Ngày Sân khấu Việt Nam là dịp giới nghệ sĩ thành kính tri ân Tổ nghiệp, tưởng nhớ những thế hệ tiền nhân đã vun đắp nền nghệ thuật dân tộc, để nhìn lại hành trình của sân khấu trong dòng chảy văn hóa.
Từ một vùng đất giàu truyền thống, sân khấu Vĩnh Long hôm nay đang được các thế hệ nghệ sĩ tiếp nối, gìn giữ và tìm hướng thích ứng với đời sống đương đại, để những giá trị đậm đà bản sắc dân tộc tiếp tục lan tỏa.
![]() |
| Tiết mục hát bội chào mừng ngày Giỗ Tổ sân khấu. |
Ôn cố tri tân
Phân hội trưởng Phân hội Sân khấu tỉnh- Lê Minh Hùng cho biết, ngày 4/1/2011, Thủ tướng Chính phủ ký Quyết định số 13/QĐ-TTg chính thức lấy ngày 12/8 âm lịch hàng năm làm Ngày Sân khấu Việt Nam.
Ông Lê Minh Hùng nhắc lại, sân khấu cải lương ở Nam Bộ phát triển cùng với quá trình khai hoang mở cõi, vì vậy nó mang đậm chất anh hùng ca. Riêng ở tỉnh có rất nhiều tên tuổi đã đóng góp rất lớn cho nền nghệ thuật này.
Đó là soạn giả Trương Duy Toản (người viết tuồng cải lương đầu tiên là Lục Vân Tiên vào năm 1917 và sau đó là Kim Vân Kiều), nhạc sĩ Trần Quang Quờn với bản nhạc “Văn thiên tường” và “Tứ đại oán”, NSND Phan Văn Hai (Ba Du), AnRêThận, NSND Thành Tôn, NSND Trường Xuân, Nhạc sư Hồng Phát, NSND Viễn Châu, danh cầm Năm Cơ, soạn giả Yên Hà, NSƯT Thanh Lan, NSƯT Thanh Hương, NSND Út Trà Ôn, NSND Lệ Thủy, nghệ sĩ Phượng Liên, danh ca Cô Ba Trà Vinh, Nghệ sĩ Chí Tâm… rất nhiều nghệ sĩ tài danh đã góp phần làm nên diện mạo của sân khấu cải lương Vĩnh Long, sân khấu Nam Bộ.
Trong vùng kháng chiến, sau Đồng khởi, ngày 14/9/1960, 3 tỉnh Vĩnh Long, Trà Vinh, Bến Tre (cũ) nhằm phục vụ cho cuộc kháng chiến, Tỉnh ủy 3 tỉnh đã chỉ đạo thành lập Đoàn văn công, các đoàn này là đoàn ca- múa- nhạc và cải lương để đáp ứng nhu cầu của người dân và bộ đội lúc này.
Đoàn Văn công Cửu Long của tỉnh Vĩnh Long được thành lập năm 1961, tại vùng kháng chiến xã Mỹ Thuận, huyện Bình Minh (cũ). Đoàn Văn công giải phóng tỉnh Bến Tre được thành lập ngày 15/6/1962 tại huyện Thạnh Phú (cũ). Riêng Trà Vinh có 2 đoàn là Đoàn Nghệ thuật Khmer Ánh Bình Minh được thành lập năm 1963, tại ấp Cây Xanh, huyện Cầu Kè (cũ) và Đoàn Văn công Ánh Hồng được thành lập đầu năm 1962 tại ấp Hồ Tàu, xã Long Vĩnh, huyện Duyên Hải (cũ).
Theo ông Lê Minh Hùng, khi 3 tỉnh hợp nhất, trong quá trình hoạt động, nhiều văn nghệ sĩ đã được phong tặng nhiều giải thưởng cao quý cấp Nhà nước, toàn quốc, khu vực và cấp địa phương.
Tác phẩm sân khấu đã đóng góp tích cực trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc và trong xây dựng, bảo vệ quê hương đất nước. Đội ngũ văn nghệ sĩ trẻ đã kế thừa và phát huy tốt thành tựu mà thế hệ tiền nhân lĩnh vực sân khấu gầy dựng, vững về tư tưởng, chắc về nghề, bản lĩnh trong biểu diễn…
Phát triển sân khấu đậm tính dân tộc, tiến bộ, nhân văn
Theo NSƯT Sang Sết, hiện nay hệ thống internet đã phủ sóng khắp toàn cầu, đem đến cho những người hoạt động văn hóa- nghệ thuật một không gian sáng tạo mới, một công chúng nghệ thuật mới, một phương tiện truyền bá mới, một cuộc hội nhập mới.
Văn nghệ sĩ phải biết dựa vào khoa học kỹ thuật để mở rộng không gian mới cho hoạt động văn hóa- nghệ thuật. Đồng thời cũng phải tăng cường kiểm soát, siết chặt quản lý để ngăn chặn và gỡ bỏ kịp thời việc tán phát văn hóa phẩm độc hại, thông tin sai sự thật hoặc có nội dung chống phá.
![]() |
| Văn nghệ sĩ sẽ đoàn kết sáng tạo, đưa nghệ thuật sân khấu đến gần hơn với công chúng hôm nay. |
“Nền văn hóa mới xã hội chủ nghĩa hướng tới đại chúng, vì nó thực sự là nền văn hóa “của dân, do dân, vì dân”. Theo đó, việc hướng tới đại chúng không hề mâu thuẫn với việc nâng cao tính nghệ thuật và tính tư tưởng trong tác phẩm nghệ thuật ngôn từ cũng như trong nghệ thuật sân khấu”- NSƯT Sang Sết cho biết.
Ngày Sân khấu Việt Nam (12/8 âl) cũng là ngày Giỗ Tổ sân khấu. Các nghệ sĩ dù bận rộn đến mấy cũng cố gắng sắp xếp đến thắp hương bàn thờ tổ nhằm tri ân Tổ nghiệp và các bậc tiền bối đã sáng tạo những tác phẩm sân khấu có giá trị cao về đời sống và nghệ thuật, xây dựng và phát triển nền sân khấu Việt Nam ngày càng đậm tính dân tộc, tiến bộ, nhân văn.
Ảo thuật gia Hoàng Khang- Trưởng Đoàn xiếc Hương Xuân chia sẻ: “Tôi có hơn 30 năm gắn bó với sân khấu. Trong không khí trang nghiêm, ấm áp của ngày Giỗ Tổ sân khấu, nhiều văn nghệ sĩ không giấu được niềm xúc động khi cùng nhau dâng hương tưởng nhớ Tổ nghiệp và các bậc tiền nhân đã góp công vun bồi nghệ thuật sân khấu”.
Ông Nguyễn Trọng Nghĩa- Chủ tịch Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh cho biết, với bề dày thành tích của sân khấu tỉnh, hy vọng rằng đời sống sân khấu sắp tới sẽ được quan tâm nhiều hơn của cơ quan chức năng; văn nghệ sĩ sẽ đoàn kết sức mạnh tạo ra những tác phẩm hay hơn nữa, diễn xuất tốt hơn nữa, tiếp tục sống hết mình với nghề, sáng tạo những tác phẩm có giá trị, đưa nghệ thuật sân khấu đến gần hơn với công chúng hôm nay.
Bài, ảnh: PHƯƠNG THƯ



