Phát huy truyền thống văn hóa, lịch sử và những giá trị tốt đẹp của vùng đất Nam Bộ, Vĩnh Long đang từng bước xây dựng đời sống văn hóa lành mạnh, đồng thời chú trọng phát triển con người toàn diện. Với quan điểm văn hóa là nền tảng tinh thần, nguồn lực nội sinh và con người là trung tâm, chủ thể, mục tiêu của phát triển, tỉnh đặt ra những mục tiêu, giải pháp cụ thể nhằm đưa văn hóa, con người trở thành động lực quan trọng cho sự phát triển bền vững trong giai đoạn mới.
 |
| Vĩnh Long đang từng bước tạo dựng môi trường để các giá trị tốt đẹp được lan tỏa, con người được phát triển toàn diện. |
Xây dựng đời sống văn hóa lành mạnh
Vĩnh Long là vùng đất địa linh nhân kiệt, có bề dày truyền thống văn hóa, lịch sử, cách mạng lâu đời, là nơi lưu giữ và bảo tồn nhiều giá trị di sản văn hóa của Nhân dân vùng ĐBSCL. Tỉnh hiện có 214 di tích đã được xếp hạng (gồm 2 di tích quốc gia đặc biệt, 45 di tích quốc gia và 167 di tích cấp tỉnh); 19 di sản văn hóa phi vật thể được ghi danh (trong đó, có 18 di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, 1 di sản văn hóa phi vật thể đại diện nhân loại) và 3 bảo vật quốc gia.
Bản sắc văn hóa tỉnh Vĩnh Long được hình thành từ đặc điểm tự nhiên của vùng đồng bằng sông nước, sự giao thoa hài hòa giữa truyền thống hiếu học, các làng nghề thủ công lâu đời và nét đặc trưng văn hóa của cộng đồng các dân tộc Kinh- Khmer- Hoa.
Đây cũng là vùng đất sản sinh, nuôi dưỡng nhiều nhà lãnh đạo cách mạng tiền bối, cùng các thế hệ văn nghệ sĩ, trí thức tiêu biểu, góp phần bồi đắp nên cốt cách con người Vĩnh Long giàu lòng yêu nước, trọng nghĩa tình, cần cù và sáng tạo.
Kế thừa và phát huy những giá trị văn hóa, thiên nhiên đặc sắc của vùng đất Nam Bộ cùng thành quả của các thế hệ đi trước, công tác xây dựng văn hóa, con người Vĩnh Long trong thời gian qua đã đạt được nhiều kết quả quan trọng. Nhận thức của các cấp ủy đảng, chính quyền và Nhân dân về vai trò của văn hóa ngày càng được nâng cao; đời sống tinh thần của người dân không ngừng được cải thiện. Hệ thống thiết chế văn hóa từng bước được quan tâm đầu tư, củng cố; môi trường văn hóa được chú trọng xây dựng.
 |
| Kế thừa và phát huy những giá trị văn hóa, đời sống tinh thần của người dân ngày càng được nâng lên. |
Bên cạnh đó, công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa có nhiều chuyển biến tích cực. Các lễ hội truyền thống được phục hồi, tổ chức ngày càng nền nếp, phù hợp với đời sống xã hội hiện đại. Giá trị văn hóa gia đình được giữ gìn, lan tỏa thông qua nhiều mô hình, cách làm hiệu quả.
Hoạt động văn học, nghệ thuật có bước phát triển; hệ thống thông tin đại chúng được mở rộng, đáp ứng nhu cầu hưởng thụ văn hóa của người dân. Công tác quản lý nhà nước về văn hóa được tăng cường; đội ngũ cán bộ làm công tác văn hóa, văn nghệ từng bước được củng cố, phát triển.
Ông Võ Văn Xem có gần 20 năm làm Bí thư và Trưởng ấp Hiếu Xuân Tây, xã Hiếu Thành. Không chỉ tích cực trong công tác xã hội, gia đình ông Võ Văn Xem còn là điểm sáng trong xây dựng nếp sống văn hóa gia đình. Ông luôn nhận thức rõ gia đình là tế bào của xã hội, gia đình có ấm no, bình đẳng, tiến bộ, hạnh phúc thì cộng đồng mới phát triển bền vững.
Theo ông Võ Văn Xem: “Để phong trào xây dựng gia đình văn hóa đạt hiệu quả, cần phát huy vai trò nòng cốt của đảng viên, đoàn viên, hội viên trong công tác tuyên truyền, vận động Nhân dân. Khi mỗi cán bộ, đảng viên và mỗi gia đình gương mẫu thực hiện thì sẽ tạo thành lực lượng tuyên truyền rộng khắp, tác động tích cực đến từng hộ dân. Bên cạnh đó, cần chú trọng tuyên truyền thông qua các cuộc họp tổ nhân dân tự quản, ngày hội đại đoàn kết toàn dân tộc, phong trào giúp nhau giảm nghèo, giải quyết việc làm, hỗ trợ vốn làm ăn… Qua đó, phong trào xây dựng gia đình văn hóa sẽ không còn là khẩu hiệu chung mà trở thành việc làm tự giác, thường xuyên của từng gia đình, từng khu dân cư”.
