Thời gian qua, việc thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia cùng với chính sách của tỉnh đã góp phần thay đổi đời sống vùng đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) trên địa bàn tỉnh.
Cùng với đầu tư hạ tầng, hỗ trợ phát triển sản xuất, giảm nghèo, công tác bảo tồn tiếng nói, chữ viết và giá trị văn hóa truyền thống đồng bào DTTS được quan tâm, góp phần nâng đời sống vật chất, tinh thần của đồng bào Khmer.
 |
| Trưởng Ban Nội chính Tỉnh ủy Lê Thanh Vân (thứ 3, từ trái qua) thăm, tặng quà Hòa thượng Thạch Oai nhân dịp lễ Sêne Đôlta năm 2026. |
Tỉnh có diện tích tự nhiên 6.296,2km², dân số gần 4 triệu người. Trong đó, đồng bào Khmer có gần 416.900 người, trên 10,4% dân số toàn tỉnh, sinh sống tập trung tại 30 xã, phường vùng DTTS với 390 ấp, khóm. Toàn tỉnh hiện có 156 chùa Phật giáo Nam tông Khmer.
Đời sống của đồng bào Khmer chủ yếu dựa vào sản xuất nông nghiệp như trồng lúa, hoa màu, chăn nuôi. Một số nghề truyền thống như dệt, đan đát, làm mộc vẫn được duy trì. Những năm qua, cùng với chính sách hỗ trợ của Trung ương, tỉnh đã bố trí nguồn lực đầu tư kết cấu hạ tầng, hỗ trợ sản xuất, chăm lo giáo dục, y tế, giảm nghèo và an sinh xã hội.
Theo bà Thạch Thị Thu Hà - Tỉnh ủy viên, Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo, từ năm 2021 đến nay, tỉnh đã triển khai gần 300 công trình, dự án hạ tầng thiết yếu tại vùng đồng bào DTTS, với tổng mức đầu tư gần 500 tỷ đồng.
Các công trình được đầu tư đã góp phần cải thiện điều kiện đi lại, phục vụ sản xuất, giao thương hàng hóa và sinh hoạt của người dân. Ở nhiều địa bàn, giao thông nông thôn được nâng cấp, trường học được sửa chữa, xây dựng, các công trình phục vụ dân sinh được quan tâm hơn. Từ đó, đời sống vật chất, tinh thần của đồng bào Khmer từng bước được cải thiện.
Cùng với đầu tư hạ tầng, tỉnh quan tâm hỗ trợ người dân phát triển sản xuất, giảm nghèo. Số hộ nghèo, cận nghèo trong vùng đồng bào DTTS giảm qua từng năm. Nhiều hộ trước đây thu nhập chủ yếu từ làm thuê, sản xuất nhỏ lẻ đã có thêm điều kiện để phát triển kinh tế gia đình.
Ông Huỳnh Hoài, xã Đôn Châu, cho biết: Trước đây gia đình ông sống trong căn nhà nhỏ, thu nhập chủ yếu từ đi làm thuê nên cuộc sống gặp nhiều khó khăn. Khi được Nhà nước hỗ trợ xây nhà, gia đình có thêm điều kiện ổn định cuộc sống.
Trong quá trình thực hiện chính sách dân tộc, tỉnh cũng chú trọng phát huy vai trò của người có uy tín trong cộng đồng. Đây là lực lượng gần dân, hiểu phong tục, tập quán và có tiếng nói trong vận động người dân.
Từ năm 2024 đến nay, người có uy tín đã vận động xây dựng nông thôn mới với 35 công trình giao thông; đóng góp và vận động hơn 3,15 tỷ đồng, hiến hơn 7,5ha đất và đóng góp hơn 15.000 ngày công lao động. Ở lĩnh vực an sinh xã hội, đội ngũ người có uy tín vận động hơn 1,937 tỷ đồng và trên 5.600 phần quà hỗ trợ hộ nghèo, hộ cận nghèo; vận động xây dựng 33 căn nhà tình thương, 44 căn nhà Đại đoàn kết và trao 434 suất học bổng cho học sinh nghèo.
