Cùng với đầu tư hạ tầng, chỉnh trang diện mạo nông thôn, xây dựng nông thôn mới (NTM) là quá trình khơi dậy tinh thần tự giác, trách nhiệm của mỗi người dân. Từ thực tiễn tại xã Bảo Thạnh và Ba Tri, sự đồng thuận, chung sức của người dân đang trở thành động lực quan trọng, góp phần nâng chất lượng các tiêu chí và hướng đến xây dựng NTM bền vững.
 |
| Người dân trồng hoa và xây dựng hàng rào tạo cảnh quan khang trang, tươi đẹp cho đường quê xóm ấp. Ảnh: CẨM TRÚC |
Đồng thuận mở đường, đổi thay diện mạo nông thôn
Là xã ven biển đang phấn đấu đạt chuẩn NTM trong năm 2026, Bảo Thạnh chú trọng phát huy sự đồng thuận của người dân trong xây dựng hạ tầng giao thông, chỉnh trang cảnh quan nông thôn. Toàn xã có 16 tuyến đường chính; trong đó, có 7 tuyến được trồng cây xanh, hoa kiểng, với tổng chiều dài khoảng 23,3km. Các tuyến đường trục chính của 13 ấp thường xuyên được phát quang, vệ sinh, tạo cảnh quan thông thoáng, sạch, đẹp.
Hiện xã Bảo Thạnh có 3.718 hộ ở các tuyến đường làng, ngõ xóm có hàng rào xung quanh nhà, đạt 68,85%. Nhiều hàng rào cây xanh được người dân cắt tỉa gọn gàng, không ảnh hưởng đến giao thông. Riêng ấp Thạnh Thọ được quan tâm đầu tư xây mới và nâng cấp 4 tuyến đường nông thôn.
Ông Bùi Văn Nhỏ - Bí thư Chi bộ ấp Thạnh Thọ chia sẻ: Trước đây, những lối đi ở ấp chỉ 1m, cây cối che khuất tầm nhìn, mùa mưa lầy lội khiến việc chở nông sản rất vất vả. Nhưng nay, ấp Thạnh Thọ đã khoác lên diện mạo mới, với những tuyến đường rộng từ 3-6m. Người dân đã thật sự coi việc xây dựng NTM là việc của chính gia đình mình.
Ông Bùi Văn Nhỏ kể: Người dân đồng thuận hiến hàng ngàn mét vuông đất và tháo dỡ công trình để mở đường trên địa bàn ấp Thạnh Thọ, nhờ cách làm dân chủ, kiên trì và gần dân của ban vận động địa phương. Trước khi triển khai, chính quyền xã và ấp tổ chức họp dân để thông báo công khai chủ trương, quy hoạch, chiều rộng mặt đường, kinh phí đầu tư, đồng thời phân tích rõ lợi ích mà người dân thụ hưởng.
Nhắc đến tuyến đường Tổ Nhân dân tự quản số 15 dài 500m vừa hoàn thành, ông Bùi Văn Nhỏ nhớ lại: “Hồi xưa tuyến này có lối đi chỉ 1m, nhiều khúc cua liên tiếp, không bảo đảm an toàn giao thông. Khi có chủ trương xây dựng NTM, tôi bàn với dân làm mô hình dân vận khéo để mở rộng mặt đường bê tông lên 2m, lề 0,5m mỗi bên. Để làm con đường này, 13 hộ mặt tiền và 40 hộ hưởng lợi xung quanh đã tự nguyện hiến hơn 500m² đất và đóng góp 3 triệu đồng/hộ đối ứng.
Theo ông Bùi Văn Nhỏ, chuyện hiến đất mở đường không phải lúc nào cũng thuận lợi ngay. Như tuyến DX03 dài 0,915km, vướng 3 căn nhà tường kiên cố. Hay tuyến đường nối vô cầu Ba Lai 8 rộng 6m, đi qua đất 1 hộ, với mặt tiền dài hơn 100m. Khi đất có giá trị cao, việc vận động dỡ nhà, hiến đất không đền bù là rất khó.
Nói về cách dân vận của ấp, ông Bùi Văn Nhỏ chia sẻ: “Trước khi làm, UBND xã kết hợp với các đoàn thể mời người dân lại thông báo quy hoạch, kinh phí. Hộ nào đồng ý thì cho ký tên giải phóng mặt bằng trước để làm cuốn chiếu. Hộ nào chưa đồng tình thì ấp nhờ các đảng viên lớn tuổi có uy tín cùng ngồi lại trò chuyện, với phương pháp “mưa dầm thấm sâu”. Nhờ sự kiên trì ấy, các hộ đã tự nguyện dỡ bỏ nền nhà, lùi công trình vào trong. Với những công trình Nhà nước và Nhân dân cùng làm, người dân thấy cái lợi cho con cháu sau này nên đồng tình cao”.
Trong quá trình phấn đấu xây dựng NTM ở xã Bảo Thạnh đã cho thấy, người dân thật sự là chủ thể, được biết, được bàn, được làm, được kiểm tra và thụ hưởng. Lòng dân tin tưởng và đồng thuận cao với chủ trương của Đảng và Nhà nước. Hình ảnh những tuyến đường NTM mở ra khang trang, thông thoáng, ngày càng thuận lợi cho việc đi lại, giao thương, phát triển kinh tế của xã ven biển.
