Kỳ cuối: Để y tế cơ sở thật sự gần dân

	Kỳ 1: Đưa y tế về gần dân
	Kỳ 2: Những “nút thắt” từ thực tiễn

Tái cấu trúc hệ thống y tế cơ sở là sự điều chỉnh về tổ chức, hành trình dài xây dựng nền tảng chăm sóc sức khỏe bền vững cho người dân. Sau những chuyển động bước đầu, với không ít “nút thắt” từ thực tiễn, vấn đề đặt ra hiện nay là làm thế nào để mô hình mới vận hành hiệu quả, để y tế cơ sở thật sự trở thành điểm tựa gần dân, sát dân.

Tinh thần phục vụ của cán bộ y tế là một trong những yếu tố quyết định hiệu quả y tế gần dân. Ảnh: PHAN HÂN

Thực tiễn y tế cơ sở

Theo thống kê của ngành y tế đến ngày 15/4/2026, toàn tỉnh còn 117/124 trạm y tế (TYT) sử dụng trụ sở cũ đã xuống cấp, chưa bảo đảm diện tích theo tiêu chuẩn mới. 68,5% máy tính tại cơ sở y tế đã sử dụng trên 5 năm, gây trở ngại cho tiến trình chuyển đổi số. Nhân lực hỗ trợ cũng thiếu hụt khi tỷ lệ kế toán chuyên trách chỉ đạt 0,4 người/trạm; trong khi, đội ngũ công nghệ thông tin còn mỏng, tiềm ẩn nguy cơ sai sót trong giám định và thanh quyết toán BHYT.

TYT xã Thới Thuận đang trong giai đoạn chuyển đổi. Khó khăn lớn nhất của trạm là cơ sở vật chất và trang thiết bị y tế, vẫn còn thiếu hụt máy móc thiết yếu như: máy siêu âm, máy xét nghiệm và thiết bị đo điện tim để phục vụ chẩn đoán lâm sàng độc lập. Về nhân sự, trạm hiện có 19 người, dù đã bảo đảm được số lượng bác sĩ nhưng bộ máy quản lý cấp khoa, phòng vẫn đang trong quá trình xây dựng đề án và chờ hướng dẫn định biên mới. Đặc thù địa bàn rộng, với khoảng cách giữa điểm chính và phân trạm lên đến hơn 20km đã gây áp lực lớn cho công tác quản lý.

Để tháo gỡ những khó khăn này, Quyền Giám đốc TYT xã Thới Thuận Lê Văn Cư cho biết: Giải pháp trọng tâm của trạm là tập trung kiện toàn nhân sự để hệ thống vận hành thống nhất. Đồng thời, kiến nghị cấp trên đầu tư trang thiết bị hiện đại, nhằm nâng cao năng lực khám, chữa bệnh tại chỗ cho người dân. Mặc dù, việc quản lý phân tán gặp nhiều trở ngại, trạm vẫn quyết tâm duy trì phân trạm lẻ thay vì gom về một điểm để đáp ứng nguyện vọng và bảo đảm nhu cầu sơ cứu kịp thời cho người dân. Thời gian tới, chúng tôi sẽ tiếp tục bám sát ý kiến chỉ đạo của cấp trên và tăng cường công tác truyền thông để từng bước ổn định hoạt động y tế tại địa phương.

Không riêng xã Thới Thuận, hoạt động theo mô hình mới, nhiều TYT còn khó khăn về cơ sở vật chất, nhân sự. Dù vậy, TYT vẫn nỗ lực bảo đảm phục vụ điều trị cơ bản đủ theo danh mục thuốc BHYT phục vụ tại TYT tuyến xã. Bà Kim Thị Liền- viên chức phụ trách công tác dân số, TYT xã Tập Sơn cho biết: “Tuy gặp nhiều khó khăn nhưng tôi và y, bác sĩ tại trạm luôn bảo đảm thực hiện tốt nhiệm vụ chuyên môn, tạo niềm tin cho bệnh nhân khi đến khám, chữa bệnh, góp phần từng bước giúp TYT hoạt động ổn định, đáp ứng tốt hơn nhu cầu chăm sóc sức khỏe người dân”.

TYT xã Tập Sơn có 20 người; trong đó có 4 bác sĩ. Trung bình mỗi ngày, tại 2 điểm của trạm tiếp nhận từ 50-60 bệnh nhân, bảo đảm điều trị đối với bệnh nhân bị bệnh mãn tính (tiểu đường,
cao huyết áp…).

