Bằng những sân chơi sáng tạo và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, tỉnh đang từng bước đổi mới cách tiếp cận, lan tỏa văn hóa đọc (VHĐ) trong cộng đồng. Tình yêu sách được nuôi dưỡng bằng nhiều hình thức gần gũi, hấp dẫn, nhất là đối với thế hệ trẻ.
 |
| Thư viện Nguyễn Đình Chiểu Vĩnh Long giới thiệu mô hình chuyển đổi số thư viện cho học sinh. |
Sân chơi bổ ích
Ông Lâm Văn Tuyên - Giám đốc Thư viện Nguyễn Đình Chiểu Vĩnh Long, cho biết, Cuộc thi Đại sứ VHĐ do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phát động đã trở thành sân chơi bổ ích, thu hút đông đảo học sinh tham gia.
Tham gia cuộc thi năm nay có 776 học sinh đến từ 179 trường ở 3 cấp học. Các bài dự thi phong phú về nội dung, đa dạng về hình thức, từ bài viết tay, đánh máy đến video cảm nhận. Nhiều tác phẩm được đầu tư công phu, sáng tạo với tranh vẽ, sơ đồ tư duy, những chia sẻ giàu cảm xúc và kế hoạch lan tỏa VHĐ thiết thực, phù hợp với học sinh.
Vừa qua, Cuộc thi Sáng tác video cảm nhận sách của tỉnh cũng là hoạt động có ý nghĩa thiết thực trong việc khơi dậy niềm đam mê đọc sách, bồi dưỡng tình yêu tri thức và phát triển VHĐ trong thế hệ trẻ.
Thông qua việc sáng tạo các video giới thiệu, chia sẻ cảm nhận về những cuốn sách yêu thích, học sinh có cơ hội thể hiện suy nghĩ, góc nhìn và những bài học rút ra từ mỗi tác phẩm. Giúp các em rèn luyện khả năng tư duy, cảm thụ văn học, kỹ năng diễn đạt, thuyết trình và tự tin trong giao tiếp.
Điểm nổi bật của cuộc thi là gắn kết VHĐ truyền thống với xu hướng sáng tạo nội dung trên nền tảng số. Thay vì chỉ tiếp nhận kiến thức qua từng trang sách, học sinh được khuyến khích vận dụng công nghệ, hình ảnh, âm thanh và cách kể chuyện sáng tạo để truyền tải những thông điệp ý nghĩa đến cộng đồng. Đây cũng là cơ hội giúp các em nâng cao kỹ năng ứng dụng công nghệ thông tin, phát huy năng lực sáng tạo và từng bước hình thành khả năng truyền thông trong môi trường số.
Ban tổ chức đã tiếp nhận 224 video dự thi của 189 trường. Với cách thể hiện sinh động, tự tin cùng khả năng ứng dụng công nghệ, học sinh đã chuyển hóa nội dung từ những trang sách thành sản phẩm trực quan, truyền cảm; góp phần đưa sách và VHĐ đến gần hơn với công chúng, đặc biệt là giới trẻ trên không gian số.
Ông Lâm Văn Tuyên - Giám đốc Thư viện Nguyễn Đình Chiểu đánh giá, các hoạt động qua 2 cuộc thi đã tạo nên sự cộng hưởng trong phát triển VHĐ. Nếu Cuộc thi Đại sứ VHĐ tạo động lực để học sinh đọc, tìm hiểu và chia sẻ về sách thì Cuộc thi Sáng tác video cảm nhận sách mở rộng phương thức thể hiện, đưa cảm nhận về sách đến gần hơn với môi trường số. Qua đó, VHĐ trở nên sinh động hơn, đồng thời tăng cường sự kết nối giữa nhà trường, gia đình và xã hội.
Là học sinh đoạt giải Nhất Cuộc thi Đại sứ VHĐ khối THPT, em Lê Hồng Anh, lớp 11A9, Trường THPT Phạm Thái Bường chia sẻ, với em, sách không chỉ là kho tàng tri thức mà còn là người bạn đồng hành, mở ra những chân trời mới, nuôi dưỡng tâm hồn và thắp sáng ước mơ.
