50 năm vững vàng nơi đầu sóng

Suốt nửa thế kỷ qua, Hải đội Biên phòng 1, thuộc Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng (BĐBP) tỉnh bền bỉ thực hiện nhiệm vụ tuần tra, kiểm soát, bảo vệ chủ quyền, an ninh vùng biển; đồng hành, giúp đỡ ngư dân trong mỗi chuyến vươn khơi.

Mỗi khi bình minh ló dạng trên cửa biển Ba Tri, những con tàu mang màu xanh BĐBP lại rẽ sóng hướng ra khơi. Trên boong tàu, những người lính mang quân hàm xanh ra quân thực hiện nhiệm vụ đã trở thành nhịp sống quen thuộc: giữ bình yên cho ngư trường, bảo vệ chủ quyền và đồng hành cùng ngư dân.

Lực lượng Hải đội Biên phòng 1 tham gia đấu tranh, ngăn chặn tàu TN-1033 chở hơn 500 tấn phân URE không rõ nguồn gốc, xuất xứ.

Từ những ngày gian khó

Tiền thân của Hải đội Biên phòng 1 gắn với lực lượng An ninh vũ trang tỉnh Bến Tre, ra đời ngày 20/12/1960. Trong kháng chiến chống Mỹ, lực lượng đã bảo vệ căn cứ cách mạng, giữ vững hành lang chiến lược, phối hợp với các lực lượng vũ trang góp phần vào thắng lợi mùa Xuân năm 1975.

Ngày 19/8/1976, Đại đội 1- Cơ động thủy, tiền thân của Hải đội Biên phòng 1 ngày nay, chính thức được thành lập. Khi ấy, đơn vị chỉ có 2 bộ phận, lực lượng mỏng, phương tiện đơn sơ; nhiệm vụ là sẵn sàng cơ động chiến đấu, bảo vệ chủ quyền, an ninh vùng biển của tỉnh.

Lịch sử đơn vị cũng là lịch sử của những lần chuyển quân: từ Bãi Ngao đến Kênh Chẹt Sậy, Rạch Bà Hiền, Cồn Đeo rồi trở lại vùng An Hòa Tây. Có thời điểm doanh trại chỉ là những căn nhà tạm giữa vùng đất hoang hóa; mùa nắng thiếu nước ngọt, mùa mưa ngập bùn lầy. Tàu thuyền thô sơ, nơi neo đậu chật hẹp, việc bảo quản phương tiện gặp nhiều khó khăn.

Trong hoàn cảnh đó, cán bộ, chiến sĩ vừa dựng nhà, đào ao, san nền, tăng gia sản xuất, vừa huấn luyện, sẵn sàng nhận nhiệm vụ. Những năm cuối thập niên 1970, đầu thập niên 1980, tình hình an ninh trên biển diễn biến phức tạp. Hải đội vừa tuần tra bảo vệ vùng biển, vừa phối hợp đấu tranh ngăn chặn vượt biên trái phép, phòng, chống hoạt động xâm nhập từ bên ngoài, giữ gìn an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội trên tuyến biển.

Cùng với sự phát triển của đất nước, những năm gần đây phương tiện của đơn vị từng bước được hiện đại hóa. Những tàu tuần tra mới, đặc biệt là tàu vỏ nhôm công suất lớn được trang bị, đã nâng cao năng lực cơ động, đáp ứng tốt hơn yêu cầu bảo vệ chủ quyền trên biển.

Giữ biển, sát cánh cùng ngư dân

Bên cạnh thời tiết khắc nghiệt là những nguy cơ từ tội phạm, khai thác thủy sản trái phép, vượt biên, buôn lậu, gian lận thương mại và những diễn biến khó lường khác. Vì vậy, mỗi chuyến xuất bến của cán bộ, chiến sĩ Hải đội Biên phòng 1 đều mang theo tinh thần sẵn sàng chiến đấu, xử lý mọi tình huống.

Đơn vị duy trì nghiêm chế độ trực sẵn sàng chiến đấu; thường xuyên luyện tập các phương án chiến đấu, cứu hộ, cứu nạn và xử lý tình huống trên biển, chủ động nắm tình hình, tham mưu cho Đảng ủy, Ban Chỉ huy BĐBP tỉnh những giải pháp phù hợp.

Những con số ấy cho thấy khối lượng công việc lớn của những người lính biển. Kiểm tra, xử lý vi phạm, tích cực tuyên truyền pháp luật, hướng dẫn ngư dân hoàn thiện giấy tờ, khai thác đúng vùng, đúng nghề, đúng quy định; góp phần phòng, chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU).

Đối với ngư dân, cán bộ, chiến sĩ hải đội còn là điểm tựa khi gặp hoạn nạn. Khi có tín hiệu cấp cứu, bất kể ngày hay đêm, thời tiết thuận lợi hay sóng to, gió lớn, những con tàu của đơn vị lập tức lên đường.

