Chủ động phòng, chống bệnh truyền nhiễm từ cộng đồng

Từ đầu năm 2026 đến nay, số ca mắc bệnh truyền nhiễm (BTN) trên địa bàn tỉnh có xu hướng gia tăng. Do đó, việc chủ động phòng, chống BTN ngay từ cộng đồng đang được ngành y tế và địa phương triển khai quyết liệt nhằm bảo vệ sức khỏe người dân, hạn chế tối đa số ca mắc bệnh và tử vong do dịch bệnh.

Nâng cao nhận thức của người dân về công tác phòng, chống bệnh truyền nhiễm và tiêm chủng phòng bệnh đầy đủ, đúng lịch.

Theo thống kê của ngành y tế, những tháng đầu năm 2026, bệnh tay chân miệng và sốt xuất huyết tăng mạnh tại nhiều địa phương. Ngành y tế cảnh báo số ca mắc, chuyển nặng sẽ tiếp tục tăng nếu cộng đồng không quyết liệt thực hiện biện pháp phòng, chống.

Tính đến trung tuần tháng 4, tỉnh ghi nhận trên 1,94 ngàn ca mắc sốt xuất huyết, tăng gần 3 lần so với cùng kỳ năm 2025, với trên 1,17 ngàn ổ dịch. Về bệnh tay chân miệng, toàn tỉnh ghi nhận trên 1 ngàn ca mắc, tăng khoảng 2,5 lần so với cùng kỳ năm 2025 (404 ca) và gần 30 ổ dịch, chưa ghi nhận trường hợp tử vong. Trẻ dưới 15 tuổi chiếm gần 50% số ca mắc, cho thấy nguy cơ lây lan cao tại trường học và khu dân cư.

Để hoàn thành mục tiêu, tỉnh tăng cường năng lực y tế dự phòng, củng cố y tế cơ sở, bảo đảm nguồn lực theo phương châm “4 tại chỗ”, đẩy mạnh tiêm chủng, truyền thông, thay đổi hành vi cộng đồng và phát huy hiệu quả phối hợp liên ngành.

Đây là bước đi quan trọng nhằm xây dựng hệ thống y tế chủ động, hiện đại, quyết tâm kiểm soát hiệu quả dịch bệnh trong năm 2026, góp phần bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe Nhân dân, tạo nền tảng vững chắc cho phát triển kinh tế- xã hội của địa phương.

Để sớm phát hiện, hạn chế ca mắc, một trong những giải pháp mà ngành y tế đang triển khai là lấy trạm y tế xã, phường làm đầu mối hoạt động giám sát, phát hiện và tổ chức phòng, chống dịch ngay từ khi phát hiện ca bệnh đầu tiên. Thực hiện chủ trương này, các địa phương trong tỉnh tích cực triển khai nhiều biện pháp diệt muỗi, lăng quăng nhằm chủ động kiểm soát dịch bệnh trên địa bàn.

Tại phường Phước Hậu- địa phương có số ca mắc sốt xuất huyết tăng cao đã ra quân chiến dịch diệt lăng quăng. Tại khu vực có nguy cơ cao, lực lượng y tế, đoàn thể và cộng tác viên được huy động đến từng hộ gia đình để tuyên truyền, kiểm tra và xử lý triệt để dụng cụ chứa nước có lăng quăng.

Giám đốc Trạm Y tế phường Phước Hậu Phan Thị Ngọc Nhi cho biết, ý thức của người dân là yếu tố quan trọng nhất. “Nhiều hộ gia đình đã tích cực hưởng ứng, chủ động cùng lực lượng ra quân dọn dẹp, vệ sinh nhà cửa, đậy kín dụng cụ chứa nước để muỗi không vào đẻ trứng, thả cá vào dụng cụ chứa nước để diệt lăng quăng với phương châm “không có lăng quăng, không có muỗi sẽ không có sốt xuất huyết”.

Người dân cũng đã ý thức được cần ngủ mùng, mặc quần áo dài tay tránh muỗi đốt và đến cơ sở y tế để khám, điều trị khi có triệu chứng của bệnh sốt xuất huyết”- BS Ngọc Nhi cho biết.

Đối với bệnh tay chân miệng, nhiều trường mầm non, mẫu giáo trên địa bàn tỉnh đã chủ động triển khai đồng bộ giải pháp phòng bệnh từ sớm. Từ vệ sinh lớp học, đồ chơi đến hướng dẫn trẻ rửa tay đúng cách, theo dõi sức khỏe hàng ngày và tăng cường truyền thông tới phụ huynh.

