Thương mại điện tử (TMĐT) đang trở thành kênh phân phối quan trọng, mở ra cơ hội lớn cho doanh nghiệp, HTX và hộ kinh doanh mở rộng thị trường, gia tăng doanh thu. Tuy nhiên, để tận dụng hiệu quả cơ hội này, bên cạnh sự chủ động của doanh nghiệp, rất cần sự đồng hành của cơ quan quản lý trong việc hoàn thiện chính sách, tăng cường kiểm soát và nâng cao nhận thức cộng đồng.
 |
| Ngành công thương đẩy mạnh hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng gian hàng số, đào tạo kỹ năng và tăng cường quản lý. |
Cơ hội mở rộng thị trường
Tỷ lệ người dân tham gia mua sắm trực tuyến ngày càng tăng, đặc biệt tại khu vực đô thị và những địa bàn có hạ tầng viễn thông phát triển. Cùng với sàn TMĐT lớn, hoạt động kinh doanh online lan rộng trên nền tảng mạng xã hội, ứng dụng livestream và website riêng lẻ. Xu hướng này đang tạo ra “cú hích” mạnh mẽ cho hàng hóa địa phương, nhất là sản phẩm OCOP, nông sản, thực phẩm chế biến… khi có thêm kênh tiêu thụ nhanh, linh hoạt và tiết kiệm chi phí.
Ông Nguyễn Minh Đức- Phó Tổng Thư ký Hiệp hội TMĐT Việt Nam cho rằng, lợi thế lớn nhất của TMĐT là giúp sản phẩm tiếp cận thị trường rộng hơn. Khi đưa sản phẩm lên nền tảng số, doanh nghiệp và hộ kinh doanh có thể tiếp cận khách hàng cả nước, thậm chí quốc tế thông qua sàn xuyên biên giới. Điều này giúp mở rộng thị trường, gia tăng doanh thu mà không cần đầu tư quá lớn cho hệ thống phân phối truyền thống.
Không chỉ là kênh bán hàng, TMĐT còn là công cụ quảng bá hiệu quả. Thông qua video ngắn, livestream hay nội dung số, doanh nghiệp có thể kể câu chuyện sản phẩm, gắn kết với người tiêu dùng, nâng cao giá trị thương hiệu. Đặc biệt với sản phẩm đặc sản địa phương, yếu tố “câu chuyện” và nguồn gốc xuất xứ rõ ràng càng giúp tạo niềm tin và sức cạnh tranh trên thị trường.
Bà Phạm Thị Phượng- Giám đốc Công ty TNHH Thương mại, Sản xuất Vân Phượng (phường Cái Vồn) cho biết, việc ứng dụng TMĐT giúp cơ sở chủ động đầu ra, giảm phụ thuộc vào mùa vụ. Tuy nhiên, đơn vị vẫn đang trong quá trình hoàn thiện kỹ năng vận hành, từ xây dựng gian hàng trên nền tảng số đến cách thức quảng bá sản phẩm hiệu quả.
Bà Phạm Thị Tường Linh- đại diện hộ kinh doanh kẹo chuối Tường Linh (xã Bình Phước) nhìn nhận TMĐT là hướng đi tất yếu, vì kinh doanh trên nền tảng số giúp bán hàng, lan tỏa câu chuyện sản phẩm, lắng nghe phản hồi khách hàng để cải tiến chất lượng.
Theo ông Phạm Phước Trãi- Phó Giám đốc Sở Công Thương: “Việc đưa hàng hóa nói chung và nông sản, đặc sản địa phương nói riêng lên không gian số là giải pháp quan trọng để mở rộng thị trường. Bối cảnh hiện nay, kinh doanh trên môi trường số là xu thế tất yếu, đòi hỏi doanh nghiệp phải thay đổi tư duy, chủ động chuyển đổi để nâng cao năng lực cạnh tranh”.
Tỉnh đã ban hành kế hoạch phát triển TMĐT giai đoạn 2026-2030, với mục tiêu hoàn thiện hạ tầng, hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận nền tảng số, thúc đẩy kết nối cung- cầu và mở rộng thị trường tiêu thụ. Sự đồng hành của các ngành, địa phương cùng với việc phủ rộng hạ tầng internet đang tạo điều kiện thuận lợi cho TMĐT phát triển.
Tuy nhiên, bên cạnh những cơ hội, TMĐT vẫn đặt ra không ít thách thức. Nhiều doanh nghiệp còn e ngại chuyển đổi do thiếu kinh nghiệm, lo ngại chi phí đầu tư ban đầu… Ngoài ra, hạn chế về kỹ năng số, thiếu thông tin thị trường và chưa khai thác hiệu quả các nền tảng cũng khiến nhiều chủ thể chưa tận dụng hết tiềm năng của TMĐT.
Bảo đảm môi trường kinh doanh lành mạnh
Cùng với sự phát triển nhanh chóng, TMĐT cũng bộc lộ nhiều vấn đề đáng lo ngại. Không ít doanh nghiệp phản ánh tình trạng hàng hóa không rõ nguồn gốc, giả mạo đặc sản địa phương, bán với giá thấp nhằm cạnh tranh không lành mạnh. Điều này ảnh hưởng đến uy tín của cơ sở sản xuất chân chính, làm giảm niềm tin của người tiêu dùng.
Thực tế cho thấy, hành vi vi phạm trên môi trường số ngày càng tinh vi. Nhiều đối tượng sử dụng tài khoản ảo, thay đổi thông tin liên tục để né tránh sự kiểm tra của cơ quan chức năng. Tình trạng không đăng ký kinh doanh, không kê khai thuế, quảng cáo sai sự thật… vẫn diễn ra ở nhiều nơi.
 |
| Bán hàng trên nền tảng thương mại điện tử đang trở thành kênh tiêu thụ hiệu quả, giúp sản phẩm địa phương tiếp cận thị trường rộng hơn. |
Theo ông Nguyễn Minh Đức, để phát triển TMĐT bền vững, doanh nghiệp cần xác định rõ trách nhiệm pháp lý: “Khi tham gia TMĐT, chủ thể kinh doanh phải đăng ký đầy đủ, kê khai thuế đúng quy định, sử dụng tài khoản phù hợp và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính. Đồng thời, cần chủ động cập nhật kiến thức để kinh doanh đúng pháp luật. Cơ quan quản lý và các hiệp hội cần đồng hành trong việc tập huấn, hướng dẫn, giúp người kinh doanh hiểu và tuân thủ quy định, từ đó phát triển bền vững trên môi trường số”.
Từ góc độ quản lý thuế, bà Lê Thị Hồng Lĩnh- Phó Trưởng Thuế tỉnh cho biết, ngành thuế đã phối hợp các đơn vị rà soát, đối chiếu dữ liệu định danh cá nhân theo Đề án 06, qua đó xác định chính xác cá nhân kinh doanh trên sàn TMĐT và mạng xã hội. Trong năm 2025, có hơn 50 tổ chức, cá nhân bị truy thu thuế và xử phạt vi phạm liên quan đến lĩnh vực TMĐT với tổng số tiền hơn 1,7 tỷ đồng. Đồng thời, việc triển khai cổng TMĐT dành cho hộ kinh doanh đã ghi nhận đăng ký hơn 2,4 ngàn mã số thuế, tổng số tiền thuế đã nộp vào ngân sách hơn 13,5 tỷ đồng, góp phần nâng cao tính minh bạch trong hoạt động kinh doanh TMĐT.
Ông Lê Thanh Phong- Phó Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường tỉnh nhận định: “TMĐT mở ra cơ hội lớn nhưng cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro nếu không kiểm soát tốt. Việc quản lý cần bắt đầu từ nhận diện đúng phương thức, thủ đoạn vi phạm, đồng thời tăng cường phối hợp giữa các lực lượng, nhất là trong môi trường số”.
Theo đó, lực lượng quản lý thị trường đang đẩy mạnh kiểm tra, giám sát hoạt động kinh doanh online; thu thập, xác minh thông tin trên không gian mạng; xử lý nghiêm hành vi kinh doanh hàng lậu, hàng giả, hàng kém chất lượng và vi phạm sở hữu trí tuệ.
Công tác tuyên truyền, cảnh báo người tiêu dùng được chú trọng. Bởi thực tế cho thấy, nhiều vi phạm xuất phát từ tâm lý ham rẻ, tin vào quảng cáo sai sự thật, khi người tiêu dùng nâng cao nhận thức, hàng hóa vi phạm sẽ khó tiêu thụ hơn.
Thời gian tới, Sở Công Thương sẽ tiếp tục phối hợp các đơn vị triển khai nhiều giải pháp đồng bộ như: hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng gian hàng số, tăng cường xúc tiến thương mại trực tuyến, kết nối cung- cầu, đào tạo kỹ năng số và nâng cao năng lực ứng dụng công nghệ trong kinh doanh. Đồng thời, hoàn thiện cơ chế quản lý, tăng cường kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm, góp phần xây dựng môi trường TMĐT minh bạch, lành mạnh, bảo vệ quyền lợi chính đáng của người tiêu dùng và doanh nghiệp chân chính.
Bài, ảnh: THẢO TIÊN
