Tăng cường bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng

Thời gian qua, lực lượng chức năng trên địa bàn tỉnh tăng cường kiểm tra, kiểm soát thị trường, kịp thời phát hiện và xử lý nhiều vụ việc buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả, hàng kém chất lượng. Tuy nhiên, khi phương thức vi phạm ngày càng tinh vi, dịch chuyển mạnh sang môi trường số và liên tục thay đổi địa bàn hoạt động, cuộc đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả còn nhiều thách thức.

Lực lượng quản lý thị trường kiểm tra hoạt động kinh doanh và đẩy mạnh tuyên truyền xăng sinh học E10 tại các cửa hàng bán lẻ trên địa bàn tỉnh.

Quyết liệt đấu tranh

Theo BCĐ 389 tỉnh, 6 tháng đầu năm, tình hình buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả trên địa bàn không phát sinh điểm nóng nhưng các hành vi vi phạm vẫn diễn ra khá phổ biến, tập trung ở những lĩnh vực tác động trực tiếp đến lưu thông hàng hóa, quyền lợi người tiêu dùng và môi trường cạnh tranh trên thị trường. Lực lượng chức năng tăng cường kiểm tra, phát hiện và xử lý hàng trăm vụ việc, góp phần ổn định thị trường và bảo đảm hoạt động sản xuất, kinh doanh đúng pháp luật.

Đáng chú ý, các hành vi vi phạm ngày càng đa dạng, từ buôn bán, vận chuyển hàng cấm, hàng nhập lậu đến kinh doanh hàng không rõ nguồn gốc, hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, hàng kém chất lượng, vi phạm quy định về ghi nhãn, niêm yết giá, điều kiện kinh doanh hay thương mại điện tử.

Mặt hàng vi phạm chủ yếu là phân bón, thuốc BVTV, thực phẩm, mỹ phẩm, xăng dầu, LPG, vật liệu xây dựng, vàng trang sức, phụ kiện điện thoại, đồ gia dụng, đồ chơi trẻ em…

Theo ngành chức năng, nhiều đối tượng lợi dụng sự phát triển mạnh của thương mại điện tử và mạng xã hội để kinh doanh hàng hóa không rõ nguồn gốc, gây khó khăn cho công tác kiểm tra, truy xuất và xử lý.

Ông Trần Quốc Tuấn- Ủy viên Thường vụ Tỉnh ủy, Giám đốc Sở Công Thương, Phó Trưởng BCĐ 389 tỉnh cho rằng: Hiện nay hàng giả không chỉ dừng ở việc nhái bao bì, nhãn mác mà còn “nhái cả giá trị cốt lõi của sản phẩm”. Điều đáng lo ngại hơn là việc phát hiện và triệt phá đường dây sản xuất, phân phối hàng giả vẫn gặp khó khăn do đối tượng hoạt động ngày càng chuyên nghiệp, liên kết chặt chẽ và lợi dụng không gian mạng để che giấu hành vi vi phạm.

Theo ông Trần Quốc Tuấn, sự bùng nổ của thương mại điện tử mở ra cơ hội lớn cho doanh nghiệp mở rộng thị trường nhưng cũng đặt ra yêu cầu mới trong công tác quản lý. Hiện nay, nhiều người tiêu dùng chuyển mạnh sang mua sắm trên nền tảng số. Điều này đòi hỏi cơ quan chức năng không chỉ kiểm soát chất lượng hàng hóa mà còn tăng cường giám sát hoạt động kinh doanh trên môi trường số, bảo đảm nghĩa vụ thuế và tạo sự công bằng giữa các loại hình kinh doanh.

Cùng với hoạt động kiểm tra, lực lượng quản lý thị trường còn chủ động theo dõi sát diễn biến cung cầu, giá cả mặt hàng thiết yếu như xăng dầu, LPG, lương thực, thực phẩm; tuyên truyền, vận động cơ sở kinh doanh chấp hành quy định về giá và nguồn cung.

Đặc biệt, trong quá trình triển khai lộ trình sử dụng xăng sinh học E10, lực lượng chức năng tăng cường kiểm tra, hướng dẫn doanh nghiệp thực hiện đúng quy định, đồng thời tuyên truyền để người dân hiểu rõ lợi ích của nhiên liệu sinh học, góp phần ổn định thị trường và bảo đảm an ninh năng lượng.

Bà Nguyễn Thị Kiều Oanh- Chủ tịch Hội Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng tỉnh cho rằng, hiệu quả đấu tranh với hàng giả không chỉ phụ thuộc vào lực lượng chức năng mà còn cần sự chủ động của người tiêu dùng. Khi người dân được trang bị đầy đủ kiến thức nhận diện hàng hóa, biết lưu giữ hóa đơn mua hàng, phản ánh kịp thời dấu hiệu vi phạm và mạnh dạn sử dụng kênh khiếu nại chính thức, thị trường sẽ được giám sát hiệu quả hơn.

Tạo môi trường kinh doanh lành mạnh

Theo BCĐ 389, bên cạnh những kết quả đạt được, công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả vẫn đối mặt nhiều khó khăn.

Một bộ phận người tiêu dùng còn có tâm lý chuộng hàng giá rẻ, chưa quan tâm đầy đủ đến nguồn gốc, xuất xứ; trong khi đối tượng vi phạm thường xuyên thay đổi địa điểm, thời gian hoạt động, lợi dụng khu vực vùng sâu, vùng xa hoặc môi trường trực tuyến để né tránh sự kiểm tra của lực lượng chức năng.

Ngoài ra, lực lượng thực thi ở cơ sở còn mỏng, kinh phí và chuyên môn phục vụ nhận diện hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ vẫn còn những hạn chế nhất định.

Người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến nguồn gốc, xuất xứ và chất lượng sản phẩm trước khi quyết định mua sắm.

Giám đốc Sở Công Thương- Trần Quốc Tuấn cho rằng, các cơ quan liên quan cần tăng cường chia sẻ thông tin, phối hợp chặt chẽ trong kiểm tra, xử lý và chủ động dự báo phương thức, thủ đoạn vi phạm mới thay vì chỉ xử lý khi vụ việc đã xảy ra. Đồng thời, phân tích diễn biến thị trường để nhận diện những hạn chế trong quản lý, từ đó xây dựng giải pháp căn cơ, hiệu quả hơn.

“Mục tiêu quan trọng của công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả không phải là số vụ vi phạm kiểm tra, xử lý, mà là khả năng tạo dựng môi trường kinh doanh bình đẳng, minh bạch và lành mạnh; bảo vệ doanh nghiệp làm ăn chân chính, nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người tiêu dùng”- ông Trần Quốc Tuấn nhấn mạnh.

Thời gian tới, BCĐ 389 tỉnh tiếp tục chỉ đạo các sở, ngành, địa phương tăng cường quản lý địa bàn; theo dõi chặt chẽ tình hình cung cầu, giá cả mặt hàng thiết yếu như xăng dầu, LPG, lương thực, thực phẩm; đồng thời đẩy mạnh thu thập thông tin, kiểm tra, kiểm soát thị trường để kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm hành vi buôn lậu, kinh doanh hàng giả, hàng kém chất lượng, hàng không rõ nguồn gốc, xuất xứ và hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.

Nâng cao hiệu quả phối hợp liên ngành, ứng dụng công nghệ trong quản lý, tăng cường tuyên truyền pháp luật và nâng cao ý thức chấp hành của doanh nghiệp, hộ kinh doanh và người tiêu dùng.

Bài, ảnh: THIỆN CHÍ