Phát triển sản phẩm du lịch đặc thù từ làng nghề gạch, gốm

Việc định hình và phát triển khu lò gạch, gốm Mang Thít được kỳ vọng là điểm nhấn khi những lò gạch cũ được bảo tồn, khoác thêm áo mới, trở thành không gian tham quan và trải nghiệm độc đáo, góp phần đa dạng hóa sản phẩm và tăng sức hút du lịch.

Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh- Trần Trí Quang (thứ tư trái sang) cùng đoàn khảo sát chụp ảnh lưu niệm tại Khu lò gạch, gốm Mang Thít.

Phát triển sản phẩm du lịch đặc thù

Nằm ở vị trí trung tâm của khu vực ĐBSCL, tỉnh có điều kiện thuận lợi để phát triển du lịch sinh thái sông nước kết hợp trải nghiệm đời sống văn hóa bản địa. Từ định hướng đó, tỉnh từng bước khai thác những giá trị sẵn có của thiên nhiên, con người và lịch sử để hình thành sản phẩm du lịch mang dấu ấn riêng.

Mô hình du lịch cộng đồng gắn với vườn cây ăn trái, hệ thống kênh rạch và đời sống sinh hoạt của người dân; du lịch văn hóa như đưa nghệ thuật hát bội, lễ hội, văn hóa Khmer… vào phục vụ du khách góp phần tạo nên những sản phẩm đặc trưng, giúp du khách cảm nhận rõ nét hơn về đời sống và bản sắc địa phương.

Trong đó, điểm nhấn là khu lò gạch, gốm Mang Thít- nơi từng là thủ phủ sản xuất gạch, gốm đỏ, đang được định hướng trở thành điểm nhấn nổi bật.

Theo Quy hoạch chung xây dựng khu lò gạch, gốm Mang Thít đến năm 2045, phạm vi, ranh giới lập quy hoạch thuộc địa bàn các xã Mỹ An, Mỹ Phước, Nhơn Phú và Hòa Tịnh (cũ), nay là xã Nhơn Phú và xã Bình Phước, với quy mô hơn 3 ngàn hecta. Không gian quy hoạch được chia thành 9 phân khu. Trong đó, phân khu vùng lõi khu lò gạch, gốm Mang Thít thuộc xã Nhơn Phú có quy mô hơn 340ha.

Không gian nơi đây vẫn còn lưu giữ khá nguyên vẹn hệ thống lò gạch với kiến trúc đặc trưng, tạo nên một quần thể hiếm có. Theo người dân địa phương, phần lớn lò gạch trong vùng lõi đã được địa phương hỗ trợ để bảo tồn, trong đó vẫn còn một số lò duy trì hoạt động sản xuất. Đây được xem là nền tảng quan trọng để phát triển du lịch gắn với trải nghiệm thực tế.

Theo Bí thư Đảng ủy xã Nhơn Phú Nguyễn Huỳnh Thu, địa phương đã hỗ trợ bảo tồn 205/213 lò gạch trong vùng lõi; hiện còn 31 lò đang hoạt động. Công tác tuyên truyền, thu hút khách tham quan, trải nghiệm được đẩy mạnh; việc quản lý, bảo tồn các lò gạch được duy trì thường xuyên. Người dân khu vực vùng lõi rất đồng tình với quy hoạch, mong muốn tỉnh sớm đầu tư hạ tầng, tăng cường xúc tiến, kết nối du lịch, tạo điều kiện chuyển đổi sinh kế.

Tiềm năng du lịch trải nghiệm

Từ tiềm năng sẵn có, doanh nghiệp du lịch trong tỉnh đã chủ động thiết kế những sản phẩm trải nghiệm mang tính tương tác cao, thay vì chỉ dừng lại ở tham quan đơn thuần. Du khách đến với tỉnh không chỉ ngắm cảnh mà còn được “chạm” vào đời sống, quy trình sản xuất và câu chuyện văn hóa địa phương.

Khu lò gạch, gốm Mang Thít được đánh giá có tiềm năng phát triển thành sản phẩm du lịch đặc thù nhờ giá trị lịch sử, văn hóa và cảnh quan độc đáo.

Theo bà Phạm Thị Ngọc Trinh- Giám đốc Công ty Du lịch Mekong Travel, xu hướng du lịch hiện nay đang chuyển dần sang trải nghiệm. Du khách trong và ngoài nước muốn tận mắt chứng kiến, trực tiếp tham gia và lắng nghe những câu chuyện phía sau mỗi sản phẩm, con người và vùng đất.

Chính vì vậy, các tour tuyến được thiết kế theo hướng linh hoạt, kết hợp di chuyển bằng đường thủy, ghé thăm homestay, làng nghề và các điểm văn hóa đặc trưng. Trong hành trình đó, khu lò gạch, gốm Mang Thít trở thành điểm dừng chân ấn tượng.

Du khách có thể theo tàu dọc sông Cổ Chiên, quan sát những dãy lò gạch nối tiếp nhau, xen lẫn màu xanh của vườn cây và dòng nước hiền hòa; chụp ảnh lưu niệm và trải nghiệm một số công đoạn sản xuất, tìm hiểu quy trình làm nên những viên gạch đỏ đặc trưng của vùng đất này.

Tuy nhiên, để phát triển bền vững, làng nghề gạch, gốm cũng đang đối mặt với không ít khó khăn. Theo doanh nghiệp, nguồn nguyên liệu đầu vào ngày càng khan hiếm, chi phí tăng cao, trong khi lực lượng lao động trẻ ít mặn mà với nghề truyền thống. Điều này đặt ra yêu cầu cần có chính sách hỗ trợ phù hợp, vừa bảo tồn nghề, vừa tạo động lực phát triển.

Một số đơn vị làm du lịch tại địa phương đã chủ động khai thác giá trị sẵn có của các lò gạch cũ làm điểm check-in, trồng cây ăn trái, cải tạo không gian bên trong lò gạch thành sân khấu biểu diễn văn nghệ… tạo trải nghiệm mới lạ, thu hút du khách. Những lò gạch với kiến trúc cổ kính, phủ màu rêu phong mang vẻ đẹp mộc mạc, chân thực ấy lại là yếu tố thu hút du khách.

Tại buổi khảo sát thực tế khu lò gạch, gốm Mang Thít, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh- Trần Trí Quang đánh giá cao tiềm năng của làng nghề gạch, gốm; đồng thời ghi nhận ý thức bảo tồn của người dân cũng như sự quan tâm, đồng hành của cộng đồng doanh nghiệp.

Theo đó, tỉnh đã có quy hoạch tổng thể và đang tập trung rà soát, tháo gỡ những vướng mắc để đẩy nhanh tiến độ triển khai. Thời gian qua, nhiều chính sách hỗ trợ bảo tồn và phát huy giá trị làng nghề đã được ban hành. Chủ tịch UBND tỉnh nhấn mạnh, việc phát triển khu lò gạch, gốm không chỉ dừng lại ở khai thác du lịch mà cần gắn với bảo vệ môi trường, bảo đảm sinh kế cho người dân và giữ gìn giá trị văn hóa.

Các ngành, địa phương liên quan được yêu cầu chủ động phối hợp, thúc đẩy tiến độ thực hiện, đồng thời tăng cường kết nối với doanh nghiệp để hình thành sản phẩm du lịch phù hợp. Đồng thời, mong muốn người dân tiếp tục nâng cao ý thức, cùng với địa phương chung tay xây dựng và phát triển khu lò gạch, gốm Mang Thít trở thành sản phẩm du lịch đặc trưng, có giá trị của tỉnh.

Bài, ảnh: THẢO TIÊN