Kỳ 2: Thủy sản phát triển đột phá với tôm công nghệ cao

Kỳ 1: Đánh thức tiềm năng, mở không gian phát triển

Tỉnh xác định thủy sản đóng vai trò chủ lực trong phát triển kinh tế nông nghiệp của tỉnh. Những năm gần đây, với chủ trương, định hướng phát triển không gian hướng biển của Trung ương và địa phương, người dân xã biển đã phấn khởi, tích cực phát huy thế mạnh địa phương về nuôi trồng, khai thác thủy sản. Vùng ven biển tỉnh hôm nay đang bừng lên sức sống mới, vươn mình phát triển gắn liền các mô hình kinh tế biển.

Thu hoạch tôm thẻ nuôi công nghệ cao tại xã Thạnh Hải.

Thủy sản giữ vai trò chủ lực

Hiện toàn tỉnh có hơn 113.000ha nuôi thủy sản; trong đó, tôm sú hơn 48.300ha, tôm thẻ chân trắng hơn 21.500ha, cua biển 23.500ha… Đến hiện tại, tỉnh đã phát triển gần 8.000ha nuôi tôm ứng dụng công nghệ cao (CNC), vượt 22% so kế hoạch. Sản lượng nuôi tôm CNC đạt 157.500 tấn. Năng suất mô hình này đạt bình quân 40-60 tấn/ha và đã hình thành các vùng nuôi tập trung tại khu vực ven biển.

Hiện nay, các địa phương ven biển nuôi tôm, gồm: Thạnh Hải, Thạnh Phong, An Qui, Bình Đại, Thạnh Phước, Thới Thuận, Bảo Thạnh, Tân Thủy thuộc khu vực biển Bến Tre (cũ) và phường Duyên Hải cùng các xã Long Vĩnh, Đông Hải, Trường Long Hòa… thuộc khu vực biển Trà Vinh (cũ).

Mô hình nuôi tôm CNC tại khu vực ven biển tỉnh đang khẳng định hiệu quả vượt trội về quy mô lẫn năng suất sản xuất. So với phương thức nuôi truyền thống, ứng dụng CNC cho phép nâng mật độ thả nuôi lên gấp đôi, đạt từ 200-300 con/m²; đồng thời duy trì tỷ lệ sống thành công trên 90%, nhờ khả năng kiểm soát môi trường tối ưu và giảm hệ số thức ăn. Việc chuyển đổi sang mô hình ao nổi hoặc ao bê tông giúp người nuôi chủ động kiểm soát triệt để dịch bệnh và rút ngắn thời gian xử lý sau mỗi vụ nuôi.

Nông dân Đặng Văn Bảy, ở xã Thạnh Hải có tổng diện tích vùng nuôi tôm CNC hơn 35ha, gồm: 6 khu nuôi, với hơn 60 ao nuôi trên 11,6ha mặt nước. Hệ thống đạt năng suất bình quân 43 tấn/ha, cung ứng khoảng 500 tấn tôm thương phẩm mỗi năm, với kích cỡ từ 18-20 con/kg.

Theo ông Đặng Văn Bảy, kỹ thuật nằm ở quy trình xử lý nước tuần hoàn khép kín. Nguồn nước thô được đưa qua hệ thống ao lắng khử trùng và trạm xử lý bằng khí clo tương tự công nghệ xử lý nước sinh hoạt trước khi cấp vào ao ươm giống và ao nuôi. Toàn bộ nước thải trong quá trình nuôi được thu hồi về ao chứa để tái xử lý và tái sử dụng, tuyệt đối không xả thải trực tiếp ra môi trường

Đáng chú ý, cả 6 khu nuôi của ông Đặng Văn Bảy đều đã đạt chứng nhận quốc tế khắt khe như: ASC và BAP, mở ra cơ hội liên kết bao tiêu sản phẩm với các doanh nghiệp lớn, với mức giá cao hơn giá thị trường.

Chỉ tính riêng Câu lạc bộ Nông dân tỷ phú tôm CNC Thạnh Phú hiện có hơn 40 hội viên đang quản lý trên 300ha nuôi tôm CNC, đóng vai trò nòng cốt trong việc chia sẻ kỹ thuật và liên kết cùng tập đoàn lớn.

Tại xã Bảo Thạnh, cơ cấu kinh tế xã thể hiện đặc trưng của địa phương ven biển; trong đó, nuôi trồng, khai thác thủy sản, sản xuất muối, chăn nuôi, trồng trọt và hoạt động thương mại - dịch vụ là những lĩnh vực chủ yếu.

Ông Võ Quốc Đạt - Phó Chủ tịch UBND xã Bảo Thạnh cho biết, chỉ tính riêng kết quả 9 tháng năm 2026, tổng sản lượng thủy sản đạt 23.370 tấn, tăng 25,9% so với cùng kỳ; trong đó, sản lượng nuôi trồng đạt 14.210 tấn, tăng 48,6%, sản lượng khai thác biển đạt 9.160 tấn, tăng 1,8%. Khu vực nuôi trồng thủy sản có mức tăng khá rõ, nhất là tôm thẻ chân trắng, với sản lượng đạt 11.360 tấn, tăng 61,9% so với cùng kỳ.