Theo bà Nguyễn Thị Khá - nguyên Ủy viên Thường trực Ủy ban Các vấn đề Xã hội của Quốc hội, tại xã Bình Phú, những năm trước, đời sống của nhiều hộ Khmer còn khó khăn, thu nhập chưa ổn định. Những năm gần đây, cùng với các chính sách hỗ trợ về vốn, nhà ở, đường giao thông, trường học, điều kiện sống của người dân từng bước được cải thiện. Khi cuộc sống ổn định hơn, người dân cũng yên tâm làm ăn, chăm lo gia đình và tích cực tham gia phong trào, hoạt động ở địa phương.
Giáo dục cũng là lĩnh vực được tỉnh quan tâm thực hiện trong vùng đồng bào Khmer. Hiện toàn tỉnh có 81.228 học sinh, sinh viên DTTS đang theo học tại các cơ sở giáo dục. Mạng lưới trường phổ thông dân tộc nội trú có 9 trường, 87 lớp với 3.045 học sinh. Trường Trung cấp Pali - Khmer duy trì 215 tăng sinh và học sinh. Việc dạy tiếng Khmer được tổ chức tại 136 cơ sở giáo dục với 1.533 lớp, 41.432 học sinh. Tỉnh cũng tổ chức đào tạo, bồi dưỡng tiếng Khmer cho 399 cán bộ, công chức, viên chức công tác tại vùng dân tộc thiểu số.
Những ngày đầu tháng 10, không khí chuẩn bị đón lễ Sêne Đôlta diễn ra rộn ràng tại nhiều phum, sóc trong tỉnh. Đây là lễ quan trọng trong đời sống tinh thần của đồng bào Khmer, dịp để các gia đình tưởng nhớ ông bà, tổ tiên, sum họp người thân và cầu mong gia đình bình an, làm ăn thuận lợi.
Theo phong tục, trong những ngày lễ, các gia đình chuẩn bị cơm, trái cây và những món ăn quen thuộc để dâng cúng ông bà, tổ tiên. Nhiều gia đình dọn dẹp nhà cửa, bàn thờ, chuẩn bị lễ vật rồi đến chùa thực hiện các nghi lễ.
 |
| Lãnh đạo xã Trà Cú trao học bổng cho học sinh Trường Phổ thông Dân tộc nội trú THCS - THPT Trà Cú nhân dịp khai giảng năm học 2026-2027. |
Bà Sơn Thị Dệ, ngụ Khóm 1, phường Trà Vinh, cho biết, lễ Sêne Đôlta, con cháu trong gia đình đều tranh thủ về nhà. Người chuẩn bị lễ vật, người dọn dẹp nhà cửa, cùng nhau thắp nhang tưởng nhớ ông bà. “Gia đình tôi thường đến chùa Ông Mẹt vào buổi sáng, thực hiện nghi lễ cúng Phật, hồi hướng công đức đến ông bà, tổ tiên. Buổi tối, mọi người đến chùa nghe chư tăng tụng kinh, cúng dường cầu phước” - bà Dệ nói.
Hòa thượng Thạch Oai - Phó Chủ tịch Thường trực Hội Đoàn kết sư sãi yêu nước tỉnh, Sư cả chùa Kompong (phường Trà Vinh), cho biết: Những năm qua, Đảng và Nhà nước quan tâm chăm lo, đời sống vật chất, tinh thần của đồng bào Khmer ngày càng nâng lên, bà con phật tử chí thú làm ăn.
Theo Hòa thượng Thạch Oai, hàng tháng chùa có 4 ngày (mùng 8, 15, 23 và 30 âm lịch) tập hợp bà con phật tử đến để vừa giảng giáo lý nhà Phật vừa lồng ghép tuyên truyền, vận động chư tăng và bà con chấp hành tốt quy định của pháp luật, đồng lòng cùng địa phương thực hiện thắng lợi mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống đồng bào Khmer.
Tỉnh ủy đã ban hành Nghị quyết 10-NQ/TU, ngày 29/4/2026 về phát triển toàn diện vùng đồng bào DTTS giai đoạn 2026-2030, định hướng đến năm 2045. Theo đó, tỉnh phấn đấu đến năm 2030 giảm tỷ lệ hộ nghèo vùng đồng bào DTTS theo chuẩn nghèo đa chiều bình quân 0,2 %/năm; phấn đấu có 65 xã vùng đồng bào DTTS đạt chuẩn nông thôn mới.
Bài, ảnh: SƠN TUYỀN
