Kỳ 4: Khẳng định thế mạnh của truyền hình

Truyền hình và phát thanh là 1 trong 10 trụ cột quan trọng của ngành công nghiệp văn hóa (CNVH). Báo và phát thanh, truyền hình Vĩnh Long (THVL) trong nhiều năm qua từng bước thể hiện vai trò như một trung tâm sáng tạo nội dung, đào tạo nhân lực và phát triển dịch vụ truyền hình hiện đại. Từ bước đột phá nhờ ứng dụng công nghệ số, công nghiệp truyền hình hiện nay tạo tiền đề cho việc phát triển sản phẩm văn hóa đa dạng, sáng tạo và có giá trị cao. 

Phim trên THVL lấy bối cảnh làng gạch gốm, quảng bá nét đẹp quê hương Vĩnh Long. Ảnh: Từ đoàn phim “Bên dòng Cổ Chiên”

Vai trò của truyền hình

Tham dự diễn đàn về CNVH tại tỉnh, ông Lê Quang Tự Do- Cục trưởng Cục Phát thanh, truyền hình và thông tin điện tử (Bộ Văn hóa-TT-DL) nói: Trong chiến lược phát triển CNVH đến năm 2030 và Chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển văn hóa đều nhấn mạnh vai trò của truyền hình trong bảo tồn, phát huy bản sắc dân tộc, đồng thời nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia trong môi trường hội nhập số. Trong 10 ngành CNVH mà Việt Nam ưu tiên phát triển đến năm 2030, truyền hình là một ngành công nghiệp sáng tạo với tiềm năng tạo ra chuỗi giá trị gắn với nội dung, công nghệ, bản quyền.

Ông Lê Quang Tự Do nhận xét: “THVL có sự phát triển mạnh mẽ về quy mô, chất lượng và doanh thu. Với 5 kênh truyền hình, 1 kênh phát thanh và hệ thống kênh truyền thông đa dạng trên nền tảng mạng xã hội, đơn vị đã xây dựng được một hệ sinh thái truyền hình hiện đại, hiệu quả. Nhiều năm liền, THVL đã luôn nằm trong top đài có doanh thu lớn nhất trên cả nước, nguồn thu từ hoạt động dịch vụ của đài thường đạt mức từ 1-2 ngàn tỷ đồng. THVL là một trong những đơn vị tiên phong chuyển đổi số, áp dụng thành công chuyển đổi số báo chí lĩnh vực phát thanh, truyền hình tại Việt Nam”.

PGS.TS Bùi Hoài Sơn- Ủy viên Thường trực Ủy ban Văn hóa, Giáo dục của Quốc hội cho biết, thông qua chương trình của THVL đã góp phần phục dựng, tôn vinh và “truyền cảm hứng yêu quê hương” cho cả người bản địa lẫn người xa xứ. Đây là đóng góp quan trọng vào việc củng cố bản sắc địa phương trong bối cảnh toàn cầu hóa. Cũng cần nhấn mạnh rằng truyền hình là phương tiện hữu hiệu để tỉnh xây dựng thương hiệu địa phương: hình ảnh Vĩnh Long trở thành một biểu tượng truyền thông, gắn liền với giá trị văn hóa, sự đổi mới sáng tạo và năng lực tổ chức sản xuất nội dung”.

Nhà báo Huỳnh Tấn Phát- Phó Giám đốc Báo và phát thanh, truyền hình Vĩnh Long chia sẻ: Bản sắc riêng của đơn vị là thực hiện chương trình với mục tiêu tạo sự gần gũi, chân phương và luôn thể hiện bản sắc văn hóa của miền Tây Nam Bộ. Điều đó thể hiện qua từng chương trình, từ chính luận cho đến giải trí.

Đơn vị luôn chú trọng chương trình giải trí mang tính thuần Việt và nổi bật nhất thời gian qua là thành công trong sản xuất phim Việt Nam. THVL đã sản xuất hơn 100 bộ phim truyền hình Việt Nam, với nhiều tác phẩm đạt giải thưởng quốc gia. Thông qua các bộ phim, đời sống văn hóa, tinh thần và những nét văn hóa đặc sắc của người dân miền Tây được phản ánh đậm nét.

