Đẩy nhanh tiến độ các công trình, dự án trọng điểm

Tiến độ triển khai các dự án trọng điểm trong lĩnh vực giao thông và năng lượng còn chậm do một số khó khăn, từ giải phóng mặt bằng, nguồn vật liệu xây dựng đến thủ tục đầu tư, thu xếp vốn và giải ngân. Trước yêu cầu đẩy nhanh tiến độ các công trình, dự án, Chính phủ xác định cần tập trung tháo gỡ những điểm nghẽn, nâng cao trách nhiệm của bộ, ngành, địa phương và chủ đầu tư.

Công trình Điện gió Duyên Hải.

Tập trung tháo gỡ khó khăn

Tại phiên họp thứ nhất các công trình trọng điểm ngành công thương và xây dựng, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Bùi Xuân Dũng cho biết hiện có 55 dự án với 124 dự án thành phần thuộc diện theo dõi, chỉ đạo. Trong số 61 dự án, dự án thành phần đang thi công, có 19 dự án chậm tiến độ. Đối với nhóm dự án đang trong giai đoạn chuẩn bị đầu tư, lựa chọn nhà đầu tư, nhà thầu, có 7 dự án chậm so với kế hoạch.

Trong số các dự án có kế hoạch hoàn thành trong năm 2026, có 14 dự án, dự án thành phần được cơ quan chủ quản xác định có khả năng hoàn thành đúng kế hoạch. Tuy nhiên, tiến độ giải ngân tại một bộ phận dự án vẫn còn thấp. Cụ thể, có 25 dự án, dự án thành phần có tỷ lệ giải ngân dưới 20%, trong đó 6 dự án chưa giải ngân.

Ở lĩnh vực năng lượng, tiến độ các dự án cũng chưa đồng đều. Thứ trưởng Bộ Công Thương Trương Thanh Hoài cho biết, các công trình, dự án trọng điểm đang ở nhiều giai đoạn khác nhau, từ chuẩn bị đầu tư, lựa chọn nhà đầu tư đến tổ chức thi công.

Đối với 18 dự án điện khí LNG thuộc danh mục theo dõi, có 16 dự án đã lựa chọn được chủ đầu tư, trong đó 2 dự án đã khởi công, 14 dự án đang hoàn thiện các bước chuẩn bị đầu tư, 2 dự án chưa lựa chọn được nhà đầu tư là LNG Nghi Sơn và LNG Long Sơn.

Theo Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng, 18 dự án điện LNG có tổng công suất hơn 20.000MW, nhưng hiện chỉ có dự án LNG Hiệp Phước được đánh giá có khả năng đáp ứng tiến độ. Phần lớn các dự án còn lại đang gặp khó khăn trong quá trình chuẩn bị đầu tư và hoàn thiện những điều kiện cần thiết để triển khai.

Đối với 16 dự án nhà máy thủy điện đã lựa chọn chủ đầu tư, hiện có 2 dự án đang thi công, 14 dự án còn lại đang hoàn thiện thủ tục chuẩn bị đầu tư. Một số công trình lưới điện truyền tải vẫn vướng mắc về thủ tục đất đai, chuyển mục đích sử dụng rừng, thỏa thuận hướng tuyến và giải phóng mặt bằng.

Theo đánh giá, những khó khăn trong triển khai các dự án trọng điểm xuất phát từ đặc thù riêng của từng công trình và tập trung ở những vấn đề có tính liên ngành, liên địa phương. Trong đó, giải phóng mặt bằng, thủ tục đầu tư, nguồn vật liệu xây dựng, thu xếp vốn và tổ chức thực hiện tiếp tục là những yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ.

Đối với các dự án giao thông, công tác giải phóng mặt bằng vẫn là một trong những nhiệm vụ phức tạp, đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt của các địa phương. Cùng với đó, việc tổ chức thi công, bảo đảm nguồn cung vật liệu và kiểm soát biến động giá cũng tạo thêm áp lực cho chủ đầu tư, nhà thầu.

Theo Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh, giá vật liệu xây dựng bình quân tăng 18-20%, trong khi mức dự phòng chi phí tại nhiều dự án chỉ khoảng 10%. Sự chênh lệch giữa biến động giá thực tế và mức dự phòng có thể tạo áp lực lớn đối với tổng mức đầu tư, phương án tài chính và tiến độ thực hiện dự án.

