Xu hướng giáo dục đang chuyển mạnh theo hướng phân luồng, việc lựa chọn con đường học tập sau trung học cần được nhìn nhận thực tế và phù hợp với năng lực cá nhân. Thực tế cho thấy, tâm lý “phải vào ĐH bằng mọi giá” vẫn còn phổ biến, dẫn đến nhiều hệ lụy khi người học không đáp ứng được yêu cầu đào tạo. Không ít trường hợp rơi vào tình trạng quá tải, học tập sa sút, thậm chí phải bỏ giữa chừng, gây lãng phí thời gian, chi phí và ảnh hưởng đến định hướng tương lai.
Trong khi đó, hệ thống giáo dục nghề nghiệp và CĐ đang ngày càng khẳng định vai trò quan trọng trong đào tạo nguồn nhân lực. Với thời gian học ngắn hơn, chương trình chú trọng thực hành và kỹ năng nghề, bậc học này giúp người học nhanh chóng tiếp cận môi trường làm việc, tích lũy kinh nghiệm và tạo thu nhập sớm. Đây là lựa chọn phù hợp với những học sinh có năng lực học tập ở mức trung bình hoặc mong muốn sớm tham gia thị trường lao động.
Chính sách giáo dục hiện nay cũng đang thúc đẩy phân luồng rõ ràng hơn nhằm đáp ứng nhu cầu thực tế của nền kinh tế. Tuy nhiên, nhận thức xã hội về học nghề vẫn còn hạn chế, khiến nhiều phụ huynh và học sinh chưa mạnh dạn lựa chọn hướng đi này. Việc chưa đánh giá đúng giá trị của giáo dục nghề nghiệp là một trong những nguyên nhân dẫn đến sự mất cân đối giữa đào tạo và nhu cầu lao động.
Một điểm đáng lưu ý là lựa chọn học CĐ hay nghề nghiệp không đồng nghĩa với việc khép lại cơ hội học tập ở bậc cao hơn. Người học hoàn toàn có thể liên thông lên ĐH sau khi tốt nghiệp, đặc biệt khi đã tích lũy được kinh nghiệm thực tiễn và xác định rõ mục tiêu nghề nghiệp. Lộ trình này giúp người học phát triển theo hướng linh hoạt, vừa có kỹ năng nghề, vừa có cơ hội nâng cao trình độ khi cần thiết.
Học sinh cần chủ động đánh giá năng lực bản thân, tìm hiểu nhu cầu thị trường và cân nhắc kỹ trước khi quyết định. Một lựa chọn phù hợp giúp giảm áp lực học tập, tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển lâu dài.
VĨNH PHÚC