Như dòng phim chuyển thể từ tác phẩm văn học của Hồ Biểu Chánh và phim chuyển thể từ cải lương như: “Con gái chị Hằng”, “Tình mẫu tử”, “Tiếng sét trong mưa”... Gần đây nhất, phim “Bóng ma hạnh phúc” là minh chứng sống động cho sức mạnh chuyển đổi số của THVL: một nội dung phát sóng trên truyền hình, tiếp tục lan tỏa và tăng trưởng không ngừng trên nền tảng số. Với hơn 6,7 triệu người dùng trong mùa phim, đạt 2 tỷ người xem trên các nền tảng số.

THVL duy trì thực hiện hiệu quả chương trình nhân đạo xã hội, lan tỏa tính nhân văn. Có những chương trình sống mãi với thời gian như: “Địa chỉ nhân đạo”, “Thần Tài gõ cửa”, “Thắp sáng niềm tin”, “Chắp cánh ước mơ”… đã kết nối được tình cảm yêu thương trong cộng đồng.

Tạo đột phá từ sức mạnh công nghệ

Trong kỷ nguyên số, vấn đề đặt ra là làm thế nào để mở rộng các kênh số, tăng tính tiếp cận với người xem. Nắm bắt xu hướng trên, THVL đã số hóa toàn bộ dữ liệu, quy trình sản xuất, lưu trữ và phát sóng tự động.

Đến tháng 12/2025, Báo và phát thanh, truyền hình Vĩnh Long đã hiện diện gần như đầy đủ trên hệ sinh thái nền tảng số với báo điện tử; trang thông tin điện tử; ứng dụng OTT THVLi giúp khán giả xem truyền hình trực tuyến miễn phí trên thiết bị di động.

Cùng với đó là triển khai ứng dụng nghe phát thanh trực tuyến THVLaudio. Trên mạng xã hội, THVL có 57 kênh YouTube (8 kênh nút vàng, 36 kênh nút bạc); 72 trang Facebook; 9 kênh TikTok; 4 kênh Zalo video.

THVL ghi dấu ấn với những chương trình đậm đà bản sắc Nam Bộ.

Theo Cục Báo chí (Bộ Văn hóa-TT-DL), trong 3 năm 2023-2025, THVL vào Top 10 cơ quan báo chí trong nước đạt mức xuất sắc về mức độ trưởng thành chuyển đổi số báo chí. Việc phủ rộng các nền tảng giúp tiếp cận đa dạng nhóm công chúng, đặc biệt là khán giả trẻ, người dùng di động và người xem theo nhu cầu, quảng bá nội dung hiệu quả trên internet, phục vụ khán, thính giả trên nhiều thiết bị, vùng địa lý. Đặc biệt, THVL đã thành công trong việc cung cấp phim truyện Việt Nam đến với khán giả nước ngoài thông qua nền tảng số, bao gồm bản dịch tiếng Philippines và bản dịch tiếng Anh cho thị trường Ấn Độ và các nước trên thế giới.

Theo nhà báo Huỳnh Tấn Phát, trong bối cảnh mới, THVL tiếp tục phát triển đội ngũ nguồn nhân lực chất lượng cao, đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ vào quy trình sản xuất. Đài tập trung xây dựng Trung tâm Dữ liệu số (Data center), phục vụ nhiệm vụ chuyên môn, đồng thời hướng đến mục tiêu thương mại hóa trên thị trường. Áp dụng công nghệ như trí tuệ nhân tạo (AI), khai thác dữ liệu lớn (big data),... để phát triển hệ sinh thái số về truyền thông và giải trí, kết hợp thương mại điện tử, quảng cáo số để tăng nguồn thu, thúc đẩy khai thác nội dung trên nền tảng mạng xã hội và OTT của lĩnh vực phát thanh và truyền hình. 

