Kỳ 2: Đẩy nhanh giải phóng mặt bằng, khơi thông nguồn vốn

Trong đợt thi đua cao điểm 90 ngày đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công, tỉnh yêu cầu các địa phương, chủ đầu tư tập trung tháo gỡ vướng mắc giải phóng mặt bằng (GPMB), đẩy nhanh tiến độ thi công, gắn trách nhiệm cụ thể với kết quả thực hiện, phấn đấu hoàn thành kế hoạch giải ngân năm 2026.

Đồng chí Nguyễn Trúc Sơn - Ủy viên Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh (thứ hai trái sang) cùng đoàn công tác khảo sát thực tế Dự án Xây dựng cầu Đông Kinh.

Đồng thuận từ người dân

GPMB là khâu quan trọng, quyết định tiến độ thi công và hiệu quả giải ngân vốn đầu tư công. Khi người dân đồng thuận, bàn giao mặt bằng kịp thời, nhà thầu có điều kiện huy động nhân lực, thiết bị, đẩy nhanh tiến độ. Ngược lại, những vướng mắc chưa được giải quyết dứt điểm có thể làm gián đoạn thi công, ảnh hưởng đến công tác nghiệm thu, thanh toán.

Dự án Xây dựng cầu Đông Kinh là một điểm sáng về công tác GPMB và tổ chức thực hiện. Dự án Xây dựng cầu Đông Kinh tại xã Vĩnh Thành và xã Hưng Khánh Trung, được UBND tỉnh phê duyệt tại Quyết định 1780/QĐ-UBND, ngày 29/5/2025, thời gian thực hiện giai đoạn 2025-2027.

Công trình, gồm cầu dài 166,2m, rộng 9,5m và đường dẫn dài khoảng 133,8m, tổng mức đầu tư 80 tỷ đồng, vốn bố trí năm 2026 là 50 tỷ đồng. Đến ngày 23/10/2026, dự án đã giải ngân hơn 30,956 tỷ đồng, đạt khoảng 62% kế hoạch vốn. Dự kiến đến cuối tháng 10/2026, tiếp tục giải ngân thêm hơn 5 tỷ đồng, nâng tỷ lệ lên khoảng 72%.

Đáng chú ý, công tác GPMB của dự án đã hoàn thành, bàn giao 100%. Đây là điều kiện quan trọng để nhà thầu tập trung thi công, tăng khối lượng và phấn đấu đưa công trình vào phục vụ người dân trước tết Nguyên đán năm 2027. Để đạt được kết quả này, công tác tuyên truyền, vận động tại cơ sở đóng vai trò quan trọng. Ông Lê Văn Chiến - nguyên Bí thư Chi bộ ấp Đông Thọ, nay là ấp Vĩnh Hòa, xã Hưng Khánh Trung đã trực tiếp gặp gỡ, vận động người dân về mục đích, ý nghĩa của dự án.

Theo ông Chiến, nhận thấy sự cần thiết của việc xây dựng cầu mới, người dân trong khu vực đồng thuận bàn giao đất. Cầu Đông Kinh cũ là cầu sắt, mặt cầu hẹp, chỉ cho phép xe tải trọng khoảng 2 tấn lưu thông. Xe tải lớn hơn phải chờ, lần lượt qua cầu, gây khó khăn cho việc vận chuyển hàng hóa, nhất là tại vùng sản xuất cây giống, hoa kiểng nổi tiếng của Chợ Lách.

Gia đình ông Lê Văn Dũng, ấp Vĩnh Hòa, xã Hưng Khánh Trung có 140m² đất phần sân và khu vực nhà ở bị ảnh hưởng bởi dự án. Tuy nhiên, ông đồng tình với chủ trương xây dựng cầu mới. Vì công trình phục vụ nhu cầu đi lại, giao thương và phát triển kinh tế địa phương.

Từ thực tế này cho thấy, công tác vận động cần được thực hiện bằng sự gần gũi, đối thoại và làm rõ lợi ích thiết thực của công trình đối với đời sống người dân. Khi người dân hiểu, đồng thuận và chủ động phối hợp, tiến độ GPMB được cải thiện, tạo điều kiện để các nguồn lực đầu tư phát huy hiệu quả.

Tại buổi khảo sát thực địa các dự án giao thông khu vực Bến Tre vào ngày 24/10, lãnh đạo UBND tỉnh ghi nhận tiến độ cầu Đông Kinh đang vượt kế hoạch; đồng thời yêu cầu các đơn vị không chủ quan với kết quả đã đạt được. Ban Quản lý Dự án giao thông tỉnh, tư vấn giám sát và nhà thầu phải bám sát công trường, huy động đầy đủ nhân lực, máy móc, vật liệu; phối hợp xử lý kịp thời vấn đề về vận chuyển vật liệu, giao thông tạm và điều kiện thi công.

Quyết liệt tháo gỡ vướng mắc

Bên cạnh những dự án thuận lợi trong công tác GPMB, vẫn còn những dự án vướng mắc cần tập trung tháo gỡ như: Dự án ĐH.DK.14 (đoạn từ ĐH.03 đến vòng xoay Hữu Định). Dự án có tổng mức đầu tư 196 tỷ đồng, vốn bố trí năm 2026 là 70 tỷ đồng. Theo Ban Quản lý Dự án giao thông tỉnh, đến ngày 23/10, giải ngân đạt hơn 50,664 tỷ đồng, tương đương 72% kế hoạch vốn. Tuy nhiên, giá trị thực hiện gói thầu xây lắp mới đạt khoảng 5,835 tỷ đồng trên tổng giá trị hợp đồng hơn 97,247 tỷ đồng, tương đương 6%.

Thi công Dự án Xây dựng cầu Đông Kinh phía xã Hưng Khánh Trung.

Khoảng cách giữa tỷ lệ giải ngân và khối lượng thực hiện đặt ra yêu cầu phải theo dõi chặt chẽ tiến độ thi công, công tác nghiệm thu, thanh toán và các thủ tục liên quan. Dự án còn vướng một số trường hợp GPMB tại phường Phú Tân và xã Giao Long; việc chi trả bồi thường, xử lý kiến nghị và hoàn thiện phương án hỗ trợ cần được đẩy nhanh.

Tại phường Phú Tân, phương án bồi thường đã được phê duyệt cho 145/145 hộ, nhưng còn 2 hộ chưa nhận tiền và bàn giao mặt bằng. Tại xã Giao Long, phần lớn phương án bồi thường đã được phê duyệt. Song, vẫn còn trường hợp chưa nhận tiền, một số kiến nghị cần tiếp tục xem xét và 1 tổ chức chưa thống nhất về phạm vi thu hồi đất.

Trước thực tế này, lãnh đạo UBND tỉnh yêu cầu Ban Quản lý Dự án giao thông tỉnh khẩn trương hoàn chỉnh thủ tục điều chỉnh cục bộ phạm vi GPMB theo chủ trương đã có. Đối với khu vực Công ty TNHH Xuất nhập khẩu nông sản Kim Thanh, đơn vị liên quan phải xác định cụ thể vị trí di dời hàng rào để doanh nghiệp thực hiện, bàn giao mặt bằng.

UBND phường Phú Tân, UBND xã Giao Long và Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh phải phối hợp xử lý từng trường hợp còn vướng. Những vị trí đủ điều kiện bàn giao cần được triển khai ngay, không chờ hoàn tất toàn bộ mặt bằng mới tổ chức thi công.

Cùng với trách nhiệm của địa phương, nhà thầu cần huy động đầy đủ nhân lực, thiết bị, tổ chức thi công đồng loạt các hạng mục nền đường, thoát nước và những phần việc đủ điều kiện triển khai song song. Tại các vị trí có mặt bằng, cần tăng ca, tăng kíp, kể cả ngày nghỉ, bảo đảm chất lượng công trình, an toàn lao động và điều tiết giao thông.

Tinh thần chỉ đạo của tỉnh là khó khăn thuộc thẩm quyền của đơn vị nào thì đơn vị đó phải chủ động xử lý; những nội dung vượt thẩm quyền phải báo cáo ngay, không chờ đến kỳ giao ban hoặc báo cáo định kỳ. Cách làm này nhằm rút ngắn thời gian xử lý công việc, tránh để những vướng mắc nhỏ kéo dài, ảnh hưởng tiến độ chung.

Thi đua bằng kết quả thực chất

Trong bối cảnh thời gian thực hiện kế hoạch năm 2026 không còn nhiều, việc tháo gỡ khó khăn về mặt bằng phải đi cùng tổ chức thi công, nghiệm thu và thanh toán. Lãnh đạo UBND tỉnh yêu cầu các địa phương, chủ đầu tư và đơn vị liên quan không chờ giải quyết xong toàn bộ khó khăn mới triển khai công việc. Phần mặt bằng đủ điều kiện phải bàn giao ngay. Hạng mục có thể thi công song song cần được tổ chức đồng loạt.

Đối với hồ sơ nghiệm thu, thanh toán, sở, ngành phải phối hợp xử lý kịp thời, không để khối lượng đã hoàn thành nhưng chậm giải ngân vì thủ tục. Các điểm nghẽn cần được xác định cụ thể, giao trách nhiệm rõ ràng và theo dõi tiến độ theo ngày, theo tuần.

Khi chính quyền địa phương chủ động vận động người dân, chủ đầu tư quyết liệt xử lý vướng mắc, nhà thầu tổ chức thi công đúng năng lực và thủ tục được giải quyết kịp thời, dòng vốn đầu tư công mới chuyển hóa thành công trình, tạo nguồn lực thiết thực cho phát triển kinh tế - xã hội.

(Còn tiếp)

Bài, ảnh: THẠCH THẢO