Nằm trong quần thể Khu di tích lịch sử Đền Hùng, Rừng quốc gia Đền Hùng không chỉ là không gian sinh thái đặc biệt mà còn mang giá trị văn hóa- tâm linh sâu sắc. Với diện tích khoảng 538ha, khu rừng được ví như “lá phổi xanh” ôm trọn vùng đất thiêng, nơi hội tụ linh khí của cội nguồn dân tộc Việt Nam.
![]() |
| Một góc chân núi Nghĩa Lĩnh và rừng quốc gia Đền Hùng. |
Khu di tích lịch sử Đền Hùng là một trong những khu di tích lịch sử cấp quốc gia. Ngoài quần thể kiến trúc, nghệ thuật tinh xảo, còn có một hệ sinh thái rừng nhiệt đới phong phú, giá trị về mặt đa dạng sinh học. Khu rừng còn là sự “kết duyên” giữa rừng tự nhiên với rừng trồng.
![]() |
| Rừng quốc gia Đền Hùng gắn liền với dấu ấn lịch sử và thời gian, cùng với di tích đền, chùa, bia mộ tạo nên sự linh thiêng đặc biệt. |
Rừng quốc gia Đền Hùng có tới 636 loài thực vật thuộc 429 chi của 144 họ, trong đó có 15 loài thực vật quý hiếm có tên trong sách đỏ Việt Nam, 204 cây có tác dụng làm thuốc. Ngoài ra còn có 95 loài động vật có xương sống, trong đó có 7 loài quý hiếm… Rừng còn có cây đại trên 500 tuổi, thiên tuế trên 800 tuổi, chò nâu cao 30m, đường kính gốc 0,8m... là minh chứng của sức sống, thể hiện sự trường tồn của dân tộc.
![]() |
| Không gian xanh mát trong khu vực đường lên đền Hạ và xuống đền Giếng. |
Hệ thống hồ, đập trong quần thể hệ sinh thái Đền Hùng khá đẹp như: Hồ Cong, Hạc Long Quân, Hóc Trai, Nhà Bìa... cùng với khu rừng tự nhiên ở núi Nghĩa Lĩnh gắn liền với dấu ấn lịch sử và thời gian. Những tán cây xanh tạo cảnh quan hùng vĩ, góp phần điều hòa khí hậu, giữ gìn môi trường sinh thái cho toàn khu di tích. Những hàng cây cổ thụ dọc theo lối lên các đền đã trở thành hình ảnh quen thuộc với hàng triệu lượt du khách hành hương mỗi năm.
Đặc biệt, có nhiều loài cây cổ thụ được trồng ở khuôn viên đền chùa, lăng, miếu gắn với những truyền thuyết tâm linh, góp phần tạo khí thiêng cho khu di tích. Cây đại, thiên tuế vài trăm năm tuổi ở sân đền Hạ, chùa Thiên Quang. Đền Trung và đền Thượng cũng nằm ẩn mình trong không gian rợp mát của những bóng cây cổ thụ.
![]() |
| Cây cối trong rừng quốc gia Đền Hùng từ lâu đã trở thành người bạn gần gũi với cuộc sống thường nhật của cư dân bản địa và tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên. |
Cây cối trong rừng quốc gia Đền Hùng từ lâu đã trở thành người bạn gần gũi với cuộc sống thường nhật của cư dân bản địa và tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên của người Việt. Với những giá trị đặc biệt đó, vẻ đẹp của cội cây Đền Hùng góp phần thu hút du khách trong và ngoài nước đến tham quan.
Ngày nay, giữa nhịp sống hiện đại, rừng quốc gia Đền Hùng vẫn giữ được vẻ nguyên sơ, xanh mát, là điểm đến du lịch, là không gian văn hóa- tâm linh đặc biệt, nơi mỗi người con đất Việt tìm về, tri ân cội nguồn và thêm tự hào về lịch sử dân tộc.
Bài, ảnh: KHÁNH DUY





