Kỳ 1: Tăng tốc trên những công trường trọng điểm

Những tháng cuối năm 2026, khi thời gian thực hiện kế hoạch đầu tư công ngày càng thu hẹp, yêu cầu đẩy nhanh tiến độ thi công, nghiệm thu và giải ngân vốn trở nên cấp thiết.

Tại tỉnh, phong trào thi đua cao điểm 90 ngày đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công đang đặt chủ đầu tư, nhà thầu và địa phương cần hành động quyết liệt hơn, phối hợp đồng bộ hơn, lấy khối lượng thực tế và hiệu quả công trình làm thước đo.

Đồng chí Nguyễn Trúc Sơn - Ủy viên Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh trao đổi cùng các thành viên đoàn khảo sát và lãnh đạo xã Bình Đại, nơi Dự án Xây dựng cầu Cửa Đại trên tuyến đường bộ ven biển kết nối tỉnh Bến Tre với tỉnh Tiền Giang (nay là tỉnh Vĩnh Long với tỉnh Đồng Tháp).

Khẩn trương trong chuỗi ngày thi đua

Thông tin từ Sở Tài chính, đến ngày 22/10/2026, tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công của tỉnh đạt 60,6% kế hoạch vốn do HĐND tỉnh giao, sau khi loại trừ khoản tiết kiệm 5% ngân sách địa phương nộp Trung ương.

Trong khi đó, tổng kế hoạch vốn đầu tư công năm 2026 do HĐND tỉnh giao là hơn 14.124 tỷ đồng. Khối lượng công việc còn lại lớn, đòi hỏi các đơn vị phải tranh thủ thời gian để hoàn thành mục tiêu giải ngân, đồng thời bảo đảm chất lượng và hiệu quả sử dụng vốn.

Tại buổi khảo sát thực địa tiến độ thực hiện và công tác giải phóng mặt bằng các dự án giao thông khu vực Bến Tre (cũ) ngày 24/10, đồng chí Nguyễn Trúc Sơn - Ủy viên Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh nhấn mạnh yêu cầu: “Không được thỏa mãn với kết quả đã đạt được. Những công trình có tiến độ tốt phải tiếp tục phấn đấu vượt kế hoạch. Những dự án còn chậm cần xác định rõ nguyên nhân, trách nhiệm và giải pháp khắc phục”.

Tinh thần xuyên suốt được đặt ra là không chỉ đẩy nhanh giải ngân trên hồ sơ, mà phải tạo ra khối lượng thi công thực chất, nghiệm thu, thanh toán kịp thời, sớm đưa công trình vào phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.

Với tổng mức đầu tư 2.250 tỷ đồng, Dự án Xây dựng cầu Ba Lai 8 trên tuyến đường bộ ven biển là một trong những công trình giao thông trọng điểm của tỉnh. Dự án có ý nghĩa kết nối giao thông, mở rộng không gian phát triển và từng bước hoàn thiện hạ tầng ven biển. Tuy nhiên, tiến độ giữa các gói thầu chưa đồng đều, tạo áp lực lớn trong giai đoạn nước rút cuối năm.

Dự án Xây dựng cầu Ba Lai 8 trên tuyến đường bộ ven biển, gồm 4 gói thầu xây lắp. Trong khi gói thầu chính xây dựng cầu Ba Lai 8 đã hợp long, tiến độ đạt hơn 66%, ở gói thầu số 01 xây dựng 9,5km đường và các cầu số 1, số 2, số 3 và số 4 lại bị đình trệ trong 2 năm qua, gói thầu này chỉ mới đạt khoảng 27%.

Quán triệt chủ trương của Tỉnh ủy, với tinh thần “Dự án chậm đến đâu thì phải xác định trách nhiệm đến đó, không để tình trạng đùn đẩy, né tránh trách nhiệm hoặc kéo dài thời gian xử lý. Không để xảy ra tình trạng lựa chọn nhà thầu không đáp ứng yêu cầu, dẫn đến dự án kéo dài, làm giảm hiệu quả sử dụng vốn đầu tư công”, chủ đầu tư là Ban Quản lý Dự án giao thông tỉnh đã chấm dứt hợp đồng với Công ty Cổ phần Hải Đăng và xử lý vi phạm hợp đồng. Đồng thời, tiến hành lựa chọn nhà thầu mới, đủ năng lực đáp ứng tiến độ.

Trước động thái quyết liệt của tỉnh, ngày 10/9/2026, gói thầu số 01 Dự án Xây dựng cầu Ba Lai 8 đã nối lại các hoạt động trên công trường, với nhịp độ khẩn trương. Hiện Công ty Cổ phần Xây dựng và Lắp máy Trung Nam là đơn vị trúng gói thầu xây lắp số 1A (Km3+800 đến Km9+534,68) thuộc Dự án Xây dựng cầu Ba Lai 8 trên tuyến đường bộ ven biển. Chỉ hơn 1 tháng triển khai, dự án đã có sản lượng đáng phấn khởi trên công trường.

Ông Võ Minh Hưng - Giám đốc Công ty TNHH Đầu tư xây dựng hạ tầng giao thông vận tải, TP Hồ Chí Minh khẳng định: “Là nhà thầu cung cấp vật tư cho toàn Dự án Xây dựng cầu Ba Lai 8, chúng tôi quyết tâm thực hiện đạt tiến độ được giao, đưa công trình sớm về đích theo yêu cầu của lãnh đạo tỉnh”.