Lấy con người làm trung tâm, đưa nghị quyết vào cuộc sống
Thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Vĩnh Long lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030, Tỉnh ủy ban hành Nghị quyết số 14-NQ/TU về xây dựng văn hóa, con người Vĩnh Long giai đoạn 2025 - 2030, định hướng đến năm 2045. Trong đó, xây dựng và phát triển văn hóa, con người Vĩnh Long phải được đặt trong tổng quan phát triển chung của tỉnh, bảo đảm gắn kết chặt chẽ, hài hòa với kinh tế, chính trị, xã hội, quốc phòng, an ninh. Văn hóa vừa là nền tảng tinh thần, vừa là nguồn lực nội sinh quan trọng, góp phần nâng cao chất lượng phát triển và sức cạnh tranh của địa phương.
 |
| Tỉnh còn lưu giữ và bảo tồn nhiều giá trị di sản văn hóa của Nhân dân vùng ĐBSCL. |
Con người Vĩnh Long được xác định là trung tâm, chủ thể, mục tiêu và là động lực quan trọng nhất của sự phát triển. Tỉnh chú trọng xây dựng và hoàn thiện chuẩn mực con người Việt Nam gắn với đặc trưng của vùng đất Nam Bộ qua 8 giá trị cốt lõi: “Yêu nước, đoàn kết, tự cường, nghĩa tình, trung thực, trách nhiệm, kỷ cương, sáng tạo”.
Để hình thành nên những thế hệ công dân phát triển toàn diện về cả đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và bản lĩnh chính trị, giáo dục đóng vai trò quyết định.
Mục tiêu đến năm 2030, phấn đấu đạt từ 90% trở lên thiết chế văn hóa cơ sở hoạt động thường xuyên, hiệu quả; phấn đấu hoàn thành việc số hóa 100% các di tích được xếp hạng di tích quốc gia và di tích quốc gia đặc biệt; thực hiện số hóa 70% các di tích cấp tỉnh. Tỷ lệ hộ gia đình đạt và giữ vững danh hiệu “Gia đình văn hóa” từ 99% trở lên; tỷ lệ ấp, khóm, khu phố đạt và giữ vững danh hiệu “Khu dân cư văn hóa” từ 99% trở lên.
Bên cạnh đó, phát triển các ngành công nghiệp văn hóa thế mạnh của tỉnh: Truyền hình và phát thanh, điện ảnh, nghệ thuật biểu diễn, du lịch văn hóa, thủ công mỹ nghệ,… phấn đấu mức đóng góp của các ngành công nghiệp văn hóa bằng 5% GRDP.
Đặc biệt, đầu tư cho văn hóa phải được nhìn nhận là đầu tư cho sự phát triển lâu dài và bền vững. Với nhận thức đó, tỉnh cam kết bố trí nguồn lực tương xứng, bảo đảm dành tối thiểu 2% tổng chi ngân sách nhà nước hằng năm cho lĩnh vực văn hóa và tăng dần theo lộ trình thực tiễn.
Theo ông Lâm Hữu Phúc- Phó Giám đốc Sở Văn hóa-TT-DL, để các chỉ tiêu nghị quyết đi vào cuộc sống thì mỗi cán bộ, công chức, viên chức và người lao động; các cơ quan, đơn vị và người dân nắm, hiểu rõ mục đích, ý nghĩa của nghị quyết. Từ đó xây dựng kế hoạch, chương trình hành động cụ thể phù hợp với chức năng, nhiệm vụ của từng cá nhân, tổ chức, đơn vị… Gắn việc thực hiện các tiêu chí, chỉ tiêu cụ thể nhằm tạo ra sản phẩm thiết thực, không nói suông mà phải thực hiện bằng hành động, bằng kết quả công việc. Định kỳ tiến hành đánh giá sơ kết nội dung đăng ký thực hiện theo từng tiêu chí nhằm đưa ra những giải pháp cụ thể phù hợp với thực tế nhiệm vụ.
Bà Nguyễn Thị Bé Mười- Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch UBND tỉnh, cho biết, thời gian tới, cần tăng cường công tác giáo dục đạo đức, lối sống, xây dựng con người Vĩnh Long phát triển toàn diện, giàu lòng nhân ái, yêu nước, nghĩa tình, có ý thức chấp hành pháp luật, tinh thần hiếu học gắn với trách nhiệm xã hội. Lấy sự hài lòng, sự tiến bộ của người dân làm thước đo hiệu quả phát triển. Phát hiện, biểu dương, nhân rộng các mô hình hay, cách làm hiệu quả, lan tỏa các giá trị nhân văn, góp phần xây dựng cộng đồng đoàn kết, văn minh và phát triển bền vững.
Xây dựng văn hóa, con người là hành trình đòi hỏi sự chung sức của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội. Trong đó, mỗi người dân vừa là chủ thể, vừa là đối tượng thụ hưởng. Từ việc gìn giữ những giá trị truyền thống, xây dựng gia đình và cộng đồng văn hóa đến cụ thể hóa các mục tiêu của Nghị quyết số 14-NQ/TU bằng những việc làm thiết thực, Vĩnh Long đang từng bước tạo dựng môi trường để các giá trị tốt đẹp được lan tỏa, con người được phát triển toàn diện. Khi văn hóa thực sự trở thành nguồn lực nội sinh và những phẩm chất tốt đẹp được bồi đắp trong mỗi người dân, đó sẽ là nền tảng vững chắc để Vĩnh Long phát triển bền vững trong giai đoạn mới.
Bài, ảnh: PHƯƠNG THƯ