Danh hiệu Đại sứ VHĐ là động lực để em nỗ lực nhiều hơn trong việc lan tỏa những giá trị tốt đẹp của sách đến cộng đồng. Thời gian tới, em tiếp tục duy trì thói quen đọc sách, tích cực tham gia và khởi xướng các hoạt động phát triển VHĐ trong nhà trường và cộng đồng.
Mở rộng không gian văn hóa đọc
Em Trần Lê Nguyên, học sinh lớp 6D, Trường THCS Phương Thạnh (xã Bình Phú) được công nhận danh hiệu Đại sứ VHĐ khối THCS. Nguyên cho biết, trong kỷ nguyên số hiện nay, học sinh được tiếp xúc nhiều với điện thoại, máy tính, mạng xã hội và thiết bị thông minh.
Bên cạnh những lợi ích, nhiều bạn dành quá nhiều thời gian để xem video ngắn, chơi game, lướt mạng xã hội mà ít quan tâm đến việc đọc sách. Vì vậy, cần có những giải pháp mới, gần gũi với học sinh để việc đọc sách trở nên hấp dẫn hơn. Nếu biết ứng dụng công nghệ, trí tuệ nhân tạo AI và mạng xã hội đúng cách, việc đọc sách có thể lan tỏa rộng rãi, giúp học sinh yêu sách hơn, đọc nhiều hơn và biết chia sẻ những điều tốt đẹp từ sách.
 |
| Hoạt động trưng bày, giới thiệu sách tại quảng trường phường Long Châu. |
Một trong những giải pháp Nguyên đề xuất để phát triển VHĐ là xây dựng “Góc đọc số” trong lớp học. Mỗi lớp có thể tạo một “Góc đọc số” bằng cách lập danh mục những cuốn sách hay, phù hợp với học sinh THCS. Tại bảng tin lớp học hoặc thư viện, lớp có thể dán mã QR dẫn đến danh mục sách.
Khi muốn tìm sách, học sinh chỉ cần quét mã QR để xem danh sách sách được gợi ý. Ngoài ra, lớp có thể tạo thêm bảng “Cuốn sách của tuần” để mỗi tuần giới thiệu một cuốn sách nổi bật. Bạn nào đã đọc có thể viết vài dòng cảm nhận và chia sẻ với cả lớp. Cách làm này giúp học sinh dễ tìm sách hơn, không mất nhiều thời gian lựa chọn và có thêm động lực đọc sách.
Trong các hoạt động hưởng ứng ngày Văn hóa Việt Nam (24/11), Thư viện Nguyễn Đình Chiểu Vĩnh Long sẽ ra mắt và đưa vào hoạt động hệ thống Thư viện thông minh. Ông Lâm Văn Tuyên cho biết, thời gian tới, tiếp tục triển khai, nâng cao nhận thức của viên chức về vị trí, vai trò của công tác chuyển đổi số ngành thư viện, quyết tâm xây dựng đơn vị trở thành thư viện số trong quá trình phát triển kinh tế, xã hội và hội nhập quốc tế.
Nâng cao chất lượng hạ tầng công nghệ thông tin, đầu tư trang thiết bị chuyên dùng, nâng cấp hệ thống mạng, phần mềm quản lý cơ sở dữ liệu... nhằm đáp ứng nhu cầu thông tin đa dạng, phong phú của người sử dụng. Tiếp tục nâng cấp, phát triển các ứng dụng trên internet phục bạn đọc, gồm: Website thư viện, Thư viện Ebook, tra cứu trực tuyến Opac...
Từ những cuộc thi sáng tạo đến việc đẩy mạnh chuyển đổi số trong hoạt động thư viện, tỉnh từng bước đổi mới cách thức phát triển VHĐ, phù hợp với nhu cầu tiếp cận tri thức của công chúng hiện đại. Những cách làm này góp phần khơi dậy niềm yêu thích đọc sách, nhất là trong thế hệ trẻ, đồng thời mở rộng khả năng tiếp cận sách trên môi trường số. Đây là hướng đi cần thiết để VHĐ tiếp tục lan tỏa, trở thành nền tảng bồi dưỡng tri thức, xây dựng xã hội học tập trong thời đại mới.
Bài, ảnh: PHƯƠNG THƯ
