Công tác bình đẳng giới (BĐG) tại tỉnh đạt nhiều kết quả tích cực, góp phần nâng cao vị thế và bảo vệ quyền lợi của phụ nữ. Tuy nhiên, thực tiễn đời sống vẫn đặt ra những vấn đề cần tháo gỡ, hướng đến bảo đảm tốt hơn quyền của phụ nữ và trẻ em, bảo đảm bình đẳng thực chất, xây dựng gia đình tiến bộ, hạnh phúc.
 |
| Đồng chí Nguyễn Thị Minh Hương - Phó Chủ tịch Trung ương Hội LHPN Việt Nam (bìa phải) và đồng chí Nguyễn Thị Hồng Nhung- Ủy viên Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh tham quan mô hình khởi nghiệp của phụ nữ tỉnh. |
Thực hiện bình đẳng giới từ những hành động thiết thực
Thời gian qua, công tác BĐG tại tỉnh có những chuyển biến tích cực. Các chủ trương, chính sách về BĐG từng bước được cụ thể hóa bằng những chương trình, kế hoạch và hoạt động thiết thực, tập trung vào nâng cao nhận thức cộng đồng, tạo cơ hội học tập, việc làm, phát triển kinh tế, tham gia lãnh đạo, quản lý và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của phụ nữ, trẻ em. Đặc biệt, hoạt động hỗ trợ phụ nữ khởi nghiệp, phát triển kinh tế gia đình, phòng, chống bạo lực trên cơ sở giới… góp phần nâng cao vị thế của phụ nữ trong gia đình và xã hội.
Hội LHPN tỉnh có nhiều nỗ lực trong triển khai thực hiện công tác BĐG, phòng, chống bạo lực trên cơ sở giới và vì sự tiến bộ của phụ nữ. Công tác phát triển đảng viên nữ được cấp ủy đặc biệt quan tâm, các cấp hội thực hiện công tác tham mưu giới thiệu cán bộ nữ ưu tú cho Đảng xem xét kết nạp, giai đoạn 2021-2025 phát triển 1.975/3.070 đảng viên nữ, tỷ lệ 63,3%.
Gần 1.650 mô hình kinh tế tập thể, gần 100 HTX do phụ nữ làm chủ, huy động hàng chục tỷ đồng hỗ trợ phụ nữ khởi sự kinh doanh đã góp phần giảm nghèo bền vững, nâng thu nhập. Hàng ngàn ý kiến đối thoại trực tiếp với cấp ủy về BĐG, quy hoạch cán bộ nữ, khởi nghiệp, chuyển đổi số…
Bên cạnh đó, tổ chức tuyên truyền, tập huấn nâng cao nhận thức, năng lực về chuyển đổi số cho phụ nữ; tăng cường vai trò của hội phụ nữ trong giám sát, phản biện xã hội làm cơ sở góp ý xây dựng Đảng, chính quyền luôn được quan tâm đổi mới, nâng cao chất lượng và hiệu quả.
Bà Nguyễn Thị Kim Thoa - Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh, Chủ tịch Hội LHPN tỉnh chia sẻ: “BĐG phải đến được với mọi thành phần phụ nữ. Mỗi phụ nữ đều có quyền được tạo cơ hội phát triển, bảo vệ an toàn và khẳng định giá trị của mình, là trao quyền, là mở rộng cơ hội kinh tế, hỗ trợ sinh kế bền vững, kết nối sản phẩm do phụ nữ làm chủ vào chuỗi cung ứng xanh, công bằng. Đồng thời bảo vệ phụ nữ và trẻ em trước bạo lực, xâm hại và rủi ro công nghệ cao”.
Theo ông Trần Công Khánh - Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, công tác tuyên truyền, giáo dục đạo đức, lối sống trong gia đình được duy trì thường xuyên với nhiều hình thức phong phú, thiết thực. Các hoạt động hưởng ứng ngày Quốc tế Hạnh phúc, ngày Gia đình Việt Nam, Tháng hành động quốc gia về phòng, chống bạo lực gia đình, ngày Thế giới xóa bỏ bạo lực đối với phụ nữ và trẻ em gái… được tổ chức rộng khắp, tạo sức lan tỏa sâu rộng trong cộng đồng.
Đến nay, toàn tỉnh duy trì 1.423 câu lạc bộ gia đình phát triển bền vững, 1.405 địa chỉ tin cậy tại cộng đồng và 96 mô hình phòng, chống bạo lực gia đình. Đây là những mô hình thiết thực, góp phần nâng cao nhận thức, thay đổi hành vi, hỗ trợ và bảo vệ các thành viên gia đình ngay từ cơ sở.
Ông Trần Công Khánh cho biết, trước ngày 1/7/2025, các xã, phường, thị trấn thuộc tỉnh Vĩnh Long, Bến Tre, Trà Vinh (cũ) đã xây dựng và công nhận 2.460 quy ước, hương ước (đạt 100%) ấp, khóm, khu bảo đảm nguyên tắc “Không vi phạm quyền con người, quyền công dân, bảo đảm BĐG”.
