Tại tỉnh, các hoạt động kiểm toán năng lượng (NL), ứng dụng công nghệ tiết kiệm điện và phát triển NL tái tạo đang mở ra nhiều giải pháp thiết thực, giúp doanh nghiệp (DN) tối ưu chi phí vận hành, nâng cao năng suất và đáp ứng yêu cầu chuyển đổi xanh.
 |
| Thiết bị biến tần kết hợp hệ thống năng lượng mặt trời, pin lưu trữ và lưới điện, tạo giải pháp cung cấp điện thông minh, tiết kiệm năng lượng cho hộ gia đình và văn phòng nhỏ. |
Nhận diện tiềm năng từ thực tế sản xuất
Tiết kiệm NL đang trở thành yêu cầu quan trọng đối với DN, nhất là những ngành sản xuất có mức tiêu thụ điện lớn. Thực tế cho thấy, bên cạnh việc đầu tư thiết bị hiện đại, nhiều cơ sở vẫn còn dư địa tiết kiệm đáng kể thông qua điều chỉnh quy trình vận hành, nâng cao hiệu suất máy móc và quản lý chặt chẽ mức tiêu thụ NL.
Theo ông Nguyễn Thanh Tùng - đại diện Công ty TNHH Đầu tư kỹ thuật NL xanh Mekong, qua kiểm toán NL tại Công ty CP Gò Đàng, Công ty CP Xuất nhập khẩu Thủy sản Bến Tre và Công ty TNHH Tỷ Bách, đơn vị đã xác định 20 cơ hội tiết kiệm NL. Nếu triển khai đầy đủ giải pháp được đề xuất, tổng điện năng 3 DN tiết kiệm ước đạt hơn 6,2 triệu kWh/năm, tương đương giảm chi phí khoảng 12,8 tỷ đồng/năm, giảm hơn 4.300 tấn/CO2/năm, với tổng vốn đầu tư dự kiến khoảng 33,5 tỷ đồng. Đáng chú ý, mỗi DN có đặc điểm sử dụng NL và giải pháp ưu tiên khác nhau. Đối với cơ sở chế biến thủy sản, tiềm năng tiết kiệm tập trung ở hệ thống lạnh, nước nóng, máy nén khí và thiết bị phụ trợ. Trong khi đó, tại DN sản xuất giày, việc tối ưu hệ thống khí nén và tăng cường giám sát NL có thể mang lại hiệu quả đáng kể.
“Tiết kiệm NL không nhất thiết phải bắt đầu bằng những khoản đầu tư lớn. Nhiều giải pháp như điều chỉnh chế độ vận hành, hạn chế thiết bị chạy không tải, tối ưu hệ thống khí nén hoặc tăng cường giám sát tiêu thụ điện có thời gian thu hồi vốn tương đối ngắn. Vì vậy, DN cần đánh giá đúng hiện trạng, xác định những khâu sử dụng NL chưa hiệu quả và xây dựng lộ trình thực hiện theo mức độ ưu tiên, thay vì đầu tư dàn trải” - ông Nguyễn Thanh Tùng cho biết.
Cùng với cải thiện quy trình vận hành, đổi mới công nghệ chiếu sáng là hướng tiết kiệm điện có thể triển khai tại nhiều cơ sở sản xuất. Ông Trần Viết Bình - đại diện Công ty CP Bóng đèn Phích nước Rạng Đông, cho rằng, hệ thống chiếu sáng công nghiệp cần được thiết kế phù hợp với đặc điểm từng khu vực như nhà xưởng, dây chuyền sản xuất, kho hàng và văn phòng. Việc sử dụng đèn led hiệu suất cao, kết hợp cảm biến, tận dụng ánh sáng tự nhiên và điều chỉnh cường độ chiếu sáng theo nhu cầu thực tế sẽ giúp hạn chế điện năng tiêu thụ không cần thiết.
Thúc đẩy chuyển đổi xanh
Bên cạnh những giải pháp tiết kiệm điện trong vận hành, phát triển điện mặt trời mái nhà (ĐMTMN) được đánh giá là hướng đi có tiềm năng, nhất là những cơ sở có diện tích nhà xưởng lớn và nhu cầu sử dụng điện cao vào ban ngày.
Theo ông Trần Viết Bình, chủ trương, chính sách mới về phát triển NL tái tạo và sử dụng NL tiết kiệm, hiệu quả đang tạo điều kiện thuận lợi để DN đầu tư, khai thác nguồn điện mặt trời theo hướng tự sản xuất, tự tiêu thụ. Đối với tỉnh, dư địa phát triển ĐMTMN khá lớn khi nhu cầu sử dụng điện phục vụ sản xuất, kinh doanh ngày càng cao. Năm 2025, sản lượng điện thương phẩm toàn tỉnh đạt khoảng 5 tỷ kWh; 4 KCN Long Đức, Giao Long, An Hiệp và Hòa Phú có tỷ lệ lấp đầy rất cao. Trong khi đó, toàn tỉnh đã lắp đặt khoảng 5.000 hệ thống ĐMTMN, với tổng công suất khoảng 180MW và dự kiến phát triển thêm 126MW trong giai đoạn 2026-2030. Đây là cơ sở để DN tiếp tục khai thác tiềm năng ĐMTMN, kết hợp giải pháp lưu trữ NL nhằm giảm chi phí điện năng và từng bước chuyển đổi xanh trong sản xuất.
Đánh giá cao về hiệu quả kinh tế mà giải pháp ĐMTMN mang lại, ông Nguyễn Thượng Quân - Tổng Giám đốc Công ty CP Công nghệ Tích hợp Sao Nam, cho rằng ĐMTMN là một trong những giải pháp giúp DN nhanh chóng giảm chi phí điện năng và từng bước chuyển đổi xanh. Với hệ thống điện mặt trời hòa lưới, nguồn điện tạo ra được ưu tiên phục vụ hoạt động sản xuất, phần thiếu hụt sẽ được bổ sung từ lưới điện. Nhờ đó, các nhà máy hoạt động chủ yếu vào ban ngày có thể giảm đáng kể lượng điện phải mua.
Theo ông Quân, hệ thống ĐMTMN công suất 1MWp có khả năng tạo ra khoảng 1.460 MWh/năm trong điều kiện bức xạ phù hợp. Tuy nhiên, hiệu quả đầu tư còn phụ thuộc vào nhu cầu sử dụng điện, công nghệ, chi phí lắp đặt và điều kiện vận hành thực tế. DN cần tính toán quy mô phù hợp, chú trọng an toàn hệ thống và khả năng khai thác lâu dài, thay vì chỉ quan tâm đến thời gian thu hồi vốn. Cùng với mang lại lợi ích kinh tế, việc sử dụng NL tái tạo góp phần giảm phát thải khí nhà kính, hỗ trợ DN đáp ứng yêu cầu về môi trường và phát triển bền vững, nhất là khi tham gia chuỗi cung ứng có tiêu chuẩn xanh.
Cùng với giải pháp dành cho DN, công tác tuyên truyền, vận động sử dụng điện tiết kiệm được ngành điện chú trọng triển khai. Theo Công ty Điện lực Vĩnh Long, lũy kế 9 tháng, toàn tỉnh tiết kiệm được hơn 277,4 triệu kWh điện, tương đương 6,73% sản lượng điện thương phẩm thực hiện.
Để tiếp tục lan tỏa ý thức sử dụng điện an toàn, tiết kiệm và hiệu quả, Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy và Công ty Điện lực Vĩnh Long đã ký kết chương trình phối hợp tuyên truyền, vận động giai đoạn 2026-2030, gắn với phong trào thi đua “Dân vận khéo”. Qua đó, đẩy mạnh tuyên truyền; tổ chức các cuộc thi, giải báo chí về tiết kiệm điện; triển khai công trình “Thắp sáng tuyến đường giao thông”… Qua đó, từng bước đưa việc sử dụng điện tiết kiệm trở thành thói quen trong sản xuất và sinh hoạt.
Ông Trần Nhựt Thanh - Phó Giám đốc Sở Công Thương, nhấn mạnh, tiết kiệm NL giúp DN giảm chi phí điện năng, nhiên liệu, nâng hiệu quả hoạt động, sức cạnh tranh và giảm tác động đến môi trường. Tiềm năng tiết kiệm có thể được khai thác từ nhiều khâu, thông qua cải thiện quản lý, điều chỉnh quy trình vận hành, bảo trì thiết bị đến đầu tư đổi mới công nghệ. Điều quan trọng là DN phải nhận diện đúng những khu vực sử dụng nhiều NL, lựa chọn giải pháp phù hợp với điều kiện thực tế và đánh giá hiệu quả kinh tế trước khi triển khai. Thời gian tới, Sở Công Thương tiếp tục phối hợp với đơn vị liên quan hỗ trợ, hướng dẫn DN tiếp cận thông tin, công nghệ và giải pháp sử dụng NL tiết kiệm, hiệu quả.
Bài, ảnh: THIỆN CHÍ
