Tôn tạo chùa Tuyên Linh - gìn giữ di sản cách mạng

Kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2026), nhiều người tìm về Chùa Tuyên Linh - di tích quốc gia đặc biệt, nơi từng che chở cụ Nguyễn Sinh Sắc và là cái nôi của phong trào chấn hưng Phật giáo, góp phần khơi dậy tinh thần yêu nước trên đất phương Nam.

Chánh điện, nhà Tổ Chùa Tuyên Linh đã hoàn thành và đưa vào sử dụng mang diện mạo uy nghiêm cho ngôi cổ tự.

Tinh thần yêu nước dưới mái thiền tự

Chùa Tuyên Linh (nay thuộc xã An Định, tỉnh Vĩnh Long), tiền thân là Tiên Linh tự, được xây dựng từ năm 1861 bởi các sĩ phu yêu nước. Không chỉ là nơi sinh hoạt tâm linh thanh tịnh bên rạch Tân Hương, ngôi chùa còn ghi dấu ấn lịch sử khi trở thành nơi dừng chân của cụ Nguyễn Sinh Sắc trong những năm tháng bôn ba tìm đường cứu nước.

Khoảng cuối năm 1926 đến đầu năm 1927, cụ Phó bảng tá túc tại đây dưới sự hỗ trợ của Hòa thượng Lê Khánh Hòa. Tại chùa, cụ xem mạch, bốc thuốc giúp người nghèo, mở lớp dạy chữ Hán, truyền bá tư tưởng yêu nước cho thanh niên và các nhân sĩ địa phương. Những buổi đàm luận thế sự giữa cụ Phó bảng và các chí sĩ yêu nước đã góp phần gieo những “hạt giống đỏ” đầu tiên cho phong trào cách mạng ở Bến Tre và Vĩnh Long.

Mối giao tình giữa cụ Nguyễn Sinh Sắc và Hòa thượng Lê Khánh Hòa không chỉ là sự giúp đỡ cá nhân mà còn là sự gặp gỡ về tư tưởng. Cụ Phó bảng đã gợi mở cho Hòa thượng Khánh Hòa việc tổ chức Hội Phật giáo nhằm tạo sức mạnh cho phong trào chấn hưng Phật giáo Nam kỳ. Tinh thần ấy đã ảnh hưởng sâu sắc đến tăng chúng, biến Chùa Tuyên Linh trở thành cơ sở cách mạng trong suốt hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ.

Trước lúc viên tịch năm 1947, lời căn dặn cuối cùng của Hòa thượng Lê Khánh Hòa: “Chúc nước nhà độc lập! Chúc nhân loại hòa bình! Hồ Chí Minh muôn năm!” là minh chứng cho tinh thần gắn bó giữa đạo pháp và dân tộc.

Năm 1994, Chùa Tuyên Linh được công nhận là Di tích lịch sử - văn hóa quốc gia. Đến nay, ngôi cổ tự vẫn giữ vai trò quan trọng trong đời sống văn hóa, tâm linh của người dân địa phương.

Giữ gìn và phát huy giá trị di tích

Trải qua nhiều lần trùng tu, sửa chữa, trong đó lần gần nhất vào năm 1999, nhiều hạng mục của Chùa Tuyên Linh đã xuống cấp. Để bảo tồn và phát huy giá trị di tích, tỉnh triển khai dự án “Tu bổ, tôn tạo di tích lịch sử chùa Tuyên Linh” với tổng mức đầu tư 9,6 tỷ đồng. Dự án nhằm đảm bảo điều kiện hoạt động của chùa, phục vụ nhu cầu sinh hoạt tôn giáo của nhân dân, đồng thời góp phần phát triển du lịch văn hóa bền vững.

Tại Khu lưu niệm cụ Nguyễn Sinh Sắc bên trong chùa Tuyên Linh nhiều kỷ vật được gìn giữ.

Dự án có quy mô giải phóng mặt bằng hơn 2.400m², gồm các hạng mục: san lấp mặt bằng; nâng cấp, cải tạo nhà Chánh điện, nhà Tổ; cải tạo nhà vệ sinh thành nhà kho; xây dựng mới khu vệ sinh; sân đường, hệ thống thoát nước và Nhà thuốc nam. Thời gian thực hiện từ năm 2024 đến năm 2026.

Theo Ban Quản lý dự án dân dụng và công nghiệp - chủ đầu tư dự án, đến tháng 5/2026, công trình đạt khoảng 78% khối lượng thực hiện. Các hạng mục Chánh điện và nhà Tổ đã hoàn thành, đưa vào sử dụng, góp phần tạo diện mạo khang trang, uy nghiêm cho ngôi cổ tự. Hiện vẫn còn một số vướng mắc về giải phóng mặt bằng ở các hạng mục san lấp, Nhà thuốc nam và sân đường. UBND xã An Định đang phối hợp các đơn vị liên quan khẩn trương tháo gỡ khó khăn, sớm bàn giao mặt bằng để tiếp tục thi công, phấn đấu hoàn thành toàn bộ công trình vào tháng 8/2026.

Đặc biệt, năm 2020, tỉnh đầu tư xây dựng Khu lưu niệm cụ Nguyễn Sinh Sắc trong khuôn viên Chùa Tuyên Linh nhằm tưởng nhớ và tri ân cụ Nguyễn Sinh Sắc - nhà nho yêu nước, người thầy mẫu mực, giàu lòng thương dân. Công trình có diện tích hơn 9.000m², tổng mức đầu tư hơn 13,8 tỷ đồng, trở thành “địa chỉ đỏ” giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ.

Kỷ niệm ngày sinh của Hồ Chí Minh, đứng giữa không gian thanh tịnh của Chùa Tuyên Linh, càng thêm trân trọng giá trị của lòng yêu nước và tinh thần đại đoàn kết dân tộc được hun đúc qua nhiều thế hệ. Việc tu bổ di tích hôm nay không chỉ gìn giữ một công trình kiến trúc, mà còn góp phần lưu giữ và tiếp nối những giá trị lịch sử, văn hóa cho mai sau.

Bài, ảnh: THẠCH THẢO