Hướng đến nâng cao hiệu quả

Từ thực tế, Chủ tịch UBND xã Thới Thuận Võ Trịnh Quốc Toàn cho biết, địa phương đã chủ động phối hợp với cơ quan chuyên môn để xây dựng một hệ thống quản lý đồng bộ và thống nhất. Về mặt nguồn lực, địa phương sẽ đóng vai trò chủ đạo bố trí nguồn vốn ngân sách để trực tiếp đầu tư sửa chữa và nâng cấp trụ sở chính của TYT.

Chính quyền xã Thới Thuận phối hợp chặt chẽ với ngành y tế để duy trì và cải tạo phân trạm lẻ, đáp ứng kịp thời nhu cầu chăm sóc sức khỏe ban đầu cho người dân. Đối với những vướng mắc phát sinh, lãnh đạo xã thực hiện phương châm kịp thời báo cáo và xin ý kiến chỉ đạo từ cấp trên để có giải pháp tháo gỡ sát với thực tế địa phương.

Tại phường An Hội, để nâng cao hiệu quả hoạt động của TYT sau khi tiếp nhận nhiệm vụ mới, ông Bạch Như Yên- Phó Chủ tịch UBND phường An Hội cho biết: UBND phường đã phê duyệt đề án vị trí việc làm. Đồng thời, phường đã kiến nghị Sở Y tế xem xét tuyển dụng thêm bác sĩ, nhằm nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh tại cơ sở. Cùng với nhân lực, nguồn lực tài chính và trang thiết bị được địa phương đặc biệt quan tâm.

Theo ông Bạch Như Yên, UBND phường sẽ đề xuất HĐND phường đưa kinh phí phòng, chống dịch vào chi thường xuyên. Qua đó, chủ động hơn trong việc ứng phó dịch bệnh. “Địa phương kiến nghị Sở Y tế cấp xe cấp cứu chuyên dụng cho TYT phường An Hội. Đồng thời, cho chủ trương để trạm được tự chủ đấu thầu thuốc, nhằm bảo đảm nguồn cung phục vụ người dân kịp thời”, ông Yên nói.

Xây dựng tuyến y tế cơ sở theo hướng gần dân sẽ là tiền đề quan trọng để chuyển dần từ tư duy “chữa bệnh” sang “chăm sóc sức khỏe toàn diện”; trong đó, y tế cơ sở là tuyến phòng thủ đầu tiên bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Do đó, việc sắp xếp tổ chức bộ máy phải gắn với nâng cao năng lực chuyên môn, đầu tư cơ sở vật chất và tăng cường chuyển giao kỹ thuật cho tuyến dưới.

BS Trần Ngọc Thảo- Giám đốc TYT xã Nhị Long cho biết: “Sắp tới trạm sẽ đưa y sĩ, bác sĩ đi đào tạo, tập huấn một số chuyên môn, kỹ thuật chuyên sâu, nhằm sử dụng hiệu quả thiết bị được đầu tư. Phối hợp tốt với cơ quan của xã chăm sóc sức khỏe người dân; phòng, chống dịch và thực hiện nhiệm vụ khác”.

Để mô hình TYT mới phát huy hiệu quả, trước hết, cần hoàn thiện điều kiện nền tảng. Trong đó, đầu tư nâng cấp cơ sở vật chất, chuẩn hóa trang thiết bị và đẩy nhanh cấp giấy phép hoạt động cho TYT sau sắp xếp là yêu cầu cấp thiết, nhằm bảo đảm hoạt động thông suốt và quyền lợi khám, chữa bệnh BHYT cho người dân. Nâng cao năng lực đội ngũ y tế cơ sở được xác định là trụ cột then chốt, cần đủ về số lượng, được đào tạo, bồi dưỡng để đáp ứng yêu cầu mới. Đồng thời, việc bổ sung nhân lực kế toán, công nghệ thông tin sẽ giúp TYT vận hành hiệu quả hơn khi tự chủ và chuyển đổi số.

TS.BS Hồ Thị Thu Hằng- Giám đốc Sở Y tế cho biết: “Thời gian tới, Sở Y tế sẽ khẩn trương tham mưu UBND tỉnh triển khai 2 đề án nâng cao năng lực, nhằm giải quyết căn cơ những hạn chế về hạ tầng và nhân lực, bảo đảm y tế cơ sở thực sự là “xương sống” của hệ thống y tế tỉnh”.

NGỌC XOÀN- PHAN HÂN