình trong học tập, công việc và cuộc sống.
Bắt đầu từ những thay đổi nhỏ
Nhận ra những hạn chế của bản thân, không ít bạn trẻ đã bắt đầu thay đổi, lựa chọn cách trưởng thành từ những điều rất giản dị trong đời sống hàng ngày, thay vì tìm kiếm những điều quá lớn lao.
Bạn Nguyễn Hồng Linh Lan- học sinh lớp 11, chia sẻ: “Trước đây em hay khó chịu khi cha mẹ la rầy. Em nghĩ mình bị áp đặt. Nhưng sau này, khi bình tĩnh lại, em hiểu đó là sự quan tâm. Em tập nói lời xin lỗi khi làm sai. Ban đầu rất khó, nhưng khi nói được rồi, em thấy nhẹ lòng, gia đình cũng gần gũi hơn”.
Câu chuyện của Linh Lan cho thấy, sự thay đổi không đến từ những bước ngoặt lớn, mà từ việc dám nhìn lại bản thân, dám sửa những điều tưởng như rất nhỏ nhưng lại có ý nghĩa lâu dài.
Theo chuyên gia, sự trưởng thành không phải là điều gì xa vời hay chỉ được đo bằng thành tích, mà thể hiện qua cách mỗi người điều chỉnh thái độ sống và ứng xử hàng ngày. ThS Tôn Đức Tài- chuyên viên Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy, cho rằng: Gia đình vẫn luôn là nơi mỗi người học những bài học đầu tiên về ứng xử.
Những lời nhắc nhở, thậm chí la rầy của cha mẹ, đôi khi không dễ nghe, nhưng lại là sự quan tâm theo cách riêng. Biết lắng nghe, biết điều chỉnh cảm xúc, biết nói lời đúng lúc… chính là bước đầu của sự trưởng thành. Đừng để lời xin lỗi trở thành điều tiếc nuối. Khi còn có thể, hãy nói lời yêu thương một cách chân thành.
Trong đời sống hiện đại, một người có thể giỏi chuyên môn, năng động trong công việc, nhưng nếu thiếu kỹ năng ứng xử, vẫn khó tạo được niềm tin. Ngược lại, một lời cảm ơn đúng lúc, một lời xin lỗi chân thành, hay sự tôn trọng trong từng câu nói lại có sức lan tỏa rất lớn. Cùng với đó, việc xác định mục tiêu, xây dựng kế hoạch học tập, rèn luyện kỹ năng sống cũng là điều cần thiết để người trẻ không bị tụt lại phía sau. Nhưng trước hết, sự thay đổi vẫn nên bắt đầu từ chính những điều gần gũi nhất trong gia đình, những mối quan hệ thường ngày.
Trưởng thành không phải là điều gì quá xa vời. Đó là khi người trẻ biết điều chỉnh lời nói, hành vi và cảm xúc của mình từ những điều giản dị nhất trong cuộc sống. Và chính từ những thay đổi nhỏ ấy, người trẻ dần hoàn thiện bản thân, xây dựng mối quan hệ bền vững và mở rộng cơ hội cho tương lai.
Bài, ảnh: PHƯƠNG VY