Hiện nay, sau khi sáp nhập, 124 UBND xã, phường đã chỉ đạo ấp, khóm, khu dân cư thuộc phạm vi quản lý thực hiện rà soát, bổ sung nội dung quy ước, hương ước để phù hợp chủ trương, chính sách, pháp luật của Đảng, Nhà nước trong tình hình mới và địa giới hành chính mới.
Hoàn thiện pháp luật, bảo vệ tốt hơn quyền lợi phụ nữ
Bà Nguyễn Thị Minh Hương - Phó Chủ tịch Trung ương Hội LHPN Việt Nam cho biết, sau 13 năm thi hành Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014, có thể ghi nhận nhiều kết quả tích cực. Pháp luật đã tạo cơ sở để phụ nữ chủ động hơn trong xác lập quan hệ hôn nhân, bảo đảm quyền nhân thân và quyền tài sản; ghi nhận công sức đóng góp của vợ, bao gồm cả lao động nội trợ, chăm sóc gia đình; bảo vệ quyền làm mẹ, quyền chăm sóc, nuôi dưỡng con; đồng thời tạo cơ sở pháp lý để bảo vệ phụ nữ trước bạo lực gia đình và trong quá trình giải quyết ly hôn.
 |
| Vận động viên nữ tham gia giải chạy “Cùng Việt Nam tiến bước” tại phường Long Châu. |
Theo bà Nguyễn Thị Minh Hương thực tiễn thi hành cho thấy giữa quy định pháp luật và việc bảo đảm quyền trên thực tế vẫn còn những khoảng cách cần tiếp tục được nghiên cứu, khắc phục. Trong quan hệ tài sản vợ chồng, mặc dù pháp luật đã ghi nhận lao động nội trợ, chăm sóc gia đình là lao động có giá trị, nhưng việc xác định và đánh giá công sức đóng góp trong quá trình giải quyết tranh chấp tài sản vẫn còn những cách hiểu và áp dụng khác nhau.
Bên cạnh đó, trong quan hệ cha mẹ - con và giải quyết ly hôn, quy định về ưu tiên giao con dưới 36 tháng tuổi cho mẹ là một chính sách có ý nghĩa bảo vệ quyền làm mẹ. Tuy nhiên, thực tiễn cũng đặt ra yêu cầu cần xem xét đầy đủ nguyên nhân người mẹ không trực tiếp nuôi con, đặc biệt trong trường hợp người mẹ rời khỏi gia đình do bị bạo lực, bị đe dọa hoặc không được bảo đảm an toàn. Đối với phụ nữ bị bạo lực gia đình, việc chứng minh bạo lực tinh thần, bạo lực kinh tế, bạo lực tình dục còn gặp nhiều khó khăn.
Bà Nguyễn Thị Minh Hương nhấn mạnh: “Những vấn đề trên cho thấy, đánh giá hiệu quả của Luật Hôn nhân và Gia đình không dừng ở việc xem xét quy định có bảo đảm bình đẳng trên phương diện pháp lý hay không, mà cần quan tâm đến việc quyền đó có thực sự được phụ nữ tiếp cận, thực hiện và bảo vệ trong đời sống hay không”.
Ông Nguyễn Thế Hồng - Thẩm phán, Chánh tòa hành chính, Tòa án nhân dân tỉnh chia sẻ, bảo đảm BĐG, bảo vệ phụ nữ và trẻ em là yêu cầu xuyên suốt trong chính sách, pháp luật của Nhà nước ta. Trong lĩnh vực hôn nhân và gia đình, yêu cầu này càng có ý nghĩa đặc biệt bởi khi quan hệ hôn nhân phát sinh mâu thuẫn, người phụ nữ thường đồng thời phải đối mặt với nhiều vấn đề về kinh tế, chỗ ở, việc làm, nuôi dưỡng con cái và những tác động về tâm lý.
Qua thực tiễn xét xử cho thấy, bảo vệ quyền của phụ nữ không đồng nghĩa với việc ưu tiên phụ nữ một cách cơ học trong mọi trường hợp. Điều quan trọng là phải bảo đảm bình đẳng thực chất, đánh giá đúng hoàn cảnh, công sức, đóng góp, điều kiện nuôi con và các hành vi vi phạm nghĩa vụ của mỗi bên trên cơ sở chứng cứ khách quan.
Để BĐG thực sự đi vào đời sống, bên cạnh việc hoàn thiện chính sách, pháp luật, cần tiếp tục nâng cao nhận thức, thay đổi những định kiến và bảo vệ tốt hơn quyền lợi chính đáng của phụ nữ, trẻ em. Bởi một gia đình hạnh phúc phải được xây dựng trên nền tảng của sự tôn trọng, sẻ chia và bình đẳng giữa các thành viên.
Bài, ảnh: PHƯƠNG THƯ