Cùng với đó, công tác giải phóng mặt bằng cần được giải quyết khẩn trương. Tại đầu tuyến còn 1 trường hợp chưa thống nhất giá bồi thường. UBND xã Thạnh Phước được giao phối hợp với Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh hoàn thiện hồ sơ, thủ tục theo quy định. Khi đủ điều kiện bàn giao mặt bằng, nhà thầu phải sẵn sàng nhân lực, thiết bị và vật liệu để triển khai ngay.

Yêu cầu đặt ra không dừng ở việc tháo gỡ từng khó khăn riêng lẻ, mà là tổ chức lại tiến độ theo hướng chủ động, có kế hoạch cụ thể và kiểm soát kết quả thường xuyên. Khối lượng hoàn thành đến đâu phải được nghiệm thu, thanh toán kịp thời đến đó; nhu cầu vốn phát sinh phù hợp với tiến độ thực tế cần được tổng hợp, báo cáo để xem xét điều hòa, bổ sung.

Gói thầu số 01 xây dựng 9,5km đường và các cầu số 1, số 2, số 3, số 4 thuộc Dự án cầu Ba Lai 8, đang được nhà thầu mới thi công khẩn trương.

Công trình có tiến độ tốt phải được tiếp sức

Phấn khởi nhất là Dự án Xây dựng cầu Ba Lai 6 trên tuyến đường Bắc Nam (ĐT.DK.08). Trên công trường, nhịp độ thi công khẩn trương. Lãnh đạo tỉnh chỉ đạo cần bảo đảm nguồn lực đối với những công trình có khả năng giải ngân tốt.

Dự án Xây dựng cầu Ba Lai 6 có tổng mức đầu tư gần 600 tỷ đồng, vốn bố trí năm 2026 là 126 tỷ đồng. Theo báo cáo ngày 23/10, dự án đã giải ngân hơn 100 tỷ đồng, đạt khoảng 79% kế hoạch vốn. Phần cầu chính đang được triển khai, với nhiều hạng mục quan trọng. Công tác đúc dầm I33 đã hoàn thành 78/78 phiến, một số hạng mục cọc khoan nhồi, bệ trụ và đường vào cầu tiếp tục được thi công.

Tại buổi khảo sát ngày 24/10, lãnh đạo UBND tỉnh ghi nhận tiến độ dự án đang tốt và yêu cầu không để công trường chậm lại vì thiếu vốn hoặc chờ thủ tục. Chủ đầu tư, tư vấn giám sát và nhà thầu phải tiếp tục bám sát hiện trường, xử lý ngay những khó khăn thuộc thẩm quyền; các vấn đề vượt thẩm quyền cần báo cáo kịp thời.

Đối với phần khối lượng có khả năng thực hiện vượt nguồn vốn hiện được bố trí, nhà thầu cần chủ động đề xuất nhu cầu vốn trên cơ sở tiến độ và khối lượng thực tế. Ban Quản lý dự án có trách nhiệm kiểm tra, tổng hợp, tham mưu điều hòa hoặc bổ sung vốn phù hợp. Quan điểm điều hành là không để một công trường có năng lực thi công tốt phải giảm tốc vì thiếu nguồn lực, nhưng vốn bổ sung phải gắn với khả năng giải ngân thực chất.

Đây cũng là tinh thần quan trọng của đợt thi đua cao điểm 90 ngày: Nguồn lực ngân sách cần được sử dụng đúng nơi, đúng thời điểm, ưu tiên cho những công trình có khả năng tạo khối lượng và phát huy hiệu quả đầu tư. Việc điều hành vốn không thể tách rời năng lực thi công, tiến độ giải phóng mặt bằng và trách nhiệm của từng đơn vị.

Tăng tốc đưa vốn vào công trình

Thực tiễn tại các công trường cho thấy, muốn tăng tốc giải ngân không thể chỉ trông chờ vào nỗ lực của riêng chủ đầu tư hay nhà thầu. Tiến độ còn phụ thuộc vào sự phối hợp của cơ quan tài chính, đơn vị thực hiện thủ tục nghiệm thu, thanh toán, chính quyền địa phương và các cơ quan liên quan đến giải phóng mặt bằng, vận chuyển vật liệu.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Trúc Sơn yêu cầu, thời gian còn lại của năm 2026 phải được tính bằng ngày, bằng tuần; trách nhiệm của từng đơn vị cần được xác định rõ. Những dự án có tiến độ tốt cần được kịp thời động viên, xem xét bố trí vốn theo nhu cầu thực tế. Ngược lại, các trường hợp chậm trễ phải được nhận diện cụ thể để có giải pháp chấn chỉnh, không để tình trạng né tránh, đùn đẩy trách nhiệm kéo dài.

Thi đua 90 ngày không đơn thuần là cuộc chạy đua về tỷ lệ giải ngân. Điều quan trọng hơn là biến nguồn vốn đã bố trí thành công trình hiện hữu, tạo thêm năng lực kết nối giao thông, hỗ trợ lưu thông hàng hóa và mở ra cơ hội phát triển cho từng địa bàn. Mỗi ngày công trường tăng thêm khối lượng. Mỗi vướng mắc được giải quyết kịp thời. Mỗi hồ sơ được hoàn tất đúng hạn đều góp phần nâng cao hiệu quả đầu tư công.

(Còn tiếp)

Bài, ảnh: THẠCH THẢO