Sau 18 tháng thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW, hoạt động khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số tại các trường ĐH có chuyển động rõ nét. Kết quả này đóng góp tích cực cho sự phát triển địa phương, vùng ĐBSCL. Nghị quyết tạo động lực nghiên cứu khoa học, thúc đẩy cơ sở giáo dục điều chỉnh chiến lược phát triển bền vững.
 |
| Sản phẩm nghiên cứu ứng dụng tại không gian trưng bày khoa học, công nghệ của Trường ĐH Sư phạm kỹ thuật Vĩnh Long. Ảnh: CAO HUYỀN |
Trường ĐH Sư phạm kỹ thuật Vĩnh Long tập trung đẩy mạnh nghiên cứu khoa học theo hướng ứng dụng, gắn với nhu cầu doanh nghiệp. Đơn vị triển khai 37 đề tài khoa học, công nghệ. Danh mục gồm 27 đề tài cấp cơ sở, 1 đề tài cấp tỉnh, 9 đề tài cấp bộ. Hiện trường nghiệm thu 13 đề tài, đề xuất 22 nhiệm vụ mới cấp tỉnh, cấp bộ. PGS.TS Phùng Thế Tuấn (Phó Hiệu trưởng) khẳng định trường tăng cường hợp tác viện nghiên cứu, doanh nghiệp nhằm nâng hiệu quả chuyển giao công nghệ.
Tại Trường ĐH Xây dựng Miền Tây, số nhiệm vụ khoa học cấp bộ tăng gấp 3 lần. Đề tài cấp trường định hướng rõ khả năng ứng dụng, đăng ký sở hữu trí tuệ, thương mại hóa. Giảng viên công bố 145 bài báo khoa học. 27 bài đăng tạp chí quốc tế danh mục ESCI, SCIE hoặc Scopus. 118 bài đăng tạp chí, kỷ yếu chuyên ngành uy tín. Hoạt động nghiên cứu của sinh viên đạt giải tại Giải thưởng Khoa học và Công nghệ dành cho sinh viên, Giải Loa Thành, Olympic Cơ học toàn quốc, Hội thi Sáng tạo kỹ thuật Trần Đại Nghĩa. TS Đào Huy Hoàng (Phó Hiệu trưởng) đánh giá sự kết nối doanh nghiệp trong đào tạo, chuyển giao công nghệ phát triển sâu rộng.
Trường ĐH Cửu Long lấy khoa học, công nghệ, chuyển đổi số làm động lực then chốt. Đơn vị thực hiện 247 đề tài nghiên cứu, xây dựng 540 giáo trình, công bố 220 bài báo khoa học. Trường đầu tư 4 tỷ đồng trang bị phần mềm phục vụ quản trị tài chính, đào tạo. PGS.TS Lương Minh Cừ (Hiệu trưởng) nêu bật đề tài gắn chặt đặc thù kinh tế vùng ĐBSCL. Nghiên cứu sản xuất lươn đồng bằng thức ăn công nghiệp, ứng dụng bột khoai lang tím Nhật làm bia, chế biến rượu vang củ ấu giúp khai thác nguyên liệu bản địa, nâng giá trị nông sản.
UEH Mekong lan tỏa tinh thần đổi mới sáng tạo qua sân chơi khởi nghiệp. Giải thưởng Nhà nghiên cứu trẻ UEH Mekong năm 2026 ghi nhận 52 đề tài, trao 20 giải thưởng. 5 đề tài xuất sắc tham dự vòng thi cấp hệ thống. Dự án đạt giải có cơ hội ươm tạo tại Trung tâm Đổi mới sáng tạo và Khởi nghiệp ĐBSCL.
Tuy nhiên, khoảng cách từ đề tài nghiên cứu đến sản phẩm thương mại hóa vẫn còn dài. TS Đào Huy Hoàng chỉ ra cơ sở vật chất, phòng thí nghiệm thiếu hiện đại. Chính sách hỗ trợ sinh viên, giảng viên khởi nghiệp còn hạn chế. Địa phương cần mạnh dạn đặt hàng nhiệm vụ, phân bổ nguồn lực nghiên cứu cho cơ sở giáo dục ĐH.
Đối với Trường ĐH Cửu Long, khó khăn nằm ở chính sách tài chính cho nghiên cứu, sự thiếu hụt chuyên gia đầu ngành lĩnh vực công nghệ mũi nhọn. PGS.TS Lương Minh Cừ đề xuất sớm hoàn thiện hành lang pháp lý tự chủ tài chính, hợp tác công- tư. Trường ngoài công lập cần bình đẳng tiếp cận kinh phí ngân sách, quỹ phát triển khoa học quốc gia và vùng ĐBSCL.
UEH Mekong nhận định mô hình liên kết “Nhà nước- nhà trường- doanh nghiệp” thiếu công cụ pháp lý ràng buộc trách nhiệm, bảo đảm quyền lợi các bên. Chính sách ưu đãi thuế cho doanh nghiệp đầu tư nghiên cứu tại trường ĐH chưa đủ hấp dẫn. Doanh nghiệp ít mặn mà đầu tư dài hạn khiến kết quả nghiên cứu chỉ dừng ở thử nghiệm nhỏ, khó nhân rộng.
Thủ tục quản lý, quyết toán kinh phí sử dụng ngân sách chưa theo kịp rủi ro của nghiên cứu công nghệ số. ĐBSCL vẫn gặp khó khăn thu hút nhân lực trình độ cao. Hạ tầng thí nghiệm thiếu đồng bộ hạn chế khả năng hình thành nhóm nghiên cứu mạnh. Sau 18 tháng, Nghị quyết số 57-NQ/TW tạo nhịp chuyển mới. Nghiên cứu gần thực tiễn, đào tạo sát nhu cầu thị trường. Khi Nhà nước đặt hàng đúng, nhà trường đủ năng lực và doanh nghiệp đồng hành, kết quả từ phòng thí nghiệm sẽ đi trọn hành trình đến sản xuất và đời sống.
CAO HUYỀN