Đối với lĩnh vực năng lượng, những vướng mắc chủ yếu tập trung ở quá trình chuẩn bị và triển khai đầu tư, thủ tục đất đai, giải phóng mặt bằng, thu xếp vốn, hợp đồng mua bán điện cùng các điều kiện liên quan.

Đặc biệt, đối với các chuỗi dự án khí - điện, tiến độ của từng cấu phần có mối quan hệ mật thiết với nhau. Nếu một hạng mục chậm triển khai, các cấu phần còn lại cũng có thể bị ảnh hưởng, làm gián đoạn tiến độ chung của toàn chuỗi.

Một vấn đề khác được đặt ra là yêu cầu sử dụng hiệu quả nguồn vốn đầu tư công. Thứ trưởng Bộ Tài chính Tạ Anh Tuấn cho biết, mục tiêu giải ngân 100% kế hoạch vốn năm 2026 còn nhiều thách thức. Đề nghị các bộ, ngành, địa phương chủ động rà soát, điều chuyển vốn trong phạm vi thẩm quyền, bảo đảm nguồn lực được phân bổ phù hợp với khả năng thực hiện của từng dự án.

Đẩy nhanh tiến độ, bảo đảm chất lượng và hiệu quả đầu tư

Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc nhấn mạnh, ban chỉ đạo không làm thay chức năng quản lý nhà nước của các bộ, ngành, địa phương, không làm thay trách nhiệm của chủ đầu tư và không thay thế trách nhiệm của người đứng đầu. Những vấn đề thuộc thẩm quyền của cơ quan, địa phương nào thì cơ quan, địa phương đó phải chủ động giải quyết và chịu trách nhiệm về kết quả thực hiện. Hoạt động của ban chỉ đạo phải thực chất, hiệu quả, tập trung vào những vấn đề liên ngành, liên địa phương, những điểm nghẽn cần tháo gỡ và những vấn đề vượt thẩm quyền của từng bộ, ngành,
địa phương.

Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ yêu cầu tăng cường phối hợp liên ngành, phân công nhiệm vụ rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thời hạn, rõ kết quả. Các công trình, dự án phải được triển khai bảo đảm tiến độ, chất lượng, an toàn, hiệu quả, tránh thất thoát, lãng phí. Cùng với yêu cầu đẩy nhanh tiến độ, đặc biệt lưu ý phải bảo đảm chất lượng công trình, không vì tiến độ mà ảnh hưởng đến chất lượng.

Đồng thời, cần tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong theo dõi, cập nhật tiến độ, từng bước hình thành hệ thống theo dõi, giám sát các dự án trọng điểm. Thông tin phải đầy đủ, chính xác, kịp thời để sớm cảnh báo những dự án có nguy cơ chậm tiến độ, chậm giải ngân và xử lý ngay các vấn đề phát sinh. Yêu cầu kiên quyết xử lý trường hợp chậm trễ, thiếu trách nhiệm, đồng thời kịp thời biểu dương những tập thể, cá nhân hoàn thành tốt nhiệm vụ.

Đối với dự án năng lượng, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc yêu cầu xây dựng tiến độ cụ thể cho từng dự án ngay từ các khâu chuẩn bị đầu tư, quyết định đầu tư, lựa chọn nhà thầu EPC đến vận hành thương mại (COD). Việc kiểm tra, giám sát căn cứ vào mốc COD cuối cùng và phải theo dõi từng mốc trong toàn bộ quá trình triển khai để nhận diện, xử lý sớm nguy cơ chậm tiến độ.

Đối với công trình giao thông, cần tiếp tục tập trung giải phóng mặt bằng, tổ chức thi công, bảo đảm vật liệu và giải ngân vốn đầu tư. Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ cho biết sẽ có chỉ đạo điều phối nguồn vật liệu trên phạm vi cả nước, đồng thời yêu cầu các địa phương tăng cường phối hợp trực tiếp, hỗ trợ lẫn nhau trong cung ứng vật liệu cho các công trình trọng điểm.

Bài, ảnh: KHÁNH DUY