Tôi đưa con gái về nhà ngoại chơi. Ăn cơm với ngoại xong, nó đòi ra vườn. Ra đến bờ sông, dưới bãi là một đám bần rậm rịt. Con nước lớn đầy, bông bần rụng trắng. Những chùm trái lòng thòng đu đưa nặng quằn xuống gần mặt nước. Gió thổi hiu hiu quyện vào nắng chiều vàng nhạt, sóng vỗ vào bờ róc rách. Từng cánh bông bần theo sóng gợn tấp vô, vạt ra trắng xóa bến sông nhà. Tôi cúi xuống nước đưa tay hứng lấy. Hơi nước và gió hắt vào mặt lành lạnh làm tôi nhớ về một thời xa. Xa lắm.
 |
| Ảnh minh họa: AI |
Ngày đó, nơi đây chỉ là một bãi bùn. Chung quanh, những bờ mía xanh thẫm, và những hàng dừa non chưa ra trái. Dòng sông An Quy, rất đỗi hiền hòa, không có ghe máy to sóng lớn, chỉ có những chiếc xuồng con với những mái chèo, mái dầm êm ả.
Một ngày. Vào ngày cuối năm. Anh Hai từ quân ngũ trở về. Theo chân anh, là một người bộ đội trẻ, có nước da ngâm, dáng người cao ráo.
Anh rất giỏi, việc trong, ngoài, anh đều cũng làm được. Tôi là con gái quê, có người lạ ở trong nhà mắc cỡ dữ lắm, lúc nào cũng kiếm chuyện né tránh.
Rồi bữa đó, cả nhà đang ăn cơm, bỗng anh Hai nói:
- Em có muốn làm rễ nhà anh không?
Anh ấy cười cười, còn tôi thì đỏ cả mặt. Tôi bưng chén cơm chun tuốt vô buồng. Hết 3 ngày nghỉ phép, hai anh từ giã lên đường. Trong 3 ngày này, tôi và người ấy chưa hề chạm mặt nhau.
Rồi những lần sau, có khi anh ấy về cùng anh Hai. Có khi về một mình.
Lần đó, tôi đi làm cỏ lúa ở ruộng xa nhà, anh cũng xin ba cho đi theo. Anh không biết bơi xuồng nhưng lại biết lội. Nhìn tôi bơi anh học rất nhanh. Chiều về, anh không chịu bơi mũi mà nằng nặc đòi bơi lái. Anh nói: “Học thì phải thực hành, để trải nghiệm chứ, em không cho anh bơi lái, anh có học cả đời cũng không lái được chiếc xuồng em”.
Câu nói nửa đùa nửa thật, tôi không hề để ý. Vì không thích có người lạ đi cùng, vì thấy ghét quá, muốn để anh bơi lái cho lọt xuống sông bỏ ghét.
Tôi ngồi mũi hướng mặt phía trước với cây dầm cùi, anh ngồi lái với cây dầm chủ, nặng dài bắt nước rất dễ bơi, dễ lái.
Chiếc xuồng con lướt nhanh trong xẻo lá, nói đúng hơn là càn trong lá. Anh không biết bơi, lái càng không vững. Mũi xuồng cứ ủi ào ào vào lá, tôi đỡ ra thôi cũng mệt muốn đuối rồi. Tôi bực mình lẩm bẩm:
- Vái ông Địa cho thằng chả lọt xuống sông chơi!
Ra khỏi xẻo lá, là tới dòng sông An Quy. Dòng An Quy, nước đang lớn. Nước lớn, gió xuôi, nước chảy lên cuồn cuộn. Theo dòng nước, nhấp nhô những giề lục bình bập bềnh khoe bông tim tím. Vài thứ rác cũng thả mình trên sóng, như bụt lá, chuối cây hoặc trái dừa nước già lú mọng cũng theo dòng trôi nhanh. Chiếc xuồng tôi ngược xuống, nó cứ lắc lư chao đảo, lúc thì mũi dạt tuốt xa bờ, lúc thì ủi mũi vô đám mía bên sông, lúc thì càng lên bụt lá lụp cụp, rồi ủi ầm vào bờ mía, mũi xuồng đầy đất. Tôi ngồi mũi đỡ ra muốn chết, không rảnh để bơi. Quạu đỏ mặt, nhưng tôi không hề hé môi. Biết tôi quạu anh sở lở:
- Em có mệt không?
- Không! Tôi trả lời cụt ngủn.
Anh cười hiền, bơi chậm lại. Xuồng đi thêm được đoạn ngắn, tay lái anh cũng vững hơn. Anh, giọng ân cần:
- Em ngồi nghỉ đi, để anh bơi cho.