Xã Bảo Thạnh được tỉnh đầu tư dự án hạ tầng nuôi tôm CNC và đến nay đã phát huy hiệu quả. Nông dân Nguyễn Minh Nhủ, xã Bảo Thạnh là một trong những nông dân Việt Nam xuất sắc nhờ mô hình nuôi tôm CNC và hưởng lợi từ dự án đầu tư hạ tầng vùng nuôi. Ông Nhủ bắt đầu chuyển sang nuôi tôm CNC từ năm 2018. Đến nay, mô hình nuôi tôm của gia đình ông đã mở rộng lên tổng diện tích 22ha.

“Toàn bộ khu vực nuôi tôm được đầu tư đồng bộ và bài bản theo mô hình CNC, với hệ thống nhà màng che phủ hoàn toàn. Nếu như trước đây ao nuôi tôm áp dụng quy trình nuôi 3 giai đoạn thì năm nay đã chuyển sang quy trình 2 giai đoạn. Nhờ áp dụng phương pháp nuôi mật độ dày, mỗi ao nuôi đạt sản lượng trung bình từ 7-8 tấn tôm. Trong đợt thu hoạch gần nhất, tổng sản lượng tôm thu về đạt khoảng 70 tấn. Để nâng cao giá trị sản phẩm, tôi được xã hỗ trợ làm thủ tục xây dựng sản phẩm OCOP tôm thẻ đông lạnh tiêu chuẩn 3 sao trong năm nay…”- ông Nhủ chia sẻ.

Nâng cao giá trị sản phẩm đặc sản biển

Tân Thủy là xã ven biển đánh bắt hải sản và phát triển làng nghề cá khô. Ông Lê Nguyên Vũ - Giám đốc Công ty TNHH Hoa Biển Việt Nam, Làng nghề cá khô Tiệm Tôm, xã Tân Thủy cho biết, ông rất tự hào là người con của biển, lớn lên từ khu vực cảng cá và làng nghề. Do đó, ông nỗ lực xây dựng thương hiệu cho sản phẩm đặc sản của quê hương, góp phần quảng bá, giới thiệu hình ảnh của vùng quê biển.

Phơi khô tại Làng nghề cá khô Tiệm Tôm, xã Tân Thủy.

Công ty TNHH Hoa Biển Việt Nam đang tập trung phát triển các dòng sản phẩm đa dạng từ tôm, cá như: tôm thẻ xẻ sấy ăn liền làm từ tôm thẻ tự nhiên, với khoảng 5-6 hương vị như phô mai, ớt, tiêu. Bên cạnh đó, doanh nghiệp còn sản xuất tôm khô, các dòng cá một nắng như: cá đù, cá thu, cá lưỡi trâu.

Cũng theo ông Lê Nguyên Vũ, doanh nghiệp gắn với Làng nghề cá khô Tiệm Tôm để áp dụng phương thức đặt hàng hải sản dựa trên các tiêu chuẩn khắt khe; trong đó, tiêu chí hàng đầu là độ tươi ngon, nhằm đảm bảo phía cung ứng giao đúng sản phẩm chất lượng. Hiện tại, doanh nghiệp từng bước xây dựng và hoàn thiện quy trình chọn lựa nguyên liệu chuẩn hóa; đào tạo đội ngũ thực hiện theo từng bước, nhằm đáp ứng tiêu chuẩn đánh giá HACCP.

Đồng chí Châu Văn Hòa - Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch UBND tỉnh đánh giá, diện tích ao nuôi CNC của tỉnh khoảng 10% tổng diện tích nuôi, với sản lượng chiếm 80%.

Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh, tỉnh đã đề xuất Bộ Nông nghiệp và Môi trường nhiều dự án vùng nuôi. Nếu hạ tầng đồng bộ thì thúc đẩy nuôi tôm CNC, góp phần tạo giá trị tăng trưởng đột phá tại xã ven biển.

Trong chuyến tham quan mô hình nuôi tôm CNC hiệu quả tại các xã biển, đồng chí Nguyễn Minh Dũng - Ủy viên Dự khuyết Trung ương Đảng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh cho biết, thời gian tới, tiếp tục quan tâm đầu tư đổi mới ứng dụng CNC trong sản xuất, gắn với thích ứng biến đổi khí hậu, bảo vệ môi trường, tạo chuỗi sản xuất kinh tế tuần hoàn. Trong quá trình ban hành chính sách, chủ trương trong chỉ đạo điều hành, tỉnh sẽ tập trung để thúc đẩy phát triển ngành tôm.

Việc phát triển kinh tế thủy sản được nhìn nhận trong một chuỗi liên kết từ người nuôi, ngư dân đến thương lái, hợp tác xã, doanh nghiệp chế biến và đơn vị phân phối. Mỗi khâu có vai trò riêng, nhưng hiệu quả chung phụ thuộc vào khả năng phối hợp, chia sẻ thông tin và đáp ứng yêu cầu về chất lượng.

(Còn tiếp)

Bài, ảnh: CẨM TRÚC