Ngày 11/9, tại Đăk Lăk, Bảo tàng Đắk Lắk phối hợp với Bảo tàng Vĩnh Long khai mạc triển lãm chuyên đề “Nghề làm mão, mặt nạ - Nét văn hóa độc đáo của đồng bào Khmer”.
 |
| Nghi thức cắt băng khai mạc triển lãm. |
Nghề làm mão, mặt nạ của người Khmer đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia năm 2025.
Triển lãm giới thiệu những hiện vật, hình ảnh tư liệu về nghề làm mão, mặt nạ. Qua đó giúp công chúng hiểu thêm về kỹ thuật chế tác, giá trị thẩm mỹ và ý nghĩa văn hóa của từng sản phẩm. Đây cũng là dịp để công chúng Đắk Lắk tiếp cận văn hóa đặc sắc của đồng bào Khmer Nam Bộ, góp phần tăng cường giao lưu văn hóa giữa 2 địa phương Đắk Lắk và Vĩnh Long.
Điểm nhấn của triển lãm là hoạt động thực hành chế tác của các nghệ nhân người dân tộc Khmer đến từ Vĩnh Long. Từ tạo khuôn, đắp vải đến sơn màu, vẽ hoa văn, từng công đoạn được giới thiệu trực tiếp giúp người xem hình dung rõ hơn quá trình tạo nên một chiếc mão, mặt nạ hoàn chỉnh.
Phát biểu tại lễ khai mạc triển lãm, ông Thạch Bồi- Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Vĩnh Long cho biết: Vĩnh Long là vùng đất hội tụ và giao thoa của nền văn hóa phong phú, đa dạng từ các dân tộc anh em Kinh - Khmer - Hoa và Chăm. Trong bức tranh văn hóa nhiều màu sắc đó, đồng bào Khmer Nam Bộ nói chung và tại Vĩnh Long nói riêng đã đóng góp những giá trị di sản vô cùng quý báu, mang đậm bản sắc văn hóa tâm linh và nghệ thuật truyền thống. Một trong những nét đặc sắc nhất chính là nghề làm mão, mặt nạ phục vụ cho các loại hình nghệ thuật dân gian như: nghệ thuật Dù kê, múa Rô-bam và múa Chhay-dăm cùng các nghi lễ truyền thống khác của đồng bào dân tộc Khmer.
Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Vĩnh Long thông tin, những chiếc mão tinh xảo, uy quyền thể hiện hình tượng các vị thần linh, chư thiên trong văn hóa Phật giáo Nam tông và sử thi. Mão, mặt nạ là sản phẩm chứa đựng các giá trị lịch sử văn hóa, khoa học và thể hiện bản sắc của cộng đồng dân tộc Khmer. Tiêu biểu nhất để nhận diện là những giá trị nghệ thuật dân gian được thể hiện trong lĩnh vực hội họa và diễn xướng.
 |
| Tiết mục biểu diễn nghệ thuật chào mừng khai mạc triển lãm với đạo cụ là những chiếc mão, mặt nạ. |
Theo đó, nghề làm mão, mặt nạ có vai trò rất quan trọng đối với đời sống cộng đồng dân tộc Khmer. Bởi nó quyết định sự trường tồn cho một số loại hình nghệ thuật biểu diễn thông qua việc góp phần xây dựng các không gian văn hóa có liên quan. Các loại hình nghệ thuật này vừa phục vụ nhu cầu vui chơi giải trí của Nhân dân, vừa mang tính triết lý giáo dục sâu sắc, giúp mỗi người định hướng hoàn thiện bản thân trong đời sống cộng đồng về các giá trị chân, thiện, mỹ. Từ đó góp phần hình thành phát triển nhân cách, tâm hồn, cốt cách dân tộc tốt đẹp, tiến tới xây dựng xã hội văn minh, giàu đẹp.
Với thông điệp trưng bày: “Tình yêu, sự cần mẫn sáng tạo và tài năng đã gìn giữ và phát huy giá trị độc đáo nghề làm mão, mặt nạ”, triển lãm nhằm giới thiệu, tôn vinh nghệ nhân và những giá trị di sản văn hóa nghệ thuật độc đáo trong nghề làm mão và mặt nạ của đồng bào Khmer, góp phần nâng cao ý thức bảo tồn, phát huy di sản văn hóa của 54 dân tộc trong cộng đồng.
Triển lãm mở cửa đón khách tham quan tự do tại Bảo tàng Đắk Lắk từ ngày 11/9 đến hết ngày 11/10/2026.
Tin, ảnh: LÂM THY