Tôi im re, không trả lời. Lúc này, không biết anh đang nghĩ gì? Anh không hỏi gì thêm. Tôi cũng không thèm ngó lại, cứ bơi...
Về gần đến nhà, bỗng dưng chiếc xuồng mất phương hướng, nó lủi ầm vào đám bần bên sông. Tôi và mũi xuồng mắc kẹt vào đám bần.
Anh hoảng hồn, nhảy xuống bãi, đẩy mạnh chiếc xuồng ra. Mũi xuồng tuột ra khỏi đám bần, chở theo nào là trái, lá, bông và cả nhánh bần xanh, đầy ắp trên xuồng.
Chiếc nón lá trên đầu tôi rơi xuống nước, tóc dính đầy bông bần, tay tôi vuốt lia vuốt lịa. Anh nhìn tôi:
- Em đừng vuốt nữa, cứ để vậy đi. Nhìn em, giống cái bông bần trắng, rất đẹp!
Anh vớt chiếc nón lá đội lên đầu anh, tôi mà mắc cười:
- Bông bần màu tím, chứ sao màu trắng!?
- Em nhìn đi, khi những cánh hoa rơi ra, nổi bồng bềnh trên mặt nước, thì nó trở nên trắng xóa.
Về nhà anh lấy rổ hốt hết xuồng bần lên:
- Lấy trái bần trồng, để sau này, có bông anh cài lên tóc em nghen. Anh thương, bông bần trắng của anh!
Rồi đến ngày anh đi. Tôi bơi xuồng đưa anh qua sông. Lần này, anh không giành bơi lái. Anh ngồi trước mũi xuồng, xoay mặt ra sau lái, nhìn tôi tủm tỉm cười.
Đến nơi, anh bước lên bờ, cái chào tạm biệt bằng nụ hôn đầu đời lên mái tóc, và lời nói ngọt ngào tha thiết buổi tiễn đưa.
- Anh đi nghen, bông bần trắng của anh! Em ráng đợi anh về nghen em!
Tôi thật sự bối rối trước câu nói và hành động của anh. Tôi không trả lời, nhưng trong ánh nhìn, đã nói lên tất cả.
Tôi nhìn theo chân anh, xa xa anh còn ngoảnh lại vẫy vẫy tay tạm biệt, rồi bóng người lính trẻ dần đi xa khuất sau rặng mía. Một năm. Tôi chờ mãi không thấy anh về. Anh Hai cũng không về. Tôi cứ biên thư gửi, nhưng trong thư, tôi chỉ hỏi thăm anh Hai, không dám nhắc gì đến người lính trẻ ấy. Rồi một ngày anh Hai lại về. Tôi mừng quýnh, bơi xuồng qua sông rước. Anh Hai xuống xuồng, tôi không bơi mà cứ ngóng lên bờ. Hiểu ý tôi, anh Hai nói:
- Thôi đừng chờ nữa em. Nó đã… hy sinh rồi. Hy sinh ở chiến trường K rồi em ơi.
Mắt tôi tối sầm, trời đất quay cuồng, chiếc xuồng dính chặt một chỗ. Tôi như người chết đuối giữa dòng.
Tôi không dám khóc trước mặt mọi người, không dám hỏi gì hết, nhưng lòng tôi nước mắt đong đầy. Dòng An Quy này rất ngắn và quen thuộc với tôi, nhưng sao bây giờ nó thăm thẳm quá. Mỗi bận xuống xuồng bơi, tôi vẫn thấy bóng anh ngồi nơi đó. Không biết bao lần, cứ mỗi bận ngang qua, tôi ghé xuồng vào đám bần để khóc. Tôi hay ngồi thẫn thờ nơi đó đọc mấy câu thơ, mặc cho bông bần rụng trắng trên đầu.
Bông bần rụng trắng bờ sông
Vẫn hai con nước lớn ròng sớm trưa
Qua rồi bao bận nắng mưa
Xuồng neo bến đợi người chưa thấy về.
Rồi nước mắt tôi không ngừng rơi xuống dòng sông này. Dòng sông này đã cùng tôi khôn lớn. Và dòng sông này đã cho tôi một tình yêu thật đẹp.
Tôi nhổ mấy cây bần trồng ngay bãi sông, ngày ngày ra ngắm cho đỡ buồn.
Sau này, ba tôi trồng thêm ra nhiều cây nữa, nên giờ thành một đám bần.
Con gái lại kêu: “Mẹ ơi bông bần đẹp quá! Mẹ bẻ cho con chơi nghen”. Tôi bẻ cho nó một chùm và dặn:
- Con ngắm chơi thôi, đừng cài lên tóc!
Nó nhìn tôi. Cái nhìn ngơ ngác!!!
LÊ MINH RỰNG