Song hành với phát triển công nghệ, nguồn nhân lực là yếu tố quan trọng hàng đầu. “Chúng tôi định hướng phát triển theo hướng mỗi nhà báo phải là một “nhà báo đa năng” biết kể câu chuyện bằng nhiều hình thức khác nhau, từ phát thanh, truyền hình đến báo điện tử và mạng xã hội. Chúng tôi coi nội dung chất lượng và tính nhân văn là giá trị cốt lõi. AI có thể giúp chúng ta làm báo nhanh và thông minh hơn, nhưng chỉ trái tim và trải nghiệm thật của người làm báo mới khiến khán giả, độc giả dừng lại và lắng nghe. Công nghệ có thể tạo ra nội dung, nhưng cảm xúc và sự tử tế của người làm báo mới tạo ra tác phẩm đáng nhớ”- nhà báo Huỳnh Tấn Phát nói.

Song hành với phát triển công nghệ, nguồn nhân lực là yếu tố quan trọng hàng đầu.

Theo PGS.TS Bùi Hoài Sơn, các tỉnh- thành trên cả nước đang thực hiện tái cấu trúc bộ máy hành chính theo hướng tinh gọn, hiệu quả và liên kết vùng. Đây cũng là thời điểm Vĩnh Long có thể chủ động kiến nghị “tái định vị THVL như một thiết chế công- công nghiệp”, với mô hình quản trị mở, tạo điều kiện cho hợp tác công- tư, tăng tính tự chủ tài chính, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Phát triển công nghiệp truyền hình không thể là việc của riêng một cơ quan, mà cần có sự phối hợp liên ngành, liên cấp và liên vùng. Cần có chính sách dẫn dắt từ Nhà nước, sự năng động từ chính doanh nghiệp truyền thông, sự nhập cuộc từ hệ thống giáo dục- đào tạo, và trên hết là sự tin tưởng, ủng hộ của cộng đồng. Khi tất cả mắt xích cùng vận hành, khi tư duy quản trị đi trước hành động, và khi truyền hình được nhìn nhận như một nền tảng chiến lược, thì Vĩnh Long hoàn toàn có thể trở thành hình mẫu cấp tỉnh trong phát triển công nghiệp truyền hình khu vực ĐBSCL và cả nước.

Định hướng phát triển công nghiệp truyền hình thời gian tới, ông Lê Quang Tự Do cho biết, với việc sắp xếp các cơ quan báo- đài ở địa phương nhằm bảo đảm tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, cơ quan báo chí, phát thanh truyền hình ở địa phương sẽ được phát triển một cách tập trung, tận dụng được nguồn lực để phát triển với quy mô lớn hơn, mạnh hơn. Phát huy nguồn lực về con người, về cơ sở vật chất sẵn có, đầu tư vào chiều sâu, phát triển công nghệ và được Nhà nước tăng cường hỗ trợ bằng việc đặt hàng chương trình truyền thông chính sách, chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển văn hóa. Cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số để chuyển đổi số toàn diện từ khâu quản trị, sản xuất đến khâu phân phối nội dung với sự hỗ trợ của công nghệ nhằm tiết kiệm nhân lực, chi phí và nâng cao hiệu quả.

Ông Lê Quang Tự Do nhấn mạnh, truyền hình là ngành CNVH có khả năng tạo ra giá trị gia tăng lớn, góp phần xây dựng hình ảnh quốc gia, phát triển con người và kinh tế sáng tạo. Thời gian tới, trong khuôn khổ Chiến lược phát triển các ngành CNVH và Chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển văn hóa, chắc chắn ngành truyền hình sẽ có thêm nhiều cơ hội và nguồn lực để phát triển mạnh mẽ hơn, không chỉ trong phạm vi đất nước Việt Nam mà sẽ có những mũi nhọn vươn tầm quốc tế.

(Còn tiếp)

Bài, ảnh: PHƯƠNG THƯ