Tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tại Công viên TP Vĩnh Long: Mệnh lệnh từ trái tim

Từ những thông tin được nhân chứng cung cấp, BCĐ 515 tỉnh thống nhất sẽ triển khai tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ (LS) tại Công viên TP Vĩnh Long (phường Long Châu), bắt đầu từ sáng mai (18/8) với tinh thần “còn thông tin là còn tìm kiếm, kiên quyết không để sót hài cốt LS”.

Đồng chí Nguyễn Thị Bé Mười nghe các nhân chứng cung cấp thông tin về liệt sĩ tại buổi khảo sát thực tế tại Công viên TP Vĩnh Long vào ngày 7/8.

Những thông tin từ nhân chứng

Việc tổ chức tìm kiếm, quy tập hài cốt LS tại Công viên TP Vĩnh Long góp phần làm rõ thông tin Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh tiếp nhận trước đó về “khoảng 10 thi thể bộ đội ta hy sinh trong tiến công Vĩnh Long đợt 1 Tết Mậu Thân năm 1968, bị chính quyền cũ gom về đốt tại mương cạn ngoài hàng rào, gần cổng nghĩa địa Đất Thánh Tây cũ, nay là công viên TP Vĩnh Long, hướng đường Nguyễn Thị Minh Khai (phường Long Châu)”. Trước năm 1968, Nghĩa địa Đất Thánh Tây đã có cổng, hàng rào phân định rõ ràng với các khu vực xung quanh; sau giải phóng, qua nhiều lần cải tạo, nâng cấp thành công viên như hiện nay.

Đa số các nhân chứng đều khẳng định, sự kiện địch dùng xe chở thi thể bộ đội đổ xuống mương cạn bên ngoài hàng rào nghĩa địa Đất Thánh Tây rồi dùng xăng (dầu) đốt là có thật. Ông Trần Ngọc Sơn (sinh năm 1956, ngụ khóm Tân Xuân, Phường Tân Ngãi) cung cấp thông tin về diễn biến sau đợt 1 Tết Mậu Thân tại thị xã Vĩnh Long. Ông cho biết, khi đi bán bánh mì, cà rem thì nhìn thấy xác hơn 10 người để ngoài hàng rào, cách cổng công viên cũ khoảng từ 7-10m, ngang quán cơm Chiêu Ký hiện nay. “Xác đổ chất ngổn ngang, mặc quần đùi và ni lông, có người đội nón tai bèo”- ông Sơn nói về những gì đã chứng kiến.

Vụ việc trên các nhân chứng không nhớ ngày chính xác, nhưng khẳng định diễn ra sau đợt 1 Tết Mậu Thân 1968, vì lúc đó thị xã đã yên tĩnh, không còn tiếng súng, người dân đang khắc phục hậu quả. Tuy nhiên diễn biến sau đó, đa số các nhân chứng không rõ vì thời gian đã lâu và vì lúc đó đa số còn nhỏ. Ông Lê Minh Hoàng (sinh 1953, ngụ phường Thanh Đức), cung cấp thông tin: Sau đợt 1 Tết Mậu Thân 1968 vài ngày, địch sử dụng xe đổ khoảng 10 thi thể bộ đội xuống khu vực đối diện quán cơm Chiêu Ký hiện nay.  Tuy nhiên, diễn biến sau đó được ông Hoàng cung cấp lại khác: “Sau khi đốt không hết, chính quyền cũ cho lực lượng tù phạm đưa lên xe tải chở đi nơi khác”.

Thông tin về vị trí hiện nay cũng được các nhân chứng mô tả tương đối giống nhau. Theo ông Nguyễn Văn Lượm (sinh năm 1950, ngụ phường Long Châu), diễn biến sự việc xảy ra ngay tại vỉa hè gần cổng công viên Đất Thánh Tây cũ. Con đường này sau đó được mở rộng, hàng rào công viên bị dời lùi vào trong khoảng 1-2 mét. Ông cho rằng vị trí hài cốt khả năng cao nằm dưới vỉa hè, cách hàng rào công viên hiện tại khoảng 2 mét.

Khẩn trương tìm kiếm, làm rõ thông tin liệt sĩ

Ông Đặng Văn Hoai- Phó Chủ tịch Hội đồng đội kháng chiến Trung đoàn 3 (Quân khu 9) cho biết, chiến dịch Mậu Thân năm 1968 chiếm thị xã Vĩnh Long 6 ngày đêm, với 2 đơn vị chủ lực là Tiểu đoàn 306 và Tiểu đoàn 308. Trong đó, đánh vào trung tâm thị xã chủ yếu là Tiểu đoàn 306 và 2 đại đội địa phương. Tiểu đoàn 306 hơn 1.000 cán bộ, chiến sĩ thì sau Mậu Thân còn hơn 200 người đủ sức chiến đấu, hy sinh rất nhiều và cũng nhiều đồng chí không lấy được thi hài, do những ngày cuối địch phản kích quá ác liệt trong khi lực lượng ta đã bị thiệt hại.

Ông Nguyễn Văn Trẩm (cựu chiến binh Trung đoàn 3) thông tin: Đợt 1 Tết Mậu Thân ở Vĩnh Long diễn ra rất ác liệt. Những ngày đầu khi ta làm chủ thị xã, thương binh, tử sĩ đều được đưa ra ngoài bàn giao cho quân y hoặc địa phương. Tuy nhiên những ngày cuối, khi có lực lượng Mỹ tham chiến trực tiếp, không quân, pháo binh đánh phá dữ dội nên khi ta rút ra không thể đem được hết những người thương vong ra ngoài.

Nhiều năm qua, ông Trần Ngọc Sơn luôn đau đáu về những LS đã hy sinh nhưng hài cốt chưa được tìm thấy. Đối với ông, cung cấp thông tin về sự việc là trách nhiệm, cũng là sự trân trọng, biết ơn các Anh hùng LS đã ngã xuống vì độc lập, tự do của Tổ quốc. “Mỗi lần đi ngang đường Nguyễn Thị Minh Khai, nhìn vào nơi đã chứng kiến sự việc đã xảy ra hơn nửa thế kỷ trước lòng tôi lại bùi ngùi, trân quý các anh, các chú đã hy sinh để thế hệ chúng tôi và các cháu sau này có hòa bình, hạnh phúc như ngày hôm nay”- ông Sơn xúc động.

BCĐ 515 tỉnh nhận định các thông tin hiện có rất quý báu, có cơ sở, nhưng được tiếp nhận qua nhiều đợt, chưa thể khẳng định tuyệt đối các thi thể nêu trên có dân thường hay không và còn hài cốt tại vị trí đã nêu hay không. Tuy nhiên, với quyết tâm không để sót hài cốt LS; thể hiện sâu sắc truyền thống đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”,“Đền ơn đáp nghĩa” và tri ân, tôn kính, biết ơn, ghi nhớ công lao to lớn của các anh hùng LS, công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt LS tại Công viên TP Vĩnh Long (phường Long Châu) sẽ được BCĐ 515 tỉnh triển khai vào sáng mai (18/8).

Phục vụ công tác tìm kiếm, quy tập, các lực lượng đã khẩn trương hoàn thành công tác chuẩn bị; tổ chức rà phá bom mìn, vật liệu nổ. Đội tìm kiếm, quy tập hài cốt LS lâm thời (Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh) và Đội K90 (Cục Chính trị, Quân khu 9) trực tiếp thực hiện nhiệm vụ, dự kiến trong 5 ngày.

Bài, ảnh: NGUYỄN THỊNH