Đầu tư hạ tầng, tạo đà phát triển thủy sản bền vững

Với lợi thế về nông nghiệp, kinh tế biển và thủy sản, tỉnh đang tập trung đầu tư hoàn thiện hạ tầng các vùng nuôi, từng bước hình thành vùng nguyên liệu tập trung gắn với chế biến và xuất khẩu.

Đây là nền tảng quan trọng để tỉnh phát triển thủy sản theo hướng hiện đại, bền vững, đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, thích ứng với biến đổi khí hậu, góp phần phát huy tiềm năng, lợi thế và từng bước đưa tỉnh trở thành trung tâm sản xuất nông nghiệp của khu vực.

Thu hoạch tôm thẻ chân trắng ở xã Thạnh Hải. Ảnh: CẨM TRÚC

Tạo nền tảng từ hạ tầng

Toàn tỉnh hiện có hơn 484,3 ngàn ha đất nông nghiệp, chiếm 76,93% diện tích đất tự nhiên, trong đó đất nuôi trồng thủy sản hơn 71 ngàn ha. Trong 6 tháng đầu năm 2026, khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản đạt GRDP trên 33 ngàn tỷ đồng, tăng 3,4% so cùng kỳ; riêng ngành thủy sản tăng 4,7%, đóng góp 0,42 điểm phần trăm vào tốc độ tăng GRDP toàn tỉnh. Sản lượng thủy sản đạt gần 296,5 ngàn tấn, tăng 4,86% so cùng kỳ năm 2025.

Nuôi tôm ứng dụng công nghệ cao (CNC) được xác định là động lực tăng trưởng của ngành thủy sản và nền tảng hình thành vùng nguyên liệu phục vụ chế biến, xuất khẩu.

6 tháng đầu năm, diện tích nuôi tôm CNC đạt 6,3 ngàn ha, sản lượng khoảng 61 ngàn tấn, tập trung tại các xã ven biển như: Tân Thủy, Bảo Thạnh, Thới Thuận, Thạnh Phước, Thạnh Phong và Thạnh Hải. Các vùng nuôi cơ bản được đầu tư đồng bộ hệ thống thủy lợi, điện 3 pha, giao thông nội vùng và từng bước hình thành các chuỗi liên kết giữa người nuôi, HTX và doanh nghiệp chế biến.

Mô hình nuôi tôm ứng dụng CNC chỉ chiếm khoảng 32,35% diện tích nuôi tôm thẻ chân trắng nhưng tạo ra 56,68% sản lượng tôm thẻ chân trắng và 54,03% tổng sản lượng tôm nước lợ. Năng suất đạt 40-60 tấn/ha, cao gấp 3-4 lần nuôi truyền thống, đồng thời giúp kiểm soát tốt môi trường, dịch bệnh, sử dụng hiệu quả đất và nước, rút ngắn chu kỳ sản xuất. Qua đó, tạo điều kiện tổ chức sản xuất theo chuỗi liên kết, truy xuất nguồn gốc và đáp ứng yêu cầu chất lượng của thị trường xuất khẩu.

Đến nay, toàn tỉnh có gần 1,7 ngàn cơ sở sản xuất, thu gom, sơ chế, chế biến và kinh doanh nông, thủy sản được cấp giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm.

Nhiều cơ sở áp dụng hệ thống quản lý chất lượng tiên tiến như HACCP, ISO 22000, BRC, Kosher, Halal, đáp ứng yêu cầu của thị trường xuất khẩu. Hoạt động thu mua, sơ chế và chế biến ngày càng gắn kết với vùng nguyên liệu, góp phần nâng cao giá trị gia tăng, giảm tổn thất sau thu hoạch và nâng cao sức cạnh tranh của sản phẩm nông, thủy sản của tỉnh.

Thực tế cho thấy, đầu tư đồng bộ hạ tầng đang tạo điều kiện để tỉnh mở rộng vùng nuôi tập trung, nâng cao hiệu quả sản xuất và từng bước hình thành vùng nguyên liệu ổn định cho chế biến, xuất khẩu.

Tỉnh đã tập trung đầu tư công trình hạ tầng trọng điểm phục vụ phát triển nuôi trồng thủy sản gồm: hạ tầng vùng nuôi trồng thủy sản ở xã Thạnh Trị; hạ tầng vùng nuôi tôm ứng dụng CNC ở các xã Bảo Thạnh và Tân Thủy, phục vụ vùng nuôi khoảng 2 ngàn ha và hạ tầng phục vụ nuôi trồng thủy sản các xã Dân Thành, Trường Long Hòa.

Việc hoàn thành, đưa vào khai thác 3 dự án với tổng mức đầu tư trên 477 tỷ đồng đã góp phần hoàn thiện hệ thống giao thông, thủy lợi, điện phục vụ nuôi trồng thủy sản. Qua đó, tạo điều kiện mở rộng vùng nuôi tập trung, phát triển nuôi tôm CNC, nâng cao năng suất, hiệu quả sản xuất và từng bước hình thành vùng nguyên liệu gắn với chế biến, xuất khẩu.

Phát triển đa lĩnh vực, đa giá trị

Phát huy hiệu quả các công trình đã đầu tư, tỉnh tiếp tục mở rộng vùng nuôi, thu hút doanh nghiệp, phát triển vùng nguyên liệu gắn với chế biến, xuất khẩu; đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số và tổ chức sản xuất theo chuỗi giá trị. Trong đó, thủy sản được xác định là một trong những ngành hàng chủ lực, góp phần tạo động lực phát triển kinh tế nông nghiệp và kinh tế biển.

Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch UBND tỉnh- Châu Văn Hòa cho biết: Thời gian tới, tỉnh định hướng phát triển thủy sản hiện đại, bền vững, ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số, thích ứng biến đổi khí hậu, gắn vùng nguyên liệu với chế biến và xuất khẩu. Đến cuối năm 2026, tỉnh đặt mục tiêu phát triển 8,1 ngàn ha vùng nuôi tôm ứng dụng CNC, tăng 675ha so năm 2025; ưu tiên đầu tư, thu hút doanh nghiệp tại 11 địa phương trọng điểm, hình thành các vùng nuôi tập trung quy mô lớn.

Giai đoạn 2026-2030, tỉnh ưu tiên kêu gọi đầu tư hạ tầng vùng nuôi tôm nước lợ ứng dụng CNC tại Thạnh Hải, Đông Hải và Long Thành, tổng vốn dự kiến 345 tỷ đồng; đồng thời triển khai dự án nuôi thủy sản CNC, Trung tâm Sản xuất giống thủy sản xã Thạnh Phú và nuôi thủy sản kết hợp du lịch sinh thái khu vực Cồn Vượt, xã Long Hữu.

Đồng chí Châu Văn Hòa kiến nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường hỗ trợ triển khai Dự án Nâng cấp, mở rộng cảng cá Định An và Dự án Hạ tầng kỹ thuật vùng nuôi tôm ứng dụng CNC Thạnh Phú; đề xuất bố trí vốn đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030 cho Dự án Nâng cấp, mở rộng Cảng cá Bình Đại giai đoạn 2 và Dự án Hạ tầng phục vụ nuôi trồng thủy sản xã Long Hữu. Tỉnh cũng kiến nghị quan tâm đầu tư Trung tâm kiểm nghiệm, kiểm định chất lượng nông, lâm nghiệp, thủy sản phục vụ yêu cầu kiểm nghiệm, an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc cho tỉnh và khu vực ĐBSCL.

Tại buổi làm việc với UBND tỉnh về đầu tư công lĩnh vực thủy sản, phát triển vùng nguyên liệu, chế biến và xuất khẩu sản phẩm nông, lâm nghiệp, thủy sản, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường- Võ Văn Hưng đánh giá: Vĩnh Long có nhiều tiềm năng phát triển kinh tế biển, nông nghiệp và còn nhiều dư địa, nhất là lĩnh vực thủy sản.

Thứ trưởng đề nghị tỉnh tập trung nguồn lực đầu tư, xây dựng vùng nuôi, vùng nguyên liệu tập trung, ưu tiên phát triển con tôm theo hướng đa lĩnh vực, đa giá trị; đồng thời khẩn trương hoàn tất thủ tục, sớm triển khai các dự án đã được phê duyệt.

Thứ trưởng cũng yêu cầu tổ chức lại sản xuất theo chuỗi giá trị đối với tôm, cá tra, nghêu; quản lý chặt chất lượng vật tư đầu vào, cấp mã số vùng nuôi, duy trì các tiêu chuẩn quốc tế phục vụ xuất khẩu. Đối với chống khai thác IUU, cần xử lý nghiêm vi phạm, quản lý chặt thiết bị giám sát hành trình tàu cá, góp phần cùng cả nước sớm gỡ cảnh báo “thẻ vàng” của EC.

TRÀ MY