Khơi dậy tinh thần chủ động của người dân
Tại xã Ba Tri, tinh thần chung sức xây dựng NTM được thể hiện qua những việc làm thường xuyên trong giữ gìn vệ sinh môi trường, chỉnh trang cảnh quan khu dân cư.
Ông Nguyễn Văn Sinh, người dân ấp Bảo Hòa chia sẻ: “Trước đây, mỗi khi địa phương phát động thì người dân mới tập trung dọn dẹp vệ sinh, phát quang cây cỏ. Giờ thấy tuyến đường sạch đẹp thì ai cũng muốn góp sức giữ gìn. Gia đình tôi thường xuyên dọn cỏ, thu gom rác trước nhà, cùng góp sức trong các đợt ra quân. Mình làm trước hết là cho gia đình mình, rồi góp phần làm cho xóm ấp ngày càng sạch, đẹp, khang trang hơn”.
 |
| Người dân xã Ba Tri tích cực tham gia hoạt động Ngày Chủ nhật nông thôn mới. Ảnh: PHAN HÂN |
Theo báo cáo của UBND xã Ba Tri, tỷ lệ đường xã được trồng cây xanh đạt 88,17%; tỷ lệ phân loại, thu gom, xử lý chất thải rắn sinh hoạt đạt 88,68%; chất thải chăn nuôi được thu gom, xử lý, tái chế đạt 91%. Cùng với sự đầu tư của Nhà nước, việc nâng ý thức và trách nhiệm của người dân có ý nghĩa quan trọng trong duy trì cảnh quan sáng, xanh, sạch, đẹp.
Đồng hành cùng người dân, các tổ chức đoàn thể chú trọng đổi mới phương thức tuyên truyền, vận động, lựa chọn những phần việc phù hợp với điều kiện thực tế của từng địa bàn. Hội LHPN xã phát huy vai trò của các chi hội trong kết nối, vận động hội viên tham gia xây dựng NTM.
Bà Nguyễn Thị Kiều Nương - Chủ tịch Hội LHPN xã Ba Tri cho biết, với 16 chi hội và 8.818 hội viên, hội chú trọng khơi dậy tinh thần chủ động của phụ nữ thông qua những phần việc thiết thực như chăm sóc tuyến đường hoa, giữ gìn vệ sinh môi trường, thu gom phế liệu gây quỹ an sinh, hỗ trợ phụ nữ hoàn cảnh khó khăn và xây dựng gia đình xanh, sạch, đẹp.
“Muốn người dân đồng thuận, cán bộ hội phải gần dân, lắng nghe tâm tư, nguyện vọng và tạo điều kiện để người dân tham gia ngay từ đầu. Quan trọng là để người dân thấy được lợi ích, tự giác thực hiện và duy trì các phần việc lâu dài” - bà Nguyễn Thị Kiều Nương chia sẻ.
Cùng với phát huy sự tham gia của người dân, xã Ba Tri tập trung huy động nguồn lực đầu tư kết cấu hạ tầng, phát triển sản xuất, nâng thu nhập và cải thiện đời sống người dân. Theo kết quả kiểm tra gần đây của Ban Chỉ đạo xây dựng NTM tỉnh, xã Ba Tri đạt 7/10 tiêu chí NTM, với 42/47 nội dung đạt yêu cầu, chiếm 89,36%. Tổng nguồn lực huy động thực hiện chương trình đạt trên 293 tỷ đồng từ ngân sách nhà nước, vốn tín dụng, doanh nghiệp, đóng góp của người dân và các nguồn vốn hợp pháp khác.
Tỷ lệ đường xã được nhựa hóa, bê tông hóa đạt 86,23%; đường ấp, liên xóm và nội đồng đạt 93,92%. Thu nhập bình quân đầu người năm 2026 ước đạt 98,1 triệu đồng/người/năm, tăng so với mức 85,2 triệu đồng của năm 2025. Tỷ lệ nghèo đa chiều còn 1,97%. Bên cạnh những kết quả đạt được, xã tiếp tục tập trung hoàn thiện tiêu chí về quy hoạch, hạ tầng kinh tế - xã hội và văn hóa, giáo dục, y tế.
Ông Phạm Văn Dũng - Chủ tịch UBND xã Ba Tri cho biết, địa phương xác định người dân là chủ thể, là trung tâm và trực tiếp thụ hưởng thành quả xây dựng NTM. Xã chú trọng phát huy dân chủ ở cơ sở, tạo điều kiện để người dân tham gia từ khâu bàn bạc, lựa chọn công trình, phần việc đến thực hiện, giám sát và duy trì kết quả. Việc huy động đóng góp phải công khai, minh bạch, trên tinh thần tự nguyện, phù hợp với điều kiện từng hộ.
“Cùng với việc hoàn thành các tiêu chí, điều quan trọng của việc xây dựng NTM là tạo chuyển biến thiết thực trong đời sống người dân. Chúng tôi mong muốn người dân chủ động đề xuất những việc cần làm, cùng chính quyền thực hiện và giữ gìn thành quả. Khi người dân thấy rõ lợi ích, xem việc chung là việc của mình thì phong trào mới có sức lan tỏa và duy trì bền vững” - ông Phạm Văn Dũng nhấn mạnh.
CẨM TRÚC - PHAN HÂN
