Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo (AI) và sách nói (Audiobook), Thư viện Nguyễn Đình Chiểu đang từng bước chuyển mình mạnh mẽ theo hướng hiện đại, lấy bạn đọc làm trung tâm. Chuyển đổi số mở ra nhiều cách tiếp cận tri thức mới, góp phần lan tỏa văn hóa đọc trong cộng đồng.
 |
| Không gian Audiobook giúp tiết kiệm thời gian, tăng khả năng tiếp cận thông tin của độc giả. |
Giải pháp đọc sách hiện đại
Để đáp ứng nhu cầu tiếp cận tri thức ngày càng đa dạng của bạn đọc, Thư viện Nguyễn Đình Chiểu triển khai và đưa vào phục vụ mô hình “Không gian Audiobook” tại 3 trụ sở của thư viện.
Chị Nguyễn Ngọc Giàu (phường Long Châu) đeo tai nghe và trải nghiệm quyển sách văn học mà chị yêu thích: “Từ nguồn tài liệu số dưới dạng âm thanh, tôi có thể nghe sách mọi lúc, mọi nơi thông qua điện thoại, máy tính hoặc các thiết bị thông minh. Đó cũng là một trải nghiệm mới đầy hứng thú để tiếp cận tri thức. Ngày nay Audiobook và Podcast trở thành một phần không thể thiếu trong xã hội hiện đại, đặc biệt là đối với những bạn trẻ- người tiếp cận và nắm bắt công nghệ nhanh chóng”.
Bên cạnh việc khai thác các nguồn tài liệu âm thanh sẵn có, cán bộ thư viện còn chủ động xây dựng và biên tập các tập tin Audiobook từ những nội dung đã được phê duyệt để phục vụ cộng đồng. Các tập tin âm thanh được quản lý và chia sẻ thông qua nhiều nền tảng phổ biến như Spotify, RadioPublic, Pocket Casts… giúp người dùng dễ dàng tiếp cận và chia sẻ trên mạng xã hội.
Ông Huỳnh Duy Thiện- Phó Trưởng Phòng Công nghệ- Truyền thông, Thư viện Nguyễn Đình Chiểu cho biết, không gian Audiobook phù hợp với nhiều đối tượng như học sinh, sinh viên, người lớn tuổi, người bận rộn, đặc biệt là người khuyết tật hoặc bạn đọc có nhu cầu tiếp cận thông tin bằng hình thức nghe thay cho đọc truyền thống. Mô hình mang lại nhiều hiệu quả thiết thực như phục vụ đông đảo người dùng, không giới hạn khoảng cách địa lý; tiết kiệm thời gian, tăng khả năng tiếp cận thông tin. Bên cạnh đó, khai thác hiệu quả nguồn tài nguyên CD, VCD hiện có tại thư viện và tăng lượng bạn đọc tiếp cận, sử dụng dịch vụ thư viện.
Xây dựng đội ngũ cán bộ thư viện với tư duy số
Chia sẻ về nghiệp vụ cho thư viện cơ sở với chủ đề: “Ứng dụng trí tuệ nhân tạo AI trong lĩnh vực thư viện”, theo ThS Hồ Phước Vĩnh Long- Phó Viện trưởng Viện Đào tạo Quản trị và Hợp tác Quốc tế NOTE, ứng dụng AI góp phần tăng năng suất làm việc: giảm thời gian xử lý văn bản, báo cáo, kế hoạch, tài liệu, bài viết truyền thông. AI góp phần đổi mới truyền thông thư viện như giúp thư viện có nội dung hấp dẫn hơn, gần gũi hơn, phù hợp với từng nhóm bạn đọc. Phát triển văn hóa đọc từ việc hỗ trợ thiết kế chiến dịch truyền thông, giới thiệu sách, tổ chức sự kiện và lan tỏa thói quen đọc. AI hỗ trợ cán bộ thư viện tóm tắt, mô tả, gợi ý từ khóa, phân loại chủ đề và giới thiệu tài liệu. Đồng thời nâng cao chất lượng phục vụ bạn đọc khi tạo bộ câu hỏi thường gặp, gợi ý tài liệu, hỗ trợ tra cứu và cải thiện trải nghiệm bạn đọc…
 |
| Chuyển đổi số là nền tảng quan trọng để lan tỏa văn hóa đọc, xây dựng xã hội học tập. |
Ông Lâm Văn Tuyên- Giám đốc Thư viện Nguyễn Đình Chiểu cho biết: “Hiện nay, sự phát triển nhanh chóng của AI đang tạo ra những thay đổi mang tính đột phá trong mọi ngành, mọi lĩnh vực. Và đối với ngành thư viện, AI không còn là xu hướng của tương lai mà đã trở thành công cụ thiết thực hỗ trợ đổi mới hoạt động chuyên môn”.
Theo Giám đốc Thư viện Nguyễn Đình Chiểu, ngành thư viện đang từng bước xây dựng thư viện số, thư viện điện tử thì việc trang bị kiến thức và kỹ năng ứng dụng AI là yêu cầu cấp thiết. Đây cũng là một trong những nhiệm vụ quan trọng nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, giúp đội ngũ viên chức thư viện, cán bộ phụ trách văn hóa- xã hội thích ứng với môi trường làm việc mới, đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu học tập, nghiên cứu văn hóa- xã hội và giải trí của người dân trong thời đại số.
Thời gian tới, Thư viện Nguyễn Đình Chiểu tiếp tục đẩy mạnh công tác thông tin, tuyên truyền trên các nền tảng số của thư viện; tăng cường sản xuất tin, bài, video, infographic, chuyên trang trực tuyến nhằm tuyên truyền nhiệm vụ chính trị, quảng bá hoạt động thư viện, giới thiệu sách và lan tỏa văn hóa đọc trong cộng đồng. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong hoạt động thư viện; tiếp tục duy trì và phát triển các nền tảng thư viện số, chuyên trang trực tuyến, tủ sách điện tử, mã QR tài nguyên số, ebook, Audiobook và các tiện ích tra cứu tài liệu nhằm nâng cao chất lượng phục vụ bạn đọc.
Chuyển đổi số làm thay đổi phương thức hoạt động của thư viện, mở rộng cơ hội tiếp cận tri thức cho mọi tầng lớp nhân dân. Với việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo và phát triển các mô hình thư viện hiện đại, Thư viện Nguyễn Đình Chiểu đang từng bước khẳng định vai trò là cầu nối giữa kho tàng tri thức với cộng đồng. Đây cũng là nền tảng quan trọng để lan tỏa văn hóa đọc, xây dựng xã hội học tập và đưa thư viện trở thành không gian văn hóa số gần gũi, hấp dẫn trong thời đại mới.
Bài, ảnh: PHƯƠNG THƯ
