Chuyển đổi số (CĐS) là yêu cầu cấp thiết, mở ra hướng tiếp cận mới bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa (VH) sông nước vùng ĐBSCL. Hội thảo khoa học cấp bộ đã làm rõ cơ sở lý luận, thực trạng và đề xuất giải pháp phù hợp.
 |
| Hội thảo “Những vấn đề lý luận và thực tiễn về ứng dụng chuyển đổi số trong bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa sông nước vùng ĐBSCL”. Ảnh: TUYẾT NGA |
CĐS gắn với bảo tồn và phát huy VH sông nước vùng ĐBSCL là một yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh di sản VH đang đứng trước nhiều thách thức. Đây là giải pháp công nghệ và là phương thức mới nhằm bảo tồn, lưu giữ, kết nối, quảng bá và phát huy giá trị VH gắn với phát triển du lịch, giáo dục, kinh tế sáng tạo và nâng cao hiệu quả quản lý VH.
Theo TS Hồ Thanh Hớn- Phó Giám đốc Học viện Chính trị khu vực IV, ĐBSCL là không gian sinh tồn đặc thù, nơi con người sống bên sông, với sông, nhờ sông và sáng tạo nên những giá trị VH từ môi trường sông nước. VH sông nước ĐBSCL là kết quả của quá trình cộng cư, giao lưu, tiếp biến VH giữa cộng đồng Kinh, Khmer, Hoa, Chăm và nhiều nhóm cư dân khác. Tuy nhiên, di sản này đang chịu tác động từ biến đổi khí hậu, đô thị hóa và sự thay đổi trong đời sống xã hội.
Hội thảo khoa học cấp bộ với chủ đề “Những vấn đề lý luận và thực tiễn về ứng dụng CĐS trong bảo tồn, phát huy giá trị VH sông nước vùng ĐBSCL” đã quy tụ nhà khoa học, nhà quản lý, chuyên gia công nghệ, doanh nghiệp và đại diện cộng đồng. Đại biểu đã trao đổi, thảo luận, làm rõ cơ sở lý luận của việc ứng dụng CĐS trong bảo tồn VH; đánh giá thực trạng triển khai ở các địa phương; nhận diện cơ hội, thách thức; đề xuất mô hình, giải pháp phù hợp với đặc thù VH sông nước vùng ĐBSCL.
TS Trương Chánh Đức- Học viện Chính trị khu vực IV, nhấn mạnh việc nhận diện đầy đủ tính chất và đặc điểm của VH sông nước có ý nghĩa quan trọng đối với việc xây dựng chính sách và lựa chọn mô hình CĐS phù hợp. Trên cơ sở đó, cần triển khai đồng bộ giải pháp về hoàn thiện thể chế, phát triển hạ tầng số, xây dựng cơ sở dữ liệu VH, phát huy vai trò chủ thể của cộng đồng, ứng dụng công nghệ số tiên tiến và tăng cường liên kết vùng.
Kết quả nghiên cứu thực trạng triển khai CĐS trong lĩnh vực VH tại tỉnh cho thấy, địa phương đã đạt được một số kết quả nổi bật. Tỉnh đã thực hiện số hóa di sản và phát triển thiết chế VH số, với công nghệ thực tế ảo (VR), thực tế tăng cường (AR), công nghệ quét 3D và trí tuệ nhân tạo từng bước được nghiên cứu ứng dụng. Công tác thông tin và truyền thông được triển khai tốt, Báo và phát thanh, truyền hình Vĩnh Long đã xây dựng hệ sinh thái truyền thông số đa nền tảng, góp phần lan tỏa hình ảnh VH và con người Vĩnh Long.
Tuy nhiên, quá trình triển khai còn những hạn chế về hạ tầng kỹ thuật, nguồn nhân lực, nguồn lực đầu tư và cơ chế phối hợp dữ liệu. Đồng chí Phạm Thị Mỹ Hạnh- Phó Giám đốc Sở Văn hóa-TT-DL tỉnh, đề xuất cần tiếp tục tuyên truyền sâu rộng về vai trò, ý nghĩa của CĐS trong phát triển VH; nâng cao nhận thức của cán bộ, công chức, viên chức và Nhân dân về VH số. Cần hoàn thiện hạ tầng số, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, đầu tư nâng cấp hệ thống công nghệ thông tin, trang thiết bị phục vụ số hóa dữ liệu. Đồng thời, đẩy mạnh số hóa di tích lịch sử, hiện vật bảo tàng, thư viện, lễ hội truyền thống và các loại hình di sản VH, nhất là di sản VH phi vật thể đặc trưng của địa phương.
Qua hội thảo, TS Hồ Thanh Hớn chỉ ra nhiều vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu. Cần hoàn thiện cơ sở lý luận về VH sông nước trong bối cảnh CĐS, xây dựng bộ tiêu chí hoặc khung đánh giá về CĐS trong bảo tồn VH sông nước. Đồng thời, cần khắc phục tình trạng dữ liệu phân tán, thiếu chuẩn hóa và thiếu liên thông; tránh khuynh hướng tuyệt đối hóa công nghệ; xây dựng nguồn nhân lực VH số cho vùng, đội ngũ vừa hiểu VH ĐBSCL vừa có năng lực sử dụng công nghệ số.
TUYẾT NGA