Theo cô Phan Ngọc Thùy Anh- Hiệu trưởng Trường Mầm non Họa Mi Long Hồ (xã Long Hồ), trường duy trì vệ sinh, khử khuẩn hàng ngày, theo dõi sát sức khỏe trẻ, đồng thời hướng dẫn thói quen vệ sinh cá nhân như rửa tay, không ngậm đồ chơi. Đây được xem là “lá chắn” quan trọng giúp hạn chế lây lan.

Chiến dịch vệ sinh môi trường, diệt lăng quăng phòng, chống sốt xuất huyết được địa phương triển khai theo hình thức dựa vào cộng đồng.

“Để phòng bệnh, nguyên tắc quan trọng là phát hiện sớm, cách ly kịp thời, giữ vệ sinh cá nhân và môi trường. Cần thực hiện tốt “3 sạch”: ăn uống sạch, ở sạch và bàn tay sạch; thường xuyên rửa tay bằng xà bông, lau khử khuẩn đồ dùng, đồ chơi của trẻ. Khi trẻ có biểu hiện sốt, xuất hiện nốt phỏng ở lòng bàn tay, bàn chân hoặc niêm mạc miệng, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế sớm, cho trẻ nghỉ học và hạn chế tiếp xúc để tránh lây lan”- BS.CK2 Trần Chí Công- Trưởng Khoa Nhi BVĐK Vĩnh Long khuyến cáo.

Theo Sở Y tế, ngoài bệnh tay chân miệng và sốt xuất huyết gia tăng, tỉnh ghi nhận thêm BTN như uốn ván (11 ca); bệnh dại (có 1 ca tử vong); bệnh viêm não mô cầu, viêm não Nhật Bản, liên cầu heo đều ghi nhận ca mắc (so với cùng kỳ 2025 không ghi nhận ca mắc).

Tình hình BTN gia tăng, UBND tỉnh đã ban hành kế hoạch về phòng, chống BTN trên địa bàn tỉnh năm 2026. Mục tiêu nhằm giảm tối đa tỷ lệ mắc và tử vong do BTN, bảo đảm kiểm soát kịp thời, hiệu quả, bền vững BTN, hạn chế nguy cơ bùng phát và chuẩn bị sẵn sàng ứng phó với đại dịch hoặc tình huống khẩn cấp về dịch bệnh.

Theo Giám đốc Sở Y tế- Hồ Thị Thu Hằng, ngành sẽ triển khai biện pháp bảo đảm phòng, chống BTN, chuẩn bị sẵn sàng ứng phó với tình huống có thể xảy ra của dịch bệnh. Phối hợp với chính quyền địa phương và ngành liên quan, tổ chức triển khai biện pháp phòng, chống BTN; chủ động cung cấp thông tin và truyền thông hướng dẫn người dân chủ động thực hiện biện pháp phòng, chống BTN; vận động, khuyến khích người dân tham gia tiêm chủng vaccine đầy đủ, đúng lịch, kịp thời.

Chỉ đạo Trung tâm Kiểm soát bệnh tật chủ động, tăng cường theo dõi, giám sát tại cộng đồng và cơ sở y tế, phát hiện sớm, đáp ứng nhanh, kịp thời và xử lý triệt để ổ dịch BTN, không để lây lan rộng, bùng phát tại cộng đồng. Đối với cơ sở khám, chữa bệnh phải xây dựng kế hoạch sẵn sàng tiếp nhận bệnh nhân khi có dịch, điều phối, thu dung chuyển tuyến, điều trị kịp thời các BTN gây dịch.

Giám đốc Sở Y tế- Hồ Thị Thu Hằng nhấn mạnh, để công tác phòng, chống BTN đạt hiệu quả, y tế dự phòng và truyền thông đóng vai trò then chốt. Việc thực hiện tốt công tác dự phòng sẽ giúp ngăn ngừa dịch bệnh trước khi xảy ra, giảm số ca mắc, tử vong và chi phí điều trị. Việc tiêm chủng mở rộng, kiểm soát véc-tơ truyền bệnh, vệ sinh cá nhân và khử khuẩn môi trường chính là “lá chắn” bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Bài, ảnh: THÚY QUYÊN