Ông Nguyễn Văn Bạc, ấp An Thuận, xã Tân Thủy, cho biết khi thuyền viên trên ghe gặp nạn nghiêm trọng, ông liên hệ với Trung tâm Cứu hộ BĐBP tỉnh và được Hải đội Biên phòng 1 khẩn trương ra khơi tiếp ứng. Nhờ các cán bộ, chiến sĩ đến kịp thời, thuyền viên được cứu sống. Theo ông, sự hỗ trợ của BĐBP giúp ngư dân thêm an tâm vươn khơi, bám biển.

Tinh thần “vì Nhân dân phục vụ” còn được thể hiện trong những giai đoạn khó khăn như đại dịch COVID-19. Cán bộ, chiến sĩ đơn vị tăng cường thực hiện nhiệm vụ phòng, chống dịch, kiểm soát hoạt động tàu thuyền, phối hợp ngăn chặn xuất nhập cảnh trái phép...

Giữ biển, hải đội còn góp phần xây dựng thế trận lòng dân. Những phần quà dành cho hộ nghèo, học bổng cho học sinh, nhà đồng đội, tuyến đường bê tông… được thực hiện với sự phối hợp của cấp ủy, chính quyền địa phương và các mạnh thường quân, góp phần củng cố tình quân- dân.

Vững vàng trước yêu cầu mới

Hải đội Biên phòng 1 chú trọng xây dựng nội lực. Đơn vị duy trì huấn luyện theo phương châm “Cơ bản, thiết thực, vững chắc”, nâng cao khả năng làm chủ phương tiện, vũ khí, trang bị kỹ thuật và trình độ xử lý tình huống trên biển. Công tác giáo dục chính trị, rèn luyện kỷ luật được duy trì thường xuyên.

Cán bộ, chiến sĩ Hải đội Biên phòng 1 luôn gần gũi, là điểm tựa vững chắc giúp ngư dân vươn khơi bám biển.

Thiếu tá Nguyễn Chí Nhân- Chính trị viên Hải đội Biên phòng 1, cho biết đơn vị tập trung giáo dục cán bộ, chiến sĩ vận dụng chủ nghĩa Mác- Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh vào thực tiễn công tác; rèn luyện bản lĩnh chính trị, chủ động phòng, chống suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống và nâng cao cảnh giác trước các âm mưu, thủ đoạn chống phá, nhất là trên không gian mạng.

Trải qua nhiều lần thay đổi phiên hiệu, địa điểm đóng quân, tổ chức biên chế và mô hình hoạt động, Hải đội vẫn giữ vững truyền thống đoàn kết, kỷ luật và tinh thần trách nhiệm. Tập thể đơn vị nhiều lần được công nhận là Đơn vị Văn hóa, Đơn vị Vững mạnh toàn diện; 2 lần được tặng danh hiệu Đơn vị Quyết thắng cùng nhiều bằng khen, giấy khen của các bộ, ngành và chính quyền địa phương.

Bước vào giai đoạn mới, tình hình đặt ra những yêu cầu cao hơn. Tội phạm trên biển ngày càng tinh vi; thiên tai, biến đổi khí hậu diễn biến khó lường; chuyển đổi số và ứng dụng khoa học, công nghệ trong quản lý, bảo vệ chủ quyền ngày càng cấp thiết. Điều đó đòi hỏi cán bộ, chiến sĩ giỏi nghiệp vụ, tinh thông kỹ thuật, chủ động đổi mới tư duy, nâng cao trình độ và khả năng thích ứng.

Năm 2026 đánh dấu cột mốc tròn 50 năm kể từ ngày Hải đội Biên phòng 1 chính thức thành lập. Đây là dịp tri ân các thế hệ cán bộ, chiến sĩ đã cống hiến tuổi thanh xuân nơi đầu sóng, đặt những viên gạch đầu tiên cho sự trưởng thành của đơn vị hôm nay.

50 năm trước, những người lính lên đường với phương tiện đơn sơ, doanh trại thiếu thốn nhưng mang trong tim niềm tin son sắt vào Đảng, Tổ quốc và Nhân dân. Hôm nay, các thế hệ cán bộ, chiến sĩ tiếp tục kế thừa truyền thống ấy bằng bản lĩnh chính trị vững vàng, trình độ ngày càng nâng cao, phương tiện ngày càng hiện đại và khát vọng cống hiến.

Với truyền thống đoàn kết, kỷ luật và trách nhiệm, Hải đội Biên phòng 1 tiếp tục vững vàng nơi đầu sóng, hoàn thành tốt nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền, an ninh vùng biển của tỉnh, là điểm tựa tin cậy của ngư dân trên mỗi chuyến vươn khơi.

Bài, ảnh: SA RÂY