Chủ động phòng dịch bệnh từ cơ sở

Năm 2026, ngành y tế tỉnh xác định: “Lấy phòng bệnh là chính, lấy y tế dự phòng và y tế cơ sở làm nền tảng” để bảo vệ sức khỏe người dân ngay từ cơ sở, tăng cường kiểm soát các yếu tố nguy cơ của dịch bệnh nhằm giảm gánh nặng bệnh tật lâu dài.

Nhân viên y tế tuyên truyền phòng bệnh sốt xuất huyết tại hộ gia đình trên địa bàn xã Long Hồ.

Phòng bệnh hơn chữa bệnh

Với phương châm “phòng bệnh hơn chữa bệnh”, công tác y tế dự phòng, phòng chống dịch bệnh năm 2025 đã thực sự trở thành lá chắn vững chắc. Ngành y tế tỉnh luôn chủ động triển khai các biện pháp phòng chống dịch bệnh, tăng cường giám sát dịch tễ, xử lý kịp thời các ổ dịch, không để dịch bệnh lớn xảy ra, góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng; kiểm soát thành công các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm.

Theo BS.CK2 Lê Thị Tuyết Nhung- Phó Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh, năm 2025, một số bệnh truyền nhiễm như sốt xuất huyết (SXH), tay chân miệng (TCM) ghi nhận số ca mắc tăng. Cụ thể, với trên 8 ngàn ca mắc SXH, tăng mạnh gần 2,5 lần so với năm 2024 (gần 3,6 ngàn ổ dịch SXH).

Trên 6 ngàn ca mắc TCM, tăng 25,1 lần so với năm 2024 (gần 200 ổ dịch TCM) đã được phát hiện và xử lý triệt để, không để bùng phát thành dịch lớn. Công tác phân tuyến điều trị, dự phòng chủ động và chuẩn bị đầy đủ thuốc, hóa chất, vật tư y tế góp phần hạn chế thấp nhất số ca tử vong, giữ vững ổn định tình hình dịch bệnh.

Đáng lưu ý, năm 2025 ghi nhận sự trở lại mạnh mẽ của bệnh sởi và rubella, mạng lưới y tế dự phòng từ tỉnh đến cơ sở đã chủ động vừa thực hiện cách ly, điều trị tại chỗ, vừa đẩy mạnh truyền thông và tiêm chủng bổ sung. Nhờ đó, đã kiểm soát tốt tình hình, không ghi nhận trường hợp tử vong. Bên cạnh đó, các chương trình phòng chống lao, phong và sốt rét đều đạt và vượt chỉ tiêu, củng cố vững chắc nền tảng y tế cộng đồng.

Chương trình tiêm chủng mở rộng tiếp tục được triển khai hiệu quả. Hầu hết các chỉ tiêu tiêm chủng cho trẻ em đều đạt và vượt kế hoạch. Tỷ lệ trẻ em dưới 1 tuổi được tiêm chủng đầy đủ 8 loại vaccine đạt 93,3%. Để có được kết quả này, ngành ghi nhận sự nỗ lực của các trạm y tế xã trong việc rà soát, “đi từng ngõ, gõ từng nhà” để không bỏ sót trẻ em nào trong độ tuổi tiêm chủng- đây là một điểm sáng của ngành y tế tỉnh nhà.

Công tác phòng ngừa bệnh không lây nhiễm tiếp tục được chú trọng ngay tại tuyến y tế cơ sở. Hệ thống trạm y tế xã, phường và trung tâm y tế khu vực tăng cường sàng lọc, phát hiện sớm, quản lý và theo dõi các bệnh như tăng huyết áp, đái tháo đường, ung thư. Hàng chục ngàn người bệnh được quản lý điều trị ổn định tại cộng đồng, góp phần giảm quá tải cho tuyến trên.

Chủ động phòng, chống dịch bệnh

Theo Bộ Y tế, dù số ca mắc SXH và TCM trên cả nước có xu hướng giảm vào cuối năm 2025 và đầu năm 2026, song một số địa phương vẫn xuất hiện nhiều ca nặng, nguy kịch, điều trị khó khăn, chi phí lớn, nguy cơ để lại di chứng do người bệnh nhập viện muộn, làm tăng biến chứng.

Trước thực tế này, ngành y tế khuyến cáo người dân không chủ quan với các dấu hiệu ban đầu của SXH và TCM, nhất là ở trẻ nhỏ. Việc phát hiện sớm, theo dõi sát và điều trị kịp thời có ý nghĩa quyết định trong giảm biến chứng, tử vong và hạn chế gánh nặng chi phí y tế.

Tình hình dịch bệnh truyền nhiễm ngày càng diễn biến phức tạp, người dân trong tỉnh tích cực tiêm vaccine phòng bệnh, bảo vệ sức khỏe.

Phó Giám đốc Trung tâm Y tế khu vực Mang Thít Phạm Văn Dũng cho biết, trung tâm đã triển khai đồng bộ nhiều biện pháp phòng, chống dịch theo hướng dẫn chuyên môn; tăng cường giám sát khu vực nguy cơ cao, nhất là những nơi từng có ổ dịch trong các năm trước để phát hiện sớm và xử lý trong vòng 24-48 giờ đầu. Đơn vị chuẩn bị đầy đủ thuốc, vật tư, hóa chất, bảo đảm xử lý kịp thời; đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn người dân dấu hiệu nhận biết và cách phòng tránh các bệnh.

“Để phòng, chống SXH, người dân cần thực hiện tốt các khuyến cáo của ngành y tế: Đậy kín các dụng cụ chứa nước, không tạo điều kiện cho muỗi đẻ trứng; diệt lăng quăng bằng cách thả cá vào lu, khạp, thau rửa, vật dụng chứa nước, lật úp đồ không dùng, thay nước bình hoa; ngủ mùng, mặc quần áo dài để tránh muỗi đốt và chủ động phối hợp với ngành y tế trong các hoạt động phòng, chống bệnh SXH”- BS Văn Dũng cho biết.

Ngành y tế dự báo bệnh TCM sẽ bùng phát vào năm 2026. Do đó, công tác ngăn ngừa là rất cần thiết. Các trường cần chủ động theo dõi, giám sát, phát hiện sớm các trường hợp nghi ngờ mắc bệnh TCM. Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh khuyến cáo, khi trẻ có một trong các dấu hiệu: sốt, phát ban, có nốt phỏng nước ở lòng bàn tay, lòng bàn chân, đầu gối, mông, miệng, có thể kèm theo vết loét ở miệng, cần phối hợp thông báo ngay cho trạm y tế địa phương để được hướng dẫn xử lý.

Khi trẻ được chẩn đoán mắc bệnh TCM, yêu cầu người nhà không đưa trẻ đến lớp ít nhất 10 ngày kể từ khi khởi phát bệnh hoặc đến khi hết loét miệng và các nốt phỏng nước. Ngoài ra, các trường học cần vệ sinh môi trường, khử khuẩn hàng ngày các bề mặt tiếp xúc như: sàn nhà, tay nắm cửa... bằng dung dịch/hóa chất có tính khử khuẩn (dung dịch có nồng độ hoạt tính Cloramin B 0,5% hoặc các dung dịch khử khuẩn thông thường).

Bài, ảnh: THÚY QUYÊN