Với sự chủ động, quyết liệt trong chỉ đạo và triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, khu vực kinh tế tập thể (KTTT) ghi nhận nhiều chuyển biến tích cực. Hoạt động của HTX từng bước nâng cao hiệu quả, thích ứng tốt với cơ chế thị trường, góp phần thúc đẩy KTTT phát triển ổn định, bền vững.
 |
| HTX cần đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ vào sản xuất để nâng cao chất lượng sản phẩm, mở rộng thị trường. |
Nhiều chuyển biến tích cực
Cách đây 80 năm, ngày 11/4/1946, Bác Hồ đã viết thư kêu gọi điền chủ nông gia Việt Nam tham gia HTX nông nghiệp, từ đó, ngày 11/4 hàng năm được chọn là ngày HTX Việt Nam. Với chủ đề “HTX Việt Nam- 80 năm đồng hành cùng đất nước”, hòa cùng sự phát triển chung của cả nước, khu vực KTTT, HTX của tỉnh cũng đã đạt được nhiều kết quả đáng ghi nhận.
Theo Liên minh HTX tỉnh, giai đoạn 2021-2025 là một chặng đường nhiều khó khăn, nhưng cũng là giai đoạn khẳng định bản lĩnh và sức sống của khu vực KTTT. Theo đó, BCĐ Phát triển KTTT tỉnh đã chủ động ban hành quy chế hoạt động, xác định rõ mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp và phân công trách nhiệm cụ thể cho từng thành viên; tích cực tham mưu UBND tỉnh triển khai giải pháp cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, hỗ trợ HTX tiếp cận nguồn vốn phục vụ sản xuất, kinh doanh, xúc tiến thương mại, mở rộng thị trường và phát triển nguồn nhân lực. Hoạt động của BCĐ được triển khai theo hướng cụ thể, thiết thực, sâu sát cơ sở, tăng cường vai trò, trách nhiệm trong quản lý nhà nước và bảo đảm sự phối hợp đồng bộ giữa cơ quan chức năng với cấp ủy, chính quyền địa phương.
Việc đổi mới, phát triển và nâng cao hiệu quả KTTT đạt được những kết quả tích cực. Hoạt động của một số HTX, tổ hợp tác (THT) có bước chuyển biến rõ nét; HTX, liên hiệp HTX ngày càng chủ động đổi mới phương thức sản xuất, kinh doanh, nâng cao chất lượng sản phẩm, tăng cường liên kết, hợp tác và tìm kiếm, mở rộng thị trường tiêu thụ.
Đến cuối năm 2025, toàn tỉnh có 633 HTX, quỹ tín dụng nhân dân và liên hiệp HTX, với hơn 88 ngàn thành viên, tạo việc làm cho trên 8 ngàn lao động. Doanh thu bình quân đạt khoảng 3,2 tỷ đồng/HTX/năm, ước đạt 149,88% so với kế hoạch, lợi nhuận bình quân khoảng 500 triệu đồng/HTX/năm, thu nhập người lao động đạt trên 60 triệu đồng/năm. Tỉnh có 5 liên hiệp HTX đang hoạt động, với 36 HTX thành viên; có 3,269 ngàn THT, doanh thu bình quân của một THT ước thực hiện năm 2025 là 165 triệu/năm (ước đạt 275% so với kế hoạch), lợi nhuận bình quân 35 triệu/năm (ước đạt 206% so với kế hoạch).
Ông Nguyễn Quốc Phong- Phó Chủ tịch Liên minh HTX tỉnh cho biết: Điều đáng ghi nhận không chỉ nằm ở con số, mà ở chất lượng phát triển. Nhiều HTX đã chuyển từ sản xuất nhỏ lẻ sang sản xuất hàng hóa quy mô lớn, gắn với thị trường. Từng bước hình thành chuỗi giá trị nông sản, với hàng chục HTX tham gia liên kết tiêu thụ ổn định. Ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số bắt đầu được quan tâm, nhất là trong sản xuất nông nghiệp. Nhiều sản phẩm OCOP, sản phẩm chủ lực địa phương đã có thương hiệu, từng bước vươn ra thị trường rộng lớn hơn. Quan trọng hơn, khu vực KTTT đã góp phần thay đổi tư duy sản xuất của người dân, từ “mạnh ai nấy làm” sang “liên kết cùng phát triển”; từ sản xuất tự phát sang sản xuất theo nhu cầu thị trường.
Đồng bộ giải pháp thúc đẩy phát triển hiệu quả
Bên cạnh kết quả đạt được, việc triển khai nhiệm vụ phát triển KTTT, HTX trên địa bàn còn gặp nhiều khó khăn. Một số cấp ủy chưa thật sự quyết liệt trong lãnh đạo, chỉ đạo; tâm lý sản xuất nhỏ lẻ, thiếu niềm tin vào mô hình KTTT vẫn còn tồn tại trong một bộ phận người dân, dẫn đến việc tham gia HTX chưa tích cực. Nhiều HTX quy mô nhỏ, năng lực tài chính yếu, hoạt động còn mang tính cầm chừng, phụ thuộc vào hỗ trợ của Nhà nước; một số HTX đã ngừng hoạt động nhưng chưa thể giải thể do tồn đọng về tài chính, pháp lý, gây khó khăn cho công tác quản lý…
Chia sẻ về khó khăn trong thời gian qua, bà Trần Thị Diễm- Chủ tịch Hội đồng quản trị HTX Nông nghiệp Mua bán Dừa khô Thanh Diễm (xã Trung Ngãi) cho biết, thị trường ngày càng cạnh tranh, yêu cầu về chất lượng và truy xuất nguồn gốc ngày càng cao, HTX cũng đang đối mặt với nhiều khó khăn như: sản xuất còn manh mún, liên kết chưa chặt chẽ, giá cả biến động, niềm tin giữa HTX với thành viên và nông dân đôi lúc chưa thật sự bền vững.
Theo ông Nguyễn Quốc Phong, bước vào giai đoạn 2026-2030, trong bối cảnh chuyển đổi số, kinh tế xanh và hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, khu vực KTTT đứng trước cả cơ hội và thách thức đan xen. Để KTTT phát triển bền vững, cần có sự đổi mới mạnh mẽ cả về tư duy, cách làm và phương thức hỗ trợ.
Liên minh HTX tỉnh xác định phương châm hành động là: “Đổi mới tư duy- Nâng cao chất lượng- Lấy HTX làm trung tâm- Phát triển bền vững”. Mục tiêu trọng tâm là phát triển KTTT năng động, hiệu quả, đóng góp tích cực vào tăng trưởng kinh tế và nâng cao đời sống người dân. Với vai trò nòng cốt, Liên minh HTX cam kết sẽ tiếp tục đổi mới mạnh mẽ, đồng hành sâu sát hơn với HTX, góp phần đưa khu vực KTTT phát triển lên tầm cao mới.
Đồng chí Châu Văn Hòa- Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch UBND tỉnh, Trưởng BCĐ Phát triển KTTT tỉnh đánh giá: Khu vực KTTT của tỉnh, nòng cốt là HTX, không chỉ duy trì hoạt động mà còn từng bước thích ứng, phục hồi và khẳng định vai trò là một thành phần kinh tế quan trọng, góp phần ổn định sản xuất, nâng cao thu nhập cho người dân và đóng góp thiết thực vào phát triển kinh tế- xã hội của địa phương.
Phấn đấu đến năm 2030 giảm từ 50-60% số HTX hoạt động yếu kém, ngừng hoạt động kéo dài so với đầu giai đoạn. Đến năm 2030, toàn tỉnh có khoảng 5 ngàn THT, với 117,4 ngàn thành viên; 780 HTX với 95,47 ngàn thành viên; 14 liên hiệp HTX. Phấn đấu nâng tỷ lệ HTX hoạt động hiệu quả đến năm 2030 đạt trên 60% tổng số HTX đang hoạt động; phấn đấu có ít nhất 50% HTX tham gia liên kết sản xuất- tiêu thụ sản phẩm ổn định. Có tối thiểu 30-40% HTX ứng dụng công nghệ, công nghệ cao hoặc thực hiện chuyển đổi số. Tăng cường liên kết giữa HTX với doanh nghiệp và các tổ chức kinh tế khác; đến năm 2030 có ít nhất 25-30% HTX thiết lập được mối liên kết ổn định trong sản xuất, chế biến và tiêu thụ sản phẩm; doanh thu của HTX hoạt động tăng bình quân 5 %/năm.
Thời gian tới, đề nghị đơn vị có liên quan tiếp tục đẩy mạnh chỉ đạo và phối hợp tuyên truyền, giáo dục, nâng cao nhận thức, tạo sự thống nhất cao trong hệ thống chính trị và các tầng lớp nhân dân về chủ trương phát triển KTTT của Đảng, Nhà nước; tập trung phát triển HTX nông nghiệp gắn với cơ cấu lại ngành nông nghiệp, xây dựng vùng nguyên liệu tập trung, liên kết chuỗi giá trị và chương trình OCOP; tiếp tục đẩy mạnh hỗ trợ xúc tiến thương mại, kết nối cung- cầu, mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm của HTX; tăng cường hỗ trợ HTX ứng dụng tiến bộ khoa học- công nghệ, đổi mới sáng tạo trong sản xuất, chế biến và bảo quản sản phẩm. “Chủ động xây dựng kế hoạch phát triển KTTT phù hợp với điều kiện của địa phương; tăng cường công tác tuyên truyền, vận động người dân tham gia phát triển HTX”- Phó Chủ tịch UBND tỉnh- Châu Văn Hòa lưu ý thêm.
Bài, ảnh: THẢO